Phải đổi mới mạnh mẽ, thực chất từ bên trong ngành giáo dục

Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại Hội nghị.

Hội nghị được tổ chức tại trụ sở Chính phủ, kết nối trực tuyến tới các điểm cầu UBND 34 tỉnh, thành phố dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng. Cùng dự tại điểm cầu Trung ương có Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu; Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn; các Thứ trưởng Bộ GD-ĐT... Tại điểm cầu Đà Nẵng, các đồng chí: Nguyễn Khắc Toàn - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy; Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố chủ trì.

7 kết quả nổi bật

Báo cáo tại hội nghị do Thứ trưởng Thường trực Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng trình bày cho thấy, năm học 2025 - 2026 với sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và nỗ lực của toàn ngành, các nhiệm vụ năm học cơ bản hoàn thành, nổi bật với 7 kết quả sau: Về thể chế giáo dục đã hoàn thành khối lượng lớn, nhiều chính sách mới đã đi vào thực tiễn. Cụ thể, Bộ GD-ĐT đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành 3 luật, 2 nghị quyết Quốc hội, 41 nghị định/quyết định, 79 thông tư; cùng với đó đẩy mạnh phân cấp, chuyển đổi số và chính sách cho nhà giáo/người học. Đối với chính sách hỗ trợ, đã triển khai miễn giảm học phí, hỗ trợ sách giáo khoa (SGK), học bổng, tín dụng; tăng phụ cấp ưu đãi cho nhà giáo; mở rộng tự chủ đại học và giáo dục nghề nghiệp (GDNN). Cùng với đó là triển khai quyết liệt việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục (CSGD). Tính đến 20-8-2026, 16 địa phương đã cơ bản hoàn thành sắp xếp; cả nước dự kiến hoàn thành trước ngày 30-8-2026. Số CSGD giảm 50,5% (từ 37.515 xuống 18.575); giảm 32.625 cán bộ quản lý và 11.041 nhân viên, trong đó nhiều cán bộ quản lý được bố trí trở lại giảng dạy. Trên cơ sở đó, nhu cầu bổ sung biên chế mới giảm xuống còn 43.267 giáo viên. Về quy mô, cơ hội tiếp cận giáo dục tiếp tục được mở rộng, cả nước có 4,82 triệu trẻ mầm non và 19,08 triệu học sinh phổ thông đến trường. Chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục được khẳng định. Tại các kỳ Olympic quốc tế năm 2026, học sinh Việt Nam xếp hạng Nhất toàn đoàn môn Hóa học, top 5–8 các môn Toán, Lý, Sinh, Tin. Đội ngũ, cơ sở vật chất và giáo dục vùng khó khăn được quan tâm hơn. Đặc biệt hơn cả, triển khai quyết liệt chương trình xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, dự kiến 108 trường đợt đầu sẽ đưa vào sử dụng từ đầu năm học mới 2026-2027, bổ sung 4.396 phòng học, 102 thư viện, bảo đảm điều kiện học tập cho khoảng 113.000 học sinh. Và từ năm học 2026-2027, cả nước sử dụng thống nhất 1 bộ sách giáo khoa (giá bán giảm trung bình 13,3%). Về chuyển đổi số, đã chuyển từ xây dựng nền tảng sang khai thác dữ liệu và ứng dụng AI. Đối với giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp (GDNN) có nhiều chuyển biến rõ nét cả về mô hình, thể chế lẫn đào tạo nhân lực chiến lược.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, Bộ GD-ĐT cũng đã thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, tồn tại về năng lực quản lý, thiếu hụt nguồn lực cùng những tiêu cực như bệnh thành tích, áp lực thi cử, dạy thêm trái quy định và gian lận thi cử còn diễn biến phức tạp... Năm học 2026 - 2027, toàn ngành Giáo dục xác định chủ đề: "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất". Trọng tâm là chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện, tập trung xử lý các điểm nghẽn và đo lường kết quả bằng sự tiến bộ của người học, điều kiện làm việc của nhà giáo, hiệu quả hoạt động của nhà trường và chất lượng nguồn nhân lực với 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra.

Đà Nẵng đặc biệt quan tâm, ban hành nhiều chính sách quan trọng đối với giáo dục

Phát biểu tham luận tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, sau sáp nhập với Quảng Nam, mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng thành phố vẫn luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho sự nghiệp giáo dục, với mục tiêu bảo đảm mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận môi trường học tập an toàn, chất lượng. Theo đó, UBND TP đã tham mưu cho HĐND ban hành 13 Nghị quyết thuộc lĩnh vực GD-ĐT với nhiều chủ trương, chính sách quan trọng, như chính sách hỗ trợ SGK với kinh phí khoảng gần 150 tỷ đồng; chính sách hỗ trợ giáo dục mầm non tại các KCN khoảng 50 tỷ đồng; chính sách hỗ trợ sữa tươi học đường dành cho trẻ mầm non, học sinh tiểu học ở vùng khó khăn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số với kinh phí khoảng 70 tỷ đồng. Cùng đó là chính sách hỗ trợ học sinh, viên chức và người lao động tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú với kinh phí khoảng 60 tỷ đồng. Thành phố cũng dành 10 tỷ đồng hỗ trợ giáo viên và học sinh dân tộc thiểu số ôn thi tốt nghiệp THPT, cùng 52 tỷ đồng khen thưởng giáo viên bồi dưỡng và học sinh đạt giải quốc gia, quốc tế.

