Khoa học công nghệ - chìa khóa đưa Việt Nam vào top 3 trung tâm chế biến thủy sản sâu toàn cầu

Sáng 20/4, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Họp báo thông tin về Hội nghị khoa học, công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026.

Thông tin tại cuộc họp, ông Nguyễn Hữu Ninh - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ (Cục Thủy sản và Kiểm ngư) cho biết, Hội nghị khoa học, công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026 dự kiến diễn ra trong 2 ngày, từ 27 - 28/4/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì.

Hội nghị sẽ quy tụ khoảng 300 đại biểu là các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, tổ chức trong nước và quốc tế; đặc biệt có sự tham gia của bà con nông ngư dân - những người trực tiếp gắn bó với ngành thủy sản.

Một điểm nhấn quan trọng của hội nghị là khu trưng bày, triển lãm các thành tựu khoa học công nghệ của ngành thủy sản và kiểm ngư. Đây không chỉ là nơi giới thiệu sản phẩm, mà còn là không gian kết nối - nơi khoa học được ứng dụng vào thực tiễn, nơi ý tưởng được kiểm chứng bằng sản xuất và nơi giá trị được khẳng định bằng hiệu quả.

Quang cảnh cuộc họp báo.

Điểm cốt lõi của hội nghị lần này không chỉ là tổng kết một giai đoạn, mà là mở ra một hướng đi mới - nơi khoa học công nghệ trở thành động lực dẫn dắt, đổi mới sáng tạo trở thành nền tảng, và liên kết trở thành chìa khóa để chuyển tri thức thành giá trị.

Song hành cùng hội nghị, “Triển lãm Quốc tế Khoa học Công nghệ Thủy sản Việt Nam lần thứ I - VinaFis Expo 2026” sẽ diễn ra từ ngày 28 - 30/4/2026 tại SECC, TP. Hồ Chí Minh. Triển lãm do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Hội Thủy sản Việt Nam tổ chức, sự kiện quy tụ gần 200 đơn vị, trong đó khoảng 40% là đối tác quốc tế, tạo không gian kết nối, giao thương toàn chuỗi giá trị và thúc đẩy hợp tác, ứng dụng khoa học công nghệ trong ngành thủy sản.

Ông Nguyễn Quang Hùng - Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết thêm, năm 2025, sản lượng thủy sản đạt gần 10 triệu tấn, đưa Việt Nam vươn lên vị trí thứ tư thế giới về sản lượng và thứ ba về giá trị xuất khẩu, với kim ngạch khoảng 11,3 tỷ USD. Ngành tạo sinh kế cho hơn 4 triệu lao động, đồng thời giữ vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế biển, khu vực ven bờ, trung du và miền núi, cũng như trong việc bảo đảm an ninh chủ quyền quốc gia trên biển.

Chính từ những thành tựu và vai trò to lớn đó, yêu cầu phát triển ngành thủy sản trong giai đoạn tới càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, bởi vì phía trước vẫn là những thách thức không nhỏ: Biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, dịch bệnh diễn biến phức tạp, áp lực cạnh tranh thị trường gia tăng, cùng với các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, lĩnh vực thủy sản và kiểm ngư đã triển khai 113 nhiệm vụ khoa học công nghệ, trong đó 60 nhiệm vụ đã được nghiệm thu. Những kết quả này đã đóng góp thiết thực vào sản xuất, đặc biệt trong công tác sản xuất giống, giúp chủ động nguồn cung với hơn 80% con giống thủy sản chủ lực, trong đó trên 95% đạt tiêu chuẩn sạch bệnh. Song song đó, các quy trình công nghệ nuôi, chế phẩm sinh học, xử lý môi trường, phòng trị bệnh, khai thác và bảo quản đã được ứng dụng rộng rãi trên các đối tượng thủy sản chủ lực, với quy mô khoảng 90% diện tích và sản lượng. Qua đó, góp phần quan trọng duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định của ngành ở mức 4