Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì ghi danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì ghi danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Bánh cuốn Thanh Trì là một trong những thức quà trứ danh, đại diện cho nét ẩm thực thanh lịch của người Tràng An. Có lịch sử lâu đời, món ăn này gắn liền với hình ảnh những người bà, người mẹ đội thúng trên đầu, rao bán khắp các ngõ ngách Hà Nội xưa.

Quá trình gìn giữ nghề tráng bánh là sự tiếp nối bền bỉ qua nhiều thế hệ tại Thanh Trì, tạo nên thương hiệu nức tiếng gần xa. Món ăn thể hiện sự tinh tế của người Hà Nội, thưởng thức hương vị gạo tẻ nguyên bản quyện với mỡ hành thơm nức.

Bánh cuốn Thanh Trì được ca ngợi là món quà lành, mát và thanh nhã, đặc biệt khi chấm cùng nước mắm, linh hồn của món ăn này. Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 2228/QĐ-BVHTTDL ngày 27/6/2025.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong trao bằng chứng nhân nghề làm bánh cuốn Thanh Trì ghi danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho lãnh đạo phường Vĩnh Hưng.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong phát biểu tại lễ công bố.

Tại lễ công bố, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong cho biết, Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam; đồng thời, Quốc hội khóa mới dự kiến sẽ ban hành một nghị quyết rất đặc biệt nhằm tạo cơ chế thúc đẩy văn hóa phát triển. Trong Nghị quyết 80, văn hóa ẩm thực được nhấn mạnh là một lĩnh vực quan trọng, không chỉ phục vụ đời sống, kinh tế, xã hội, mà còn có thể trở thành một “sức mạnh mềm”, góp phần quảng bá và xuất khẩu giá trị văn hóa dân tộc ra thế giới.

Nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Văn hóa còn thì dân tộc còn, văn hóa soi đường quốc dân đi”, Thứ trưởng Hồ An Phong khẳng định, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống luôn là định hướng xuyên suốt của Đảng và Nhà nước. Thời gian gần đây, nhận thức về vai trò của văn hóa ngày càng được nâng cao, thể hiện qua những hành động cụ thể, trong đó có việc ghi danh và tôn vinh các di sản văn hóa phi vật thể.

Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì đòi hỏi nhiều kỹ năng, sự khéo kéo của đôi tay...

Thứ trưởng Hồ An Phong trực tiếp trải nghiệm làm bánh cuốn Thanh Trì dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân.

Thứ trưởng bày tỏ ấn tượng sâu sắc với nghề làm bánh cuốn Thanh Trì, một làng nghề nổi tiếng từ lâu đời. Ông chia sẻ, từ khi còn nhỏ đã từng học làm bánh cuốn và nhận thấy đây là một nghề không hề dễ dàng. Khi ông tự tay làm, bánh còn thô, dày, khó đạt được độ tinh tế như các nghệ nhân...

Theo Thứ trưởng, dù nhiều địa phương trong cả nước có nghề làm bánh cuốn, nhưng việc làng nghề được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là một vinh dự lớn. Quy trình làm bánh tại đây, từ chọn gạo, xay bột, lọc nước, tráng bánh, đến pha chế nước chấm và thưởng thức… đều thể hiện sự tinh tế, khéo léo và là kết tinh của tri thức dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đặc biệt, trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc vẫn giữ được phương thức sản xuất thủ công hoàn toàn càng làm nổi bật giá trị độc đáo của di sản.

Thứ trưởng Hồ An Phong đánh giá cao vai trò của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Cục Di sản văn hóa, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Sở Du lịch Hà Nội, cùng Đảng ủy, chính quyền và nhân dân phường Vĩnh Hưng trong việc nhận diện giá trị, bảo tồn và phát huy di sản. Ông trân trọng những nỗ lực của các nghệ nhân không chỉ trong việc duy trì nghề mà còn tích cực truyền dạy, trao truyền kỹ năng, kinh nghiệm cho thế hệ sau.

Nghệ nhân trình diễn làm bánh cuốn Thanh trì thủ công trước sự chứng kiến của các đại biểu.

Nhấn mạnh trách nhiệm trong công tác bảo tồn, Thứ trưởng Hồ An Phong đề nghị chính quyền các cấp tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật khi thực hiện ghi danh, đồng thời triển khai hiệu quả các giải pháp bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Trong đó, cần chú trọng nâng cao nhận thức cộng đồng; đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu nghề làm bánh cuốn Thanh Trì tới du khách trong nước và quốc tế.

“Cần đưa bánh cuốn Thanh Trì trở thành một phần đặc sắc trong không gian văn hóa ẩm thực của Thủ đô nghìn năm văn hiến, hiện diện trong thực đơn của du khách và trong đời sống ẩm thực của người Việt Nam”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Hồng Phượng/ Báo Tin tức và Dân tộc