Cùng với đó, thành phố cũng đã phê duyệt đề án xây dựng, nâng cấp, mở rộng trường lớp, bổ sung trang thiết bị dạy học giai đoạn 2026-2030, phấn đấu đến 2030 có tối thiểu 80% cơ sở giáo dục (CSGD) phổ thông đạt chuẩn quốc gia, đảm bảo cơ sở vật chất, trong đó ưu tiên các địa bàn vùng sâu, vùng xa và khu vực còn nhiều khó khăn với tổng kinh phí đầu tư dự kiến hơn 28.000 tỷ đồng. Các chính sách hỗ trợ tiền điện học văn hóa buổi tối, đồ dùng học tập, phần mềm phục vụ công tác xóa mù chữ và chăm lo đời sống nhà giáo có hoàn cảnh khó khăn cũng được triển khai, góp phần hỗ trợ người học và đội ngũ giáo viên ở những địa bàn còn nhiều trở ngại.

Thời gian tới, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cho biết thành phố sẽ tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Cụ thể, GD-ĐT tiếp tục được đặt ở vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển lâu dài của thành phố. Ưu tiên đồng bộ cơ sở vật chất trường học, đồng thời quan tâm thích đáng giáo dục miền núi, vùng sâu vùng xa, biên giới, thu hẹp khoảng cách về điều kiện học tập giữa các khu vực, bảo đảm học sinh ở những địa bàn khác nhau có cơ hội tiếp cận giáo dục ngày càng bình đẳng hơn với quan điểm "mọi học sinh trên địa bàn thành phố đều được quan tâm, có cơ hội tiếp cận môi trường giáo dục an toàn và chất lượng".

Trên cơ sở sắp xếp mạng lưới trường lớp, lãnh đạo thành phố cho biết sẽ tập trung nguồn lực cho các trường đạt chuẩn quốc gia, phòng bộ môn thư viện, trường chuyển đổi số. Cùng với đó, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục; đổi mới mạnh mẽ nguồn nhân lực chất lượng, tăng cường liên kết giữa "3 nhà": Nhà trường- Nhà nước- Doanh nghiệp, đặt hàng đào tạo gắn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, mục tiêu từng bước hình thành hệ sinh thái giáo dục đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo để thành phố có nguồn nhân lực chất lượng cao. Tiếp tục chăm lo, phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý; từng bước khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, tạo môi trường làm việc để thầy cô yên tâm gắn bó với nghề, nhất là ở vùng sâu, vùng xa và những địa bàn còn khó khăn.

Đổi mới mạnh mẽ, thực chất từ bên trong

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng ghi nhận, biểu dương sự tâm huyết, trách nhiệm, quyết tâm nỗ lực của toàn ngành giáo dục trong năm học vừa qua, đóng góp vào thành tựu chung của đất nước. Thống nhất cao chủ đề năm học mới "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất", Thủ tướng nhấn mạnh, nhiệm vụ cốt lõi của năm học này là phải chuyển biến mạnh mẽ về tư duy, cách làm và chất lượng giáo dục, hướng tới tạo đột phá phát triển GD-ĐT. Cụ thể, toàn ngành cần chuyển trạng thái từ xây dựng thể chế sang tổ chức thực hiện hiệu quả; từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển; từ đổi mới bên ngoài sang đổi mới thực chất từ bên trong.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng chỉ đạo một số định hướng trọng tâm sau: Tập trung xử lý quyết liệt các điểm nghẽn về đội ngũ và cơ sở vật chất, bảo đảm "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên"; chuẩn bị đầy đủ điều kiện đưa các trường phổ thông nội trú liên cấp tại xã biên giới vào hoạt động. Đổi mới thực chất bên trong ngành giáo dục, từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy học, thi, kiểm tra và đánh giá. Tiếp tục rà soát chương trình, SGK phổ thông, kịp thời điều chỉnh những bất cập; kiên quyết chống bệnh thành tích, gian lận; cắt giảm hồ sơ, sổ sách ngoài quy định... Tăng cường giáo dục lịch sử, đạo đức, tiếng Anh, năng lực số, STEM và ứng dụng AI có chọn lọc. Bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm, phòng chống bạo lực học đường; xây dựng môi trường "thầy ra thầy - trò ra trò". Cùng với đó, chú trọng đào tạo gắn liền phát triển kinh tế. Trong đó, đối với GDNN phải gắn với thị trường lao động; GDĐH phải tập trung nghiên cứu, đào tạo nhân tài các ngành công nghệ chiến lược (bán dẫn, AI, điện hạt nhân, đường sắt...). Đẩy mạnh chuyển đổi số & dữ liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, dùng chung"; tích hợp học bạ số với sổ sức khỏe điện tử và Trung tâm dữ liệu quốc gia...

Nhiệm vụ trước mắt, Thủ tướng nhấn mạnh, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để tổ chức chu đáo Khai giảng 5-9; trình Thủ tướng lộ trình hoàn thiện chương trình, SGK, đổi mới thi tốt nghiệp THPT/Đại học và chính sách đãi ngộ nhà giáo... trong tháng 10-2026.

P.Thủy