Tổng thống Zelensky hé lộ 'cửa sổ' hòa bình cho Ukraine, đặt cược vào cuối 2026-Hè 2027

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại lễ kỷ niệm Ngày Quốc kỳ Ukraine ở Kiev, ngày 23/8. (Nguồn: The Boston Globe)

Phát biểu tại lễ kỷ niệm Ngày Quốc kỳ Ukraine ở Kiev, Tổng thống Zelensky cho biết, vấn đề Donbas vẫn là một trong những điểm bất đồng chính giữa các bên, đặc biệt là yêu cầu Ukraine rút lực lượng khỏi khu vực này.

Trong khuôn khổ các cuộc trao đổi với Mỹ và châu Âu, Tổng thống Zelensky nhận định, một phương án ngừng bắn đang được thảo luận là các bên cùng rút lực lượng, đồng thời thiết lập một “khu kinh tế tự do” do bên thứ ba quản lý.

Bên cạnh đó, Kiev cho biết sẵn sàng thảo luận về việc hai bên cùng tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng và nông nghiệp, qua đó tạo thêm khoảng trống cho các nỗ lực ngoại giao.

Khoảng trống ngân sách quốc phòng

Ukraine dự kiến tiếp nhận radar phòng không của Pháp, hệ thống SAMP/T cùng 600 tên lửa PAC-2 từ Đức trong thời gian tới. (Nguồn: Militarnyi)

Trong khi triển vọng đàm phán được đặt vào một khoảng thời gian cụ thể, Ukraine vẫn phải giải bài toán lớn về nguồn lực quốc phòng.

Theo đó, Tổng thống Zelensky cho biết, nước này đang thiếu khoảng 27 tỷ USD cho ngân sách quốc phòng, trong đó cần trước 8-10 tỷ USD để bảo đảm các khoản chi vào đầu năm 2027. Phần kinh phí còn lại, gần 20 tỷ USD, được sử dụng cho lương quân nhân, các khoản hỗ trợ gia đình binh sĩ thiệt mạng tại tiền tuyến và chi phí quốc phòng khác.

Trong bối cảnh nhu cầu phòng thủ vẫn ở mức cao, Kiev tiếp tục tìm kiếm thêm nguồn cung khí tài từ các đối tác phương Tây.

Theo nhà lãnh đạo Ukraine, chương trình sản xuất tên lửa đạn đạo trong nước vẫn chưa thể chuyển sang giai đoạn sản xuất hàng loạt do một số vướng mắc kỹ thuật. Hiện hai doanh nghiệp nước này đang phối hợp phát triển chương trình, với mục tiêu từng bước hoàn thiện năng lực sản xuất trong nước.

Đồng thời, Ukraine đang thảo luận với tập đoàn Raytheon của Mỹ về khả năng phối hợp sản xuất tên lửa cho hệ thống phòng không Patriot. Theo đó, doanh nghiệp quốc phòng Fire Point của Ukraine được lựa chọn làm đối tác trong dự án này.

Bên cạnh đó, Tổng thống Zelensky cho biết, Ukraine dự kiến tiếp nhận các radar phòng không của Pháp cùng một hệ thống SAMP/T vào mùa Thu, đồng thời kỳ vọng ký thêm thỏa thuận về tên lửa Aster 30 trong tháng 9/2026.

Với Đức, Kiev đã đạt thỏa thuận về việc cung cấp 600 tên lửa PAC-2 cho hệ thống Patriot trong giai đoạn 2027-2028.

Tuy nhiên, nhu cầu của Kiev vẫn vượt đáng kể khả năng cung ứng hiện nay. Theo Tổng thống Ukraine, nước này cần khoảng 360 tên lửa Patriot cho mùa Đông, trong khi sản lượng toàn cầu hiện vào khoảng 600 quả mỗi năm, cho thấy, bài toán bảo đảm năng lực phòng không tiếp tục là một thách thức lớn.

Bài toán an ninh và chính trị trong nước

Tổng thống Volodymyr Zelensky (trái) cho hay, SpaceX chưa chấp thuận đề nghị của Kiev về việc sử dụng Starlink tại Nga, song các cuộc trao đổi với phía tỷ phú Elon Musk đang phát đi những tín hiệu tích cực hơn. (Nguồn: NBC News)

Trong một diễn biến khác, Tổng thống Zelensky cho biết SpaceX, công ty do tỷ phú Elon Musk sáng lập, chưa chấp thuận đề nghị của Ukraine về việc cho phép sử dụng hệ thống vệ tinh Starlink tại lãnh thổ Nga để phục vụ các hoạt động quốc phòng.

Dẫu vậy, nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định, Kiev đang nhận được những tín hiệu tích cực hơn từ phía đội ngũ của tỷ phú Musk và tiếp tục tìm kiếm giải pháp.

Liên quan hoạt động quân sự, Tổng thống Zelensky xác nhận, Ukraine đã chủ động nhắm vào các kho hàng của Wildberries, một trong những doanh nghiệp thương mại điện tử lớn tại Nga, với lập luận rằng, hệ thống này đóng vai trò nhất định trong việc cung ứng hàng hóa và tạo nguồn lực tài chính.

Về tình hình chính trị trong nước, nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng, việc tổ chức bầu cử giữa lúc xung đột vẫn tiếp diễn có thể làm gia tăng chia rẽ và tạo thêm sức ép đối với bộ máy nhà nước.

Bên cạnh đó, ông cũng nhấn mạnh yêu cầu duy trì tính độc lập trong hoạt động của các cơ quan chống tham nhũng, nhằm bảo đảm hiệu quả công tác giám sát và phòng, chống tham nhũng.

Những phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh Ukraine vừa thúc đẩy các kênh ngoại giao, vừa phải duy trì năng lực phòng thủ và ổn định tình hình trong nước.

Do vậy, khoảng thời gian từ cuối năm 2026 đến mùa Hè năm 2027 mà nhà lãnh đạo Ukraine đề cập có thể trở thành một mốc đáng chú ý đối với các nỗ lực tìm kiếm giải pháp ngoại giao, song khả năng hiện thực hóa vẫn phụ thuộc vào việc các bên thu hẹp được những bất đồng then chốt.

(theo Anadolu)

Trung Anh