Kiến nghị hoàn thiện thể chế, tạo động lực mới cho phát triển

Đẩy mạnh phân quyền, cắt giảm thực chất thủ tục hành chính trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính (TTHC), điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường (NN và MT), đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh đánh giá cao việc Chính phủ trình Quốc hội sửa đổi đồng thời 10 luật nhằm thể chế hóa chủ trương phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, tạo động lực phát triển mới cho ngành NN và MT.

Đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh thảo luận tại tổ - Ảnh: N.M

Khẳng đình tầm quan trọng của nông nghiệp và tài nguyên, môi trường, đồng chí nêu rõ, qua thực tiễn và ý kiến cử tri, lĩnh vực này vẫn còn nhiều "điểm nghẽn", như: Thủ tục hành chính rườm rà, điều kiện kinh doanh chồng chéo; cơ chế phân quyền chưa đồng bộ, còn tình trạng “nửa vời”, trong khi nhiều nguồn lực về đất đai, khoáng sản, tài nguyên nước và không gian biển chưa được khai thác hiệu quả do vướng mắc về cơ chế. Vì vậy, việc sửa đổi lần này cần hướng đến mục tiêu loại bỏ triệt để các quy định chồng chéo, giảm mạnh điều kiện kinh doanh, giao quyền chủ động nhiều hơn cho địa phương đi đôi với kiểm soát quyền lực.

Đồng chí đề nghị phân quyền phải được thực hiện xuyên suốt, triệt để, tránh “phân quyền cắt khúc”; khắc phục tình trạng "địa phương cấp phép nhưng vẫn phải báo cáo Bộ để theo dõi". Theo đó, cần gắn phân quyền với chuẩn hóa quy trình, chuyển đổi số; việc theo dõi, quản lý được thực hiện trên nền tảng dữ liệu dùng chung, chấm dứt yêu cầu báo cáo trùng lặp và hồ sơ giấy không cần thiết.

Cùng với đó, Trung ương cần tập trung ban hành tiêu chí, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tăng cường hậu kiểm trên cơ sở quản lý rủi ro và trách nhiệm giải trình của các chủ thể; đồng thời lưu ý không để hậu kiểm trở thành một hình thức tiền kiểm kéo dài, phát sinh thêm thủ tục hành chính.

Đồng chí cũng đề nghị việc phân quyền một số thủ tục phức tạp về địa chất, khoáng sản cho cấp tỉnh cần đi kèm các giải pháp hỗ trợ về chuyên môn, hạ tầng công nghệ, đào tạo và lộ trình chuyển giao hồ sơ từ Trung ương để bảo đảm thực hiện hiệu quả. Đồng thời, cần quy định rõ cơ chế hậu kiểm, thanh tra, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm cá nhân nhằm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, tránh tình trạng trao quyền vượt quá năng lực của địa phương.

Đối với lĩnh vực tài nguyên biển và khoáng sản, ý kiến đề nghị dự thảo Luật cần quy định rõ nguyên tắc phân cấp cấp phép khai thác khoáng sản biển cho địa phương đủ năng lực; đồng thời giao Chính phủ quy định thủ tục rút gọn đối với khoáng sản làm vật liệu xây dựng phục vụ các công trình trọng điểm, tránh ách tắc do chồng chéo thẩm quyền. Đối với khoáng sản liên tỉnh, cần quy định rõ cơ chế phối hợp, thời hạn lấy ý kiến và xử lý khi không thống nhất. Cùng với đó, tăng cường kiểm soát khai thác, sử dụng khoáng sản, phục hồi môi trường và ngăn chặn lợi dụng cơ chế đặc thù để khai thác trái phép, gây thất thoát tài nguyên.

Đoàn ĐBQH tỉnh tại phiên thảo luận - Ảnh: N.M

Về lĩnh vực vật tư nông nghiệp, đồng chí đồng tình với quy định kéo dài thời hạn giấy chứng nhận đăng ký thuốc bảo vệ thực vật từ 5 năm lên 10 năm, bãi bỏ một số điều kiện kinh doanh đối với phân bón, giống cây trồng và các quy định chuyển tiếp nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân. Ý kiến nhấn mạnh đây là quyết sách hợp lòng dân, là một điểm cải cách mang tính đột phá, có tác động trực tiếp đến hàng nghìn doanh nghiệp và hàng triệu hộ nông dân, tiết kiệm hàng trăm tỉ đồng mỗi năm cho xã hội.

