Sau 1 năm chuyển động cùng chính quyền địa phương 2 cấp - Bài cuối

Sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, những kết quả bước đầu cho thấy hướng đi đúng của tỉnh trong thực hiện chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Bộ máy mới từng bước hoạt động ổn định, thủ tục hành chính (TTHC) được giải quyết thông suốt, chuyển đổi số có chuyển biến tích cực, tình hình chính trị - xã hội, quốc phòng - an ninh tiếp tục được giữ vững. Tuy nhiên, để mô hình phát huy hiệu quả bền vững, còn những khó khăn về nhân lực, hạ tầng và cơ chế phối hợp cần tiếp tục tháo gỡ.

Phát huy hiệu quả phục vụ người dân

Có mặt tại Trung tâm Phục vụ hành chính công (PVHCC) phường Nùng Trí Cao những ngày đầu tháng 6/2026, chúng tôi ghi nhận không khí làm việc khẩn trương, nền nếp. Khu vực tiếp nhận hồ sơ được bố trí khoa học, hệ thống lấy số thứ tự tự động, màn hình tra cứu TTHC, thiết bị hỗ trợ thanh toán điện tử được đưa vào sử dụng đồng bộ. Điều đáng ghi nhận là người dân từng bước thích ứng với môi trường hành chính số. Nhiều người dân, kể cả những người cao tuổi chủ động thực hiện các thao tác đăng ký hồ sơ trực tuyến, tra cứu kết quả và thanh toán không dùng tiền mặt ngay tại Trung tâm.

Bà Hoàng Thị Eng, tổ dân phố 29, phường Nùng Trí Cao chia sẻ: Lúc mới thực hiện mô hình mới chúng tôi còn băn khoăn, nhưng giờ thấy rất thuận tiện. Các thủ tục được hướng dẫn rõ ràng, cán bộ nhiệt tình hỗ trợ, thời gian giải quyết nhanh hơn trước.

Từ thực tiễn tại cơ sở cho thấy, việc đưa Trung tâm PVHCC cấp xã đi vào hoạt động đã góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa dịch vụ công đến gần dân hơn, giảm chi phí đi lại và thời gian thực hiện TTHC.

Không chỉ ở khu vực trung tâm, tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng từng bước phát huy hiệu quả. Tại xã Bảo Lâm, toàn bộ hồ sơ TTHC đã được đồng bộ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; tỷ lệ số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết TTHC đạt 100%. Hệ thống quản lý văn bản điện tử, chữ ký số chuyên dùng, thư điện tử công vụ được triển khai đồng bộ đến các bộ phận chuyên môn.

Theo Chủ tịch UBND xã Bảo Lâm Ma Thế Trung, dù điều kiện địa bàn còn nhiều khó khăn, nhưng xã tập trung nâng cao trách nhiệm đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Nhờ đó, hoạt động quản lý, điều hành và giải quyết TTHC cơ bản được duy trì thông suốt. Xã tiếp tục kiến nghị cấp trên quan tâm đầu tư hạ tầng số, bổ sung nguồn nhân lực và tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ cơ sở nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Vận hành thông suốt, giữ vững ổn định trên mọi lĩnh vực

Một trong những yêu cầu quan trọng khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là không để gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân. Để bảo đảm yêu cầu này, tỉnh thành lập 10 tổ bàn giao tại các huyện cũ, 56 tổ tiếp nhận tại các xã mới và 8 tổ tiếp nhận tại các sở, ngành; hoàn thành toàn bộ công tác chuyển giao nhiệm vụ, hồ sơ, tài liệu trước thời điểm vận hành mô hình mới. Hơn 9.123 mét tài liệu lưu trữ được bàn giao về Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh theo đúng quy định, bảo đảm tính liên tục trong quản lý và khai thác hồ sơ. Bố trí gần 562 tỷ đồng sửa chữa trụ sở, đầu tư trang thiết bị, phương tiện làm việc và xe công phục vụ hoạt động của các đơn vị sau sắp xếp, tạo điều kiện để các xã mới, nhất là khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới nhanh chóng ổn định tổ chức và triển khai nhiệm vụ.

