Ngân hàng số tăng tốc, dữ liệu và AI mở đường cho hệ sinh thái mới

Họp báo công bố sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026, với chủ đề "Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI" và thông điệp "Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành, Ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số" - Ảnh: VGP

Ngân hàng Việt chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên dữ liệu và AI

Ngày 11/8 tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tổ chức họp báo công bố sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026, với chủ đề "Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI" và thông điệp "Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành, Ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số".

Theo Ban tổ chức, trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng khối lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt đạt hơn 15 tỷ giao dịch, với tổng giá trị trên 190 triệu tỷ đồng, tăng 34,28% về số lượng và 12,24% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 1,05 triệu tỷ đồng, tương đương 40 tỷ USD/ngày.

Ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin -NHNN cho biết: Cơ quan này quán triệt quan điểm "thể chế phải đi trước một bước để mở đường cho đổi mới sáng tạo", từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt.

Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tiếp tục hoạt động thông suốt, an toàn, hiệu quả. Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử do NAPAS vận hành được tích hợp, kết nối với nhiều ngành, lĩnh vực, trong đó có y tế, giáo dục và giao thông thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

Ngoài ra, hạ tầng thanh toán số đã mở rộng kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua QR với Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore. Ngành Ngân hàng cũng chú trọng nâng cấp hạ tầng dữ liệu, hướng tới dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống", thống nhất dùng chung.

AI trở thành năng lực mới của ngân hàng

Trao đổi tại họp báo, ông Bùi Quang Cương, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Công nghệ thông tin TPBank cho biết: Với ngân hàng, AI được ứng dụng để cá nhân hóa sản phẩm, trải nghiệm khách hàng; hỗ trợ phân tích dữ liệu, chấm điểm tín dụng, đánh giá khả năng trả nợ, phát hiện rủi ro và rút ngắn quá trình phê duyệt. Với doanh nghiệp, AI có thể phân tích dòng tiền, ngành nghề, chuỗi cung ứng và nhu cầu vốn.

Mặt khác, AI cũng được ứng dụng trong chatbot, Voicebot, trợ lý AI, hỗ trợ nhân viên tìm kiếm thông tin, tư vấn và xử lý yêu cầu. Trong an toàn giao dịch, AI phân tích lượng lớn giao dịch và tín hiệu hành vi để phát hiện bất thường, cảnh báo gian lận gần thời gian thực.

Tuy nhiên, việc triển khai AI đặt ra những thách thức về chất lượng dữ liệu, quyền sử dụng dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, độ tin cậy và khả năng kiểm soát AI. Bên cạnh đó là nguy cơ deepfake, giả mạo danh tính...yêu cầu về hành lang pháp lý, quản trị AI và đào tạo nhân sự.

Theo ông Cương, giải pháp gồm xây dựng nền tảng dữ liệu chất lượng, đầu tư hạ tầng AI dùng chung, thiết lập AI Governance/Responsible AI, bảo đảm an ninh và quyền riêng tư ngay từ khâu thiết kế, đồng thời đào tạo AI Literacy cho toàn tổ chức.

Nguyên tắc xuyên suốt là AI hỗ trợ con người, không thay thế trách nhiệm của con người. Với những quyết định quan trọng liên quan tài chính và quyền lợi khách hàng, con người vẫn phải kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm về quyết định cuối cùng.

Còn bà Nguyễn Thị Ngoan, Phó Tổng Giám đốc MISA cho biết: MISA định hướng phát triển hệ sinh thái tài chính số toàn trình, lấy doanh nghiệp và hộ kinh doanh làm trung tâm. Các nhu cầu từ bán hàng, hóa đơn, kế toán, thuế, quản trị dòng tiền đến thanh toán, ngân hàng và tiếp cận vốn được hướng tới kết nối liền mạch trên môi trường số.

Với MISA BankHub, nghiệp vụ ngân hàng được tích hợp trực tiếp với phần mềm kế toán, kết nối giao dịch ngân hàng với quản trị tài chính, kế toán. Trong khi đó, MISA Lending kết nối nhu cầu vốn của doanh nghiệp, hộ kinh doanh với ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng.

Đến nay, MISA Lending đã kết nối 16 ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng, hỗ trợ kết nối và giải ngân hơn 40.000 tỷ đồng vốn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Lãnh đạo MISA khẳng định, khi năng lực tài chính và quản trị rủi ro của ngân hàng kết nối với công nghệ, dữ liệu và AI của các nền tảng số trên cơ sở an toàn, bảo mật, tuân thủ pháp luật và sự đồng thuận của khách hàng, người dân và doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh, có thể tiếp cận dịch vụ thanh toán, tín dụng và tài chính thuận tiện hơn.

Sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026 diễn ra trong hai ngày 18 và 19/8 tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế I.C.E Hà Nội, số 91 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, TP Hà Nội. Phiên khai mạc và hội thảo chính diễn ra sáng 18/8; khu trưng bày mở cửa đến trưa 19/8 để người dân, doanh nghiệp tham quan, trải nghiệm sản phẩm, dịch vụ của các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán và doanh nghiệp công nghệ.

Anh Minh