Tuy nhiên, cùng với việc cắt giảm tiền kiểm, cần tăng cường hậu kiểm thông qua cơ chế rà soát định kỳ, đột xuất các hoạt chất và sản phẩm đã được cấp phép, chủ động loại bỏ sản phẩm không bảo đảm an toàn. Đồng thời bổ sung cơ chế công nhận lẫn nhau đối với các sản phẩm vật tư nông nghiệp, giống cây trồng, vật nuôi đạt tiêu chuẩn của các nước phát triển để giảm thời gian thử nghiệm, kiểm định lặp lại, tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp và nông dân.

Một nội dung khác được đại biểu nhấn mạnh là cần kiểm soát chặt chẽ kỹ thuật lập pháp, kiên quyết không để phát sinh "giấy phép con" dưới mọi hình thức. Theo đó, các thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh phải được quy định rõ ngay trong luật hoặc nghị định của Chính phủ, hạn chế việc giao bộ, ngành quy định chi tiết dẫn đến phát sinh thêm thủ tục, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh.

Đồng chí Trần Vũ Khiêm khẳng định, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số chỉ có thể đạt được khi đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý nhà nước, chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", từ "quản lý bằng mệnh lệnh hành chính" sang "quản lý bằng tiêu chuẩn, dữ liệu và phân quyền gắn với trách nhiệm". Việc sửa đổi 10 luật lần này không chỉ nhằm đơn giản hóa thủ tục mà còn là bước cải cách quan trọng để giải phóng nguồn lực đất đai, tài nguyên, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam và ngăn chặn hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực, lãng phí trong thực thi công vụ.

Hoàn thiện quy định về quản lý tần số, hạ tầng viễn thông và dữ liệu điện tử

Đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh thảo luận tại tổ - Ảnh: N.M

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ, đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh thống nhất với sự cần thiết sửa đổi các luật nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, phát triển hạ tầng số; đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh trong tình hình mới.

Bên cạnh đó, đối với quy định về cấp băng tần cho doanh nghiệp nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh, ý kiến thống nhất với việc giới hạn thời hạn cấp không quá 5 năm để nâng cao hiệu quả quản lý và tạo cơ sở đánh giá định kỳ. Tuy nhiên, ý kiến đề nghị làm rõ các tiêu chí xác định "trường hợp đặc biệt" và hoạt động "phát triển kinh tế kết hợp với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh"; đồng thời bổ sung nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện áp dụng nhằm bảo đảm thống nhất, công khai, minh bạch trong thực hiện.

Đoàn ĐBQH tỉnh tại phiên thảo luận - Ảnh: N.M

Đối với các quy định về chia sẻ cơ sở hạ tầng viễn thông, đồng chí đề nghị rà soát, quy định rõ cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định khi các bên không thống nhất việc chia sẻ hạ tầng. Bên cạnh đó, cần bổ sung ngay trong Luật các nguyên tắc, phạm vi và giới hạn cơ bản của cơ chế chia sẻ hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh, trên cơ sở đó giao Chính phủ quy định chi tiết, tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình áp dụng.

Góp ý đối với Luật Giao dịch điện tử, đồng chí tán thành việc bãi bỏ thủ tục gia hạn và thay đổi nội dung giấy phép nhằm giảm thủ tục hành chính cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, ý kiến đề nghị bổ sung nguyên tắc cập nhật dữ liệu điện tử, theo đó khi thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ quan cấp phép chủ động khai thác, cập nhật mà không yêu cầu doanh nghiệp thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy phép. Quy định này sẽ tránh phát sinh khoảng trống pháp lý, đồng thời bảo đảm mục tiêu cải cách thủ tục hành chính gắn với khai thác hiệu quả dữ liệu số.

Ngọc Mai