Những lý do bất ngờ khiến bạn có thể thiếu vitamin D ngay cả trong mùa Hè

Vitamin D thường được gọi là “vitamin ánh nắng” bởi cơ thể có thể tự sản xuất loại vitamin này khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều người vẫn bị thiếu vitamin D, ngay cả trong mùa Hè.

Theo Bác sĩ Michael Holick, Giáo sư Y khoa tại Trường Y Chobanian & Avedisian thuộc Đại học Boston, khoảng 60% dân số trên toàn thế giới không được cung cấp đủ vitamin D. Trong khi đó, đây là một dưỡng chất đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động bình thường của cơ thể.

Bác sĩ Kendall F. Moseley, Giám đốc Trung tâm Chuyển hóa xương và loãng xương Johns Hopkins, giải thích: “Đây không chỉ đơn thuần là một loại vitamin, vitamin D thực chất hoạt động như một hormone, không chỉ giúp duy trì xương chắc khỏe mà còn đóng vai trò quan trọng đối với chức năng cơ". Các nghiên cứu gần đây cũng đang tìm hiểu vai trò tiềm năng của vitamin D trong phòng ngừa ung thư, chức năng miễn dịch, bệnh tim mạch và thậm chí cả chứng sa sút trí tuệ.

Theo Cleveland Clinic, một số người thiếu vitamin D có thể gặp yếu cơ, đau xương và thay đổi tâm trạng, trong khi những người khác lại hoàn toàn không có triệu chứng. Vì vậy, điều quan trọng là cần nhận biết những yếu tố có thể khiến bạn có nguy cơ thiếu hụt vitamin D cao hơn.

Rất khó bổ sung đủ vitamin D chỉ từ chế độ ăn uống

Theo Moseley: “Một chế độ ăn uống lành mạnh nói chung chỉ cung cấp khoảng 100–400 đơn vị quốc tế (IU) vitamin D mỗi ngày, và theo hầu hết các tiêu chuẩn, lượng này là không đủ. Hơn nữa, những thực phẩm chứa vitamin D không phải lúc nào cũng là những món thường xuyên xuất hiện trong thực đơn của mọi người”.

Các thực phẩm giàu vitamin D bao gồm cá béo như cá ngừ, cá hồi và cá thu, lòng đỏ trứng, gan bò và dầu gan cá tuyết. Bạn cũng có thể bổ sung vitamin D từ các thực phẩm được tăng cường dưỡng chất như sữa, sữa chua và ngũ cốc. Tuy nhiên, theo bà, chỉ dựa vào chế độ ăn uống vẫn rất khó để cung cấp đủ vitamin D cho cơ thể.

Da bạn không thường xuyên được tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng, ngay cả trong mùa Hè

Khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, tia cực tím B chiếu vào da sẽ kích thích cơ thể sản xuất vitamin D. Tuy nhiên, có nhiều yếu tố có thể ngăn cản tia UVB tiếp cận làn da.

Vào mùa Đông hoặc tại những khu vực có khí hậu nhiều mây, lượng ánh nắng mà bạn tiếp xúc sẽ ít hơn. Tuy nhiên, ngay cả ở những nơi nhiều nắng hoặc trong những tháng ấm áp, hầu hết mọi người cũng không nhận được quá nhiều vitamin D từ ánh nắng mặt trời: “Ngay cả vào mùa Hè, nếu bạn ra ngoài lúc 8 hoặc 9 giờ sáng và tiếp xúc với ánh nắng, bạn sẽ không sản xuất được lượng vitamin D đáng kể. Điều tương tự cũng xảy ra sau 3 giờ chiều. Điều này thực sự phụ thuộc vào góc thiên đỉnh của Mặt trời".

Chất lượng không khí nơi bạn sinh sống cũng là một yếu tố đáng lưu ý: “Nếu bạn sống ở một thành phố ô nhiễm, các chất ô nhiễm trong không khí sẽ hấp thụ tia cực tím B (UVB) giúp cơ thể sản xuất vitamin D, từ đó làm giảm khả năng tổng hợp vitamin D của cơ thể. Bên cạnh đó, nhận thức ngày càng cao về nguy cơ ung thư da cũng khiến mọi người ít tắm nắng hoặc hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng hơn trước đây.

Bác sĩ Leila Khan, chuyên gia nội tiết tại Cleveland Clinic, người chuyên về các bệnh chuyển hóa xương, lưu ý rằng việc sử dụng kem chống nắng rất quan trọng để phòng ngừa ung thư da, “nhưng chắc chắn có thể làm giảm khả năng hấp thụ vitamin D”. Một nguyên nhân khác khiến con người ít tiếp xúc với ánh nắng hơn là họ không dành nhiều thời gian ở ngoài trời như trước. Khan cho biết, phần lớn thời gian trong ngày hiện nay được dành để làm việc trong nhà hoặc di chuyển bằng ô tô.

Cơ thể sản xuất ít vitamin D hơn khi bạn lớn tuổi

Theo Moseley, khi tuổi tác tăng lên, làn da có thể trở nên kém hiệu quả hơn trong việc sản xuất vitamin D, ngay cả khi vẫn tiếp xúc và hấp thụ ánh nắng mặt trời. Một người 20 tuổi có thể sản xuất lượng vitamin D cao gấp 2–3 lần so với một người 70 tuổi khi cả hai cùng tiếp xúc với một lượng ánh nắng như nhau.

Bạn có làn da sẫm màu

Nếu có làn da sẫm màu, cơ thể bạn thường chứa nhiều melanin hơn. Đây là sắc tố tạo nên màu da, mắt và tóc. Melanin hấp thụ tia UV từ ánh nắng mặt trời, giúp bảo vệ da ở một mức độ nhất định nhưng đồng thời làm giảm quá trình sản xuất vitamin D.

Bạn mắc bệnh mãn tính hoặc đang sử dụng một số loại thuốc

Theo Khan, một số bệnh lý có thể “làm suy giảm khả năng hấp thụ vitamin D”, chẳng hạn như bệnh celiac, các rối loạn đường ruột hoặc từng phẫu thuật giảm cân. Bệnh gan nhiễm mỡ, xơ gan hoặc tổn thương gan mãn tính cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ vitamin D trong cơ thể.

Holick cho biết thêm, một số loại thuốc, chẳng hạn thuốc dùng để phòng ngừa co giật, có thể làm tăng quá trình phân hủy vitamin D, từ đó khiến nồng độ vitamin D trong cơ thể giảm xuống.

Do rất khó để cung cấp đủ vitamin D chỉ từ thực phẩm, trong khi việc bảo vệ da khỏi tiếp xúc quá mức với ánh nắng mặt trời lại rất quan trọng, việc sử dụng thực phẩm bổ sung vitamin D có thể được khuyến nghị khi cần cải thiện nồng độ vitamin D trong cơ thể. Vitamin D có hai dạng chính: D2 (có nguồn gốc từ thực phẩm thực vật) và D3 (có trong các sản phẩm động vật và được cơ thể sản xuất khi tiếp xúc với ánh nắng). Vitamin D3 thường được khuyến nghị hơn vì giúp duy trì “nồng độ hormone ổn định hơn trong cơ thể”, trong khi “vitamin D2 có thể khiến nồng độ này… dao động nhiều hơn". Hầu hết mọi người cần khoảng 1.000–2.000 IU vitamin D mỗi ngày.

Ly Ly