Nhìn lại 1 năm thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp ở Nghệ An

Một góc xã Tân Châu. Ảnh: XH

Quyết tâm chính trị cao, triển khai đồng bộ, bài bản

Ngay sau khi Trung ương ban hành các chủ trương, quy định về tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai với tinh thần quyết liệt, thống nhất và xuyên suốt từ tỉnh đến cơ sở. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh và Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành 1 nghị quyết, 1 chỉ thị, 1 hướng dẫn, 1 quyết định, 6 kết luận, 5 thông báo, 9 công văn, 1 chương trình hành động và 5 kế hoạch để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện; HĐND tỉnh ban hành 2 nghị quyết; UBND tỉnh ban hành 61 văn bản triển khai thực hiện. Công tác quán triệt, tuyên truyền được thực hiện đồng bộ, tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị.

Tỉnh xác định việc sắp xếp tổ chức bộ máy không đơn thuần là giảm đầu mối, giảm biên chế, mà cốt lõi là nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị; khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ; việc phân cấp, phân quyền được triển khai đồng bộ trên nhiều lĩnh vực. Tỉnh đã tổ chức thực hiện các quy định mới của Trung ương đối với 133 nhiệm vụ và 92 thủ tục hành chính được phân định thẩm quyền cho chính quyền địa phương 2 cấp, góp phần nâng cao tính chủ động của cơ sở và rút ngắn thời gian giải quyết công việc cho người dân, doanh nghiệp.

Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Ảnh: Phạm Bằng

Trong quá trình triển khai, Nghệ An đặc biệt chú trọng yêu cầu “vừa chạy vừa xếp hàng”, bảo đảm bộ máy mới đi vào hoạt động thông suốt, không làm gián đoạn công việc, không ảnh hưởng đến hoạt động phục vụ người dân và doanh nghiệp. Các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị đã chủ động rà soát chức năng, nhiệm vụ; xây dựng quy chế làm việc, quy chế phối hợp; sắp xếp, bố trí cán bộ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của mô hình mới.

Cùng với sắp xếp tổ chức bộ máy, tỉnh tập trung đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan, đơn vị. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành đồng bộ các quy định về phân cấp quản lý cán bộ, tiêu chuẩn chức danh, đánh giá cán bộ, quản lý tiền lương và thực hiện chế độ chính sách. Nhiều nội dung trước đây do cấp trên trực tiếp thực hiện nay được giao cho cấp xã chủ động triển khai theo hướng “giao quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát”.

Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Nguyễn Khắc Thận kiểm tra hoạt động tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quế Phong. Ảnh tư liệu

Việc phân cấp được thực hiện bài bản, chặt chẽ, vừa phát huy tính chủ động, sáng tạo của cơ sở, vừa bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy cấp trên. Qua đó, tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ cơ sở từng bước được nâng lên; nhiều vấn đề phát sinh tại địa phương được xử lý nhanh hơn, sát thực tiễn hơn.

Có thể khẳng định, việc triển khai chính quyền địa phương 2 cấp tại Nghệ An không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn là bước chuyển trong tư duy quản trị địa phương theo hướng hiện đại, linh hoạt và hiệu quả hơn.

Bộ máy tinh gọn hơn, hiệu quả phục vụ ngày càng nâng cao

Sau 1 năm triển khai, tổ chức bộ máy các cấp trên địa bàn tỉnh được sắp xếp theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh và đoàn công tác kiểm tra điểm bầu cử bản Huồi Mới, xã Tri Lễ. Ảnh: T.L

Ở cấp tỉnh, Nghệ An đã giảm 6 sở, ngành, từ 20 xuống còn 14 sở, ngành; giảm 33 phòng chuyên môn và giảm 5 chi cục trực thuộc. Đồng thời, toàn tỉnh giảm 7 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND tỉnh và giảm 5 đơn vị sự nghiệp trực thuộc các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh.

Việc sắp xếp được thực hiện trên cơ sở rà soát kỹ chức năng, nhiệm vụ, bảo đảm nguyên tắc “một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì thực hiện”, hạn chế chồng chéo, giao thoa trách nhiệm. Sau sắp xếp, các cơ quan cơ bản hoạt động ổn định, phát huy tốt vai trò tham mưu, quản lý nhà nước trên các lĩnh vực.

Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải đến thăm, kiểm tra mô hình trồng dưa tập trung tại xã Vạn An. Ảnh: Thành Duy

Ở cấp xã, Nghệ An thực hiện một trong những cuộc sắp xếp đơn vị hành chính lớn nhất từ trước đến nay. Từ 412 đơn vị hành chính cấp xã gồm xã, phường, thị trấn, tỉnh đã sắp xếp còn 130 đơn vị hành chính cấp xã mới, giảm 282 đơn vị, tương ứng tỷ lệ giảm 68,45%.

Sau sắp xếp, 130/130 xã, phường đã thành lập đầy đủ các phòng chuyên môn, Trung tâm Phục vụ hành chính công và Trung tâm Cung ứng dịch vụ công theo quy định. Các tổ chức trong hệ thống chính trị ở cơ sở được kiện toàn đồng bộ, bảo đảm vai trò lãnh đạo của cấp ủy, hiệu lực quản lý của chính quyền và phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội.

