Xây dựng chính quyền năng động, vì nhân dân phục vụ

Giải quyết thủ tục cho người dân tại Điểm phục vụ hành chính công Mê Linh. Ảnh: Quang Thái

Từng bước nâng cao chất lượng phục vụ

Đại hội lần thứ XIV của Đảng xác định rõ yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy “ban hành nghị quyết” sang tư duy “tổ chức thực hiện nghị quyết”; từ “nói cho hay” sang “làm cho thật”; từ đánh giá bằng báo cáo sang đánh giá bằng những kết quả thực tiễn có thể đo đếm được. Tinh thần đó đang từng bước được cụ thể hóa tại Hà Nội. Thành phố đã đổi mới về tổ chức bộ máy và từng bước định hình phương thức quản trị theo hướng lấy hiệu quả phục vụ người dân làm thước đo. Từ việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị đến giải quyết các vấn đề dân sinh ngay tại cơ sở, tinh thần “vì nhân dân phục vụ” ngày càng hiện diện rõ nét trong hoạt động của chính quyền các cấp, nâng cao chất lượng phục vụ, củng cố niềm tin và sự hài lòng của người dân.

Thực hiện thủ tục hành chính tại xã Hoài Đức, chị Phạm Thị Thu Thảo cho biết, điều khiến chị hài lòng nhất là các thủ tục hành chính đã trở nên thuận tiện hơn trước. “Tôi có nhu cầu xác nhận thông tin về cư trú. Trước kia, làm thủ tục hành chính mất thời gian, nay chỉ cần điền thông tin trên cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng VneID, sau 1-2 ngày là được trả kết quả”, chị Phạm Thị Thu Thảo chia sẻ.

Khi vận hành mô hình chính quyền mới, xã Hoài Đức có quy mô dân số hơn 76.100 người, khối lượng công việc phát sinh gây áp lực không nhỏ cho bộ máy. Từng bước tháo gỡ khó khăn, xã phối hợp với Trung tâm Phục vụ hành chính công triển khai, sử dụng hệ thống dịch vụ công trực tuyến cho phép người dân nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ, nhận kết quả giải quyết thủ tục hành chính. 100% văn bản đi và đến được xử lý hoàn toàn trên môi trường điện tử; xã từng bước triển khai các mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data)… phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và cung cấp thông tin cho người dân, doanh nghiệp. Nhờ vậy, tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính đúng hạn và trước hạn đạt trên 98%; tỷ lệ người dân hài lòng về việc giải quyết thủ tục hành chính của các cơ quan nhà nước đạt 99%.

Xã Hoài Đức duy trì hiệu quả các mô hình, phong trào: Mô hình 5 điểm hỗ trợ thủ tục hành chính trực tuyến tại các thôn, tổ dân phố để phục vụ người dân nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia; mô hình “Bình dân học vụ số lưu động” tại 25 nhà văn hóa thôn, tổ dân phố; thành lập tổ thực hiện dịch vụ công trực tuyến tại nhà đối với các hộ gia đình người có công và các đối tượng yếu thế trên địa bàn xã.

Tại xã đảo Minh Châu, nơi từng được nhắc đến với đặc điểm “5 không - 10 không”, điều kiện hạ tầng còn hạn chế, khoảng cách địa lý xa trung tâm khiến việc cung cấp dịch vụ công và chăm lo đời sống người dân gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, bằng quyết tâm đổi mới và trách nhiệm, Minh Châu là địa phương tiên phong tổ chức khám sức khỏe cho toàn dân; chủ động kết nối tuyến xe buýt nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại; đồng thời triển khai mô hình chính quyền hai phục vụ (buổi sáng phục vụ nhân dân tại trụ sở; buổi tối cán bộ và lực lượng hành chính công đến tận hộ gia đình để hỗ trợ giải quyết công việc).

Dù chưa thể ngay lập tức thu hẹp khoảng cách phát triển với khu vực nội đô, nhưng tại xã Minh Châu đang tạo dựng hình ảnh một chính quyền năng động, hành động vì dân. Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Minh Châu Nguyễn Huy Nhung nhấn mạnh: “Gần dân không phải là khẩu hiệu, mà là khi chính quyền ngồi xuống cùng dân, ăn cơm cùng dân, lắng nghe dân nói và làm cho dân tin”.

Không chỉ vậy, cùng với nhiều xã, phường khác của thành phố, tại phường Ngọc Hà, tinh thần phục vụ còn được thể hiện qua mô hình “Lắng nghe nhân dân nói” do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường triển khai. Thông qua mã QR, người dân có thể gửi phản ánh liên quan đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Đáng chú ý, mô hình còn tạo điều kiện để người dân tham gia giám sát phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và trách nhiệm thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là người đứng đầu.

