Ông Zelensky nhìn thấy “cửa sổ” chấm dứt chiến tranh Nga - Ukraine vào năm 2027

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu trong cuộc họp báo sau cuộc gặp của nhóm được gọi là Liên minh các nước sẵn sàng hợp tác, tại Kiev, Ukraine ngày 24/8. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng vẫn tồn tại một “cửa sổ cơ hội” để Mỹ làm trung gian, thúc đẩy chấm dứt cuộc chiến với Nga trước cuối mùa hè năm 2027.

Theo Zelensky, Ukraine cùng các quan chức Mỹ và châu Âu đã soạn một bản đề xuất dài một trang để đưa tới Moscow. Các ý tưởng trong đó bao gồm một lệnh ngừng bắn và kế hoạch từng được Mỹ đề xuất về việc thiết lập khu kinh tế tự do tại Donbass, dưới sự quản lý của một bên thứ ba.

“Trong đó có một trong những ý tưởng về lệnh ngừng bắn – đó là điểm chính. Phần thứ hai liên quan đến những gì người Mỹ đề xuất về khu kinh tế tự do”, ông Zelensky nói với các phóng viên trong cuộc họp cuối tuần.

Ông cho rằng khoảng thời gian từ Hội nghị Thượng đỉnh G20 tại Mỹ vào tháng 12 năm nay đến cuối mùa hè 2027 có thể là thời điểm thuận lợi để tìm cách kết thúc cuộc chiến kéo dài gần 4 năm rưỡi.

Lý do, theo ông Zelensky, là cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2028 đang đến gần.

Cách nhìn này cho thấy Kyiv đang tính toán triển vọng hòa bình không chỉ dựa trên tình hình chiến trường mà còn dựa vào lịch chính trị của Washington. Khi cuộc bầu cử Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, áp lực tạo ra một kết quả ngoại giao có thể gia tăng.

Đầu tháng này, ông Zelensky cho biết Ukraine đã chuyển các đề xuất nhằm chấm dứt chiến tranh cho các nhà đàm phán Mỹ nhưng không tiết lộ chi tiết.

Các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn đầu đã đổ vỡ hồi đầu năm sau khi Ukraine từ chối yêu cầu của Nga về việc nhượng thêm lãnh thổ. Washington sau đó ngày càng phải tập trung vào cuộc xung đột với Iran.

Các nhà đàm phán Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner lần gần nhất tới Moscow là vào tháng 1 và chưa trở lại Kiev.

Ông Zelensky cho biết phần thứ ba của dự thảo liên quan đến vai trò của Liên minh châu Âu và NATO, cũng như những gì Ukraine sẵn sàng thực hiện để đạt được một thỏa thuận. Ông không nói rõ thêm.

“Ba ý tưởng tôi vừa đề cập không hoàn toàn là những ý tưởng của Ukraine”, ông Zelensky nói, đồng thời cho biết chúng được xây dựng cùng Mỹ và châu Âu, trong đó một số nội dung bắt nguồn từ những cuộc đàm phán trước đây giữa Washington với Ukraine và Nga.

Nga nói mọi đề xuất phải phản ánh thực tế chiến trường

Moscow cũng để ngỏ khả năng lắng nghe những đề xuất mới nhằm giải quyết cuộc xung đột.

Một quan chức ngoại giao cấp cao Nga tuần trước cho biết Moscow sẵn sàng xem xét các sáng kiến mới, nhưng chúng phải phản ánh “thực tế trên mặt đất”.

Đây vẫn là điểm nghẽn lớn đối với bất kỳ kế hoạch hòa bình nào.

Mục tiêu chủ chốt của Nga hiện là kiểm soát phần còn lại của Donbas, nơi lực lượng nước này đang tiếp tục tiến về “vành đai pháo đài” gồm các thành phố phòng thủ quan trọng ở miền đông Ukraine.

Điều đó đồng nghĩa với việc Ukraine đang muốn tận dụng một khoảng thời gian có lợi về mặt chính trị để đưa vấn đề trở lại bàn đàm phán, trong khi Nga vẫn tìm cách cải thiện vị thế bằng những bước tiến trên chiến trường.

Ý tưởng về khu kinh tế tự do tại Donbass vì thế có thể trở thành một trong những điểm đáng chú ý nhất. Nó cho thấy các bên có thể đang tìm kiếm những cơ chế trung gian để xử lý vấn đề lãnh thổ và kinh tế, thay vì phải giải quyết ngay lập tức toàn bộ tranh chấp chủ quyền.

Tuy nhiên, bản đề xuất mới chỉ là một khung ý tưởng. Việc Moscow có chấp nhận thảo luận hay không sẽ phụ thuộc rất lớn vào diễn biến chiến trường và những nhượng bộ mà mỗi bên sẵn sàng đưa ra.

Với ông Zelensky, “cửa sổ” để kết thúc chiến tranh có thể đang mở, nhưng nó không chỉ được quyết định tại Kiev hay Moscow. Washington, đặc biệt là lịch chính trị trước bầu cử tổng thống 2028, đang trở thành một phần quan trọng của bài toán hòa bình.

Theo Reuters

Huyền Chi