Thực tiễn cho thấy, việc giảm mạnh đầu mối đơn vị hành chính không làm giảm hiệu quả hoạt động, mà ngược lại đã tạo điều kiện tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng điều hành và phục vụ nhân dân.

Đồng chí Võ Thị Minh Sinh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh trao đổi với đồng bào dân tộc thiểu số xã Con Cuông. Ảnh tư liệu: Mai Hoa

Cùng với sắp xếp tổ chức bộ máy, công tác cán bộ được tỉnh đặc biệt quan tâm. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ định đầy đủ các chức danh chủ chốt cho 130 xã, phường; đồng thời tập trung rà soát, bố trí, kiện toàn đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở.

Để khắc phục tình trạng thiếu cán bộ cục bộ, nhất là ở các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, tỉnh đã chủ động thực hiện điều động, biệt phái, tăng cường cán bộ từ cấp tỉnh và các địa phương dôi dư biên chế về cơ sở. Sau 1 năm triển khai, dù vẫn còn khó khăn ở một số lĩnh vực chuyên môn như địa chính, tài chính, kế toán, công nghệ thông tin…, song nhìn chung đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở đã từng bước thích nghi với tổ chức chính quyền mới mới, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Điều đáng ghi nhận là trong bối cảnh khối lượng công việc tăng lên sau sắp xếp, phần lớn cán bộ, công chức vẫn giữ tinh thần trách nhiệm cao, nỗ lực khắc phục khó khăn để bảo đảm công việc thông suốt, phục vụ người dân kịp thời, hiệu quả.

Một trong những chuyển biến rõ nét sau sắp xếp là hiệu quả cải cách hành chính và chất lượng phục vụ nhân dân từng bước được nâng lên. Hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã bước đầu phát huy hiệu quả tích cực; việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính được thực hiện tập trung, công khai, minh bạch hơn.

Nhiều địa phương đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính. Tinh thần, thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức có chuyển biến tích cực theo hướng gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Thực tiễn vận hành cho thấy, chính quyền địa phương 2 cấp đang từng bước khẳng định tính phù hợp với yêu cầu đổi mới quản trị địa phương trong tình hình mới. Bộ máy tinh gọn hơn nhưng hiệu quả hoạt động ngày càng được nâng lên; trách nhiệm của người đứng đầu được đề cao hơn; tính chủ động của cơ sở được phát huy rõ nét hơn.

Tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp tại Nghệ An vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ. Một số địa phương còn thiếu cán bộ chuyên môn; việc kiện toàn đủ lãnh đạo các phòng chuyên môn cấp xã ở một số nơi còn chậm; cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ thông tin tại một số địa bàn miền núi chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu vận hành trong thực tiễn.

Một góc xã biên giới Nậm Cắn.

Tuy nhiên, những khó khăn bước đầu cũng là điều tất yếu trong quá trình thực hiện một chủ trương lớn, có phạm vi tác động sâu rộng đến toàn bộ hệ thống chính trị. Điều quan trọng là tỉnh đã chủ động nhận diện rõ các hạn chế, vướng mắc để tập trung chỉ đạo tháo gỡ, hoàn thiện dần trong quá trình vận hành thực tiễn.

Trong thời gian tới, Nghệ An tiếp tục rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính; tiếp tục tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và đề cao trách nhiệm người đứng đầu.

Đồng thời, tỉnh tiếp tục quan tâm bố trí, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở; tập trung khắc phục tình trạng thiếu cán bộ chuyên môn ở các địa bàn khó khăn; thường xuyên theo dõi, đánh giá việc vận hành bộ máy để kịp thời tháo gỡ những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Một năm nhìn lại mới chỉ là bước khởi đầu, nhưng những kết quả đạt được đã khẳng định hướng đi đúng đắn và quyết tâm đổi mới mạnh mẽ của tỉnh Nghệ An trong thực hiện cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục xây dựng hệ thống chính trị hiện đại, chuyên nghiệp, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Ngày 19/6/2026, Văn phòng Trung ương Đảng ban hành Thông báo số 100-TB/VPTW, thông báo Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp.

Trong đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu bổ sung đánh giá về hiệu quả, tính tự chủ, tính hợp lý của mô hình hoạt động đối với các đơn vị sự nghiệp công lập sau sắp xếp; đánh giá, làm rõ sự cần thiết phải tiếp tục điều chỉnh, sáp nhập một số xã, phường trên cơ sở rà soát các tiêu chí về diện tích, dân số, hạ tầng và năng lực cán bộ, yêu cầu phát triển, để phát huy lợi thế quản lý nhà nước theo quy mô và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

Cần nghiên cứu, bổ sung thành lập đơn vị hành chính đô thị đặc biệt mang tính hạt nhân để điều phối phát triển, kết nối hạ tầng, dịch vụ công và các không gian kinh tế trọng điểm; rà soát, nhận diện, đánh giá kỹ lưỡng các "nguy cơ" để có giải pháp khắc phục, điều chỉnh kịp thời.

Anh Tuấn - Diệu Linh