Chủ động xử lý việc khó, việc mới

Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Hà Nội đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Toàn thành phố tiếp nhận, xử lý hơn 3,57 triệu hồ sơ hành chính; riêng từ đầu năm 2026 đến ngày 15-5 đã tiếp nhận hơn 1,15 triệu hồ sơ. Ứng dụng Công dân Thủ đô số iHanoi đạt 6,21 triệu tài khoản đăng ký, 186 triệu lượt truy cập và tiếp nhận hơn 107.620 phản ánh, kiến nghị. Dù khối lượng công việc rất lớn, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 91,42%; thanh toán trực tuyến đạt 95,9%; số hóa hồ sơ đạt 98,22%; tỷ lệ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 99,49%...

Tuy nhiên, với một đô thị đặc biệt như Hà Nội, hiệu quả quản trị không chỉ được đo bằng số lượng hồ sơ giải quyết hay tỷ lệ đúng hạn, mà còn thể hiện ở năng lực nhận diện, xử lý những vấn đề tồn đọng, những nhiệm vụ mới phát sinh và những điểm nghẽn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân.

Nếu trước đây nhiều vấn đề phải qua nhiều tầng nấc trung gian, thì nay chính quyền cơ sở có điều kiện xử lý nhanh hơn và chịu trách nhiệm trực tiếp trước nhân dân về kết quả thực hiện. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với Hà Nội trong giai đoạn phát triển mới khi triển khai các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, nhằm phát huy vai trò “đầu tàu”, giảm áp lực, giải quyết điểm nghẽn, mở rộng không gian phát triển…

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Quang Minh Nguyễn Thanh Liêm khẳng định, một chính quyền mạnh không phải là chính quyền nắm nhiều quyền lực nhất, mà là chính quyền giải quyết công việc của người dân nhanh nhất, hiệu quả nhất và tạo được niềm tin lớn nhất. Từ nhận thức đó, địa phương đã tập trung xử lý những tồn tại kéo dài nhiều năm.

Điển hình là xã Quang Minh đã thu hồi gần 5.000m² đất ao bị lấn chiếm tại địa bàn xã Đại Thịnh (cũ). Đây là vụ việc tồn tại qua nhiều năm, nhiều nhiệm kỳ nhưng chưa thể giải quyết dứt điểm. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trách nhiệm được giao trực tiếp cho cơ sở, cùng với sự đồng thuận của nhân dân, diện tích đất bị lấn chiếm đã được thu hồi và đưa trở lại quản lý nhà nước. Hơn 30 trường hợp vi phạm trật tự xây dựng cũng được xử lý dứt điểm, góp phần tăng cường kỷ cương trong quản lý đô thị.

Xã Quang Minh còn chủ động tháo gỡ nhiều dự án chậm triển khai kéo dài như: Hưng Nga, An Thịnh, Vinalines… qua đó khơi thông nguồn lực phát triển. Địa phương là đơn vị cấp xã đầu tiên trong cả nước tổ chức thành công đấu thầu quốc tế lựa chọn nhà đầu tư dự án đô thị quy mô lớn, đồng thời phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 khu đô thị với diện tích khoảng 205ha, tổng mức đầu tư gần 15.000 tỷ đồng. Sau gần 20 năm vướng mắc, hơn 200 hộ dân cũng đã được bốc thăm, giao đất dịch vụ, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và tháo gỡ một điểm nghẽn kéo dài trên địa bàn.

Tinh thần chủ động giải quyết việc khó cũng được thể hiện rõ tại xã Ngọc Hồi. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nguyễn Xuân Phong cho biết, Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã rà soát toàn diện địa bàn, nhận diện các điểm nghẽn, những nhiệm vụ mới phát sinh để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết; trong đó đẩy nhanh công tác thẩm định và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Đối với khu vực Dự án Tổ hợp Ga Ngọc Hồi rộng 151ha, nơi tồn tại nhiều vi phạm kéo dài qua nhiều năm, địa phương đã tổng rà soát, báo cáo thành phố và tổ chức giải tỏa 94 công trình vi phạm, từng bước lập lại trật tự, kỷ cương. Đáng chú ý, trong công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, xã Ngọc Hồi đã chuyển từ tư duy “thụ động chờ kiến nghị” sang “chủ động đối thoại, giải quyết từ sớm, từ xa”. Với phương châm “giao việc rõ người, bám việc đến cùng, chịu trách nhiệm kết quả”, địa phương đã hoàn thành lập phương án, chi trả bồi thường hơn 2.000 tỷ đồng…

Một năm chưa phải là khoảng thời gian dài, nhưng những kết quả bước đầu cho thấy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang tạo ra những chuyển biến tích cực trong quản trị và phục vụ nhân dân. Tinh thần “vì nhân dân phục vụ” được định lượng rõ thông qua hành động và kết quả thiết thực sẽ là nền tảng để Hà Nội tiếp tục phát triển trong kỷ nguyên mới.

Phương Ngân