Sau 1 năm vận hành, công tác cải cách hành chính tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực. Các chỉ số về hồ sơ trực tuyến, thanh toán trực tuyến, số hóa hồ sơ và khai thác dữ liệu số đều tăng đáng kể; các Trung tâm PVHCC cấp xã từng bước phát huy hiệu quả, trở thành đầu mối giải quyết TTHC gần dân, sát dân hơn. Việc phân cấp, phân quyền mạnh cho cơ sở đã góp phần rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm tầng nấc trung gian và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Tình hình chính trị, trật tự an toàn xã hội, quốc phòng - an ninh trên địa bàn tiếp tục được giữ vững. Công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo được thực hiện nghiêm túc, nhiều vụ việc được giải quyết ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh điểm nóng. Trong lĩnh vực an ninh trật tự, việc tăng cường lực lượng về cơ sở sau khi kết thúc hoạt động công an cấp huyện đã nâng cao hiệu quả quản lý địa bàn, quản lý dân cư, đấu tranh phòng chống tội phạm và xuất nhập cảnh trái phép. Đối với quốc phòng, dù còn một số khó khăn trong quá trình tổ chức lại lực lượng và phân định nhiệm vụ, song thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên địa bàn biên giới tiếp tục được củng cố vững chắc, tạo môi trường ổn định để phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.

Đồng chí Trần Hải Nam, Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội, Bộ Nội vụ cho biết: Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là một cuộc cải cách lớn, vì vậy trong quá trình vận hành chắc chắn sẽ không tránh khỏi phát sinh những khó khăn, vướng mắc cần được hoàn thiện. Đối với Cao Bằng cũng như nhiều địa phương khác, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, điều hành. Bên cạnh đó, cần quan tâm đầu tư hạ tầng số, cơ sở vật chất, nhất là tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh cải cách TTHC, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả hoạt động của bộ máy.

Đoàn kiểm tra số 20 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy xã Bảo Lâm kiểm tra, đánh giá tình hình triển khai thực hiện các chủ trương, nghị quyết, kết luận của Trung ương tại địa phương.

Tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn

Bên cạnh những kết quả tích cực, thực tiễn triển khai cho thấy một số khó khăn cần tiếp tục giải quyết. Đó là chất lượng đội ngũ cán bộ giữa các địa phương chưa đồng đều; một số xã thiếu cán bộ có chuyên môn sâu ở các lĩnh vực tài chính, xây dựng, đất đai, công nghệ thông tin. Hạ tầng số tại nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa chưa đồng bộ; trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số còn thiếu; tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến chưa đồng đều giữa các khu vực. Ngoài ra, một số nội dung liên quan đến cơ chế phối hợp liên thông, phân cấp nhiệm vụ trong lĩnh vực quốc phòng, quản lý chuyên ngành cần tiếp tục hoàn thiện để phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Trước những khó khăn đó, tỉnh tiếp tục rà soát, bổ sung nhân lực, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở; ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng số, hoàn thiện cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng phục vụ của Trung tâm PVHCC cấp xã.

Đồng chí Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh khẳng định: Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là mô hình mới, trong quá trình vận hành không tránh khỏi những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Tỉnh sẽ tiếp tục tập trung rà soát, hoàn thiện các quy chế, quy trình phối hợp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu. Đặc biệt, ưu tiên nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là ở cấp xã; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý, chuyển đổi số và năng lực thực thi công vụ. Tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, hạ tầng số, trang thiết bị phục vụ hoạt động của các cơ quan, đơn vị, đặc biệt tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới.

Tập trung giải quyết những khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất, hoàn thiện cơ chế phối hợp liên thông giữa các cấp, các ngành; đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Với quyết tâm chính trị cao, sự đồng thuận của cả hệ thống chính trị và nhân dân các dân tộc trong tỉnh, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

Những kết quả nổi bật sau gần 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp: 56 Trung tâm PVHCC cấp xã đi vào hoạt động, bảo đảm tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính ngay từ ngày đầu vận hành mô hình mới; 100% hồ sơ TTHC được đồng bộ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia tại nhiều địa phương; tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính tiếp tục tăng cao; gần 562 tỷ đồng được bố trí để sửa chữa trụ sở, đầu tư phương tiện, trang thiết bị phục vụ hoạt động của bộ máy mới; 1.302 lượt công dân được tiếp; 2.031 đơn thư được tiếp nhận, xử lý theo quy định, góp phần giữ vững ổn định tình hình cơ sở; GRDP năm 2025 tăng 7,22%, quý I/2026 tăng khoảng 7,5%.

Hồng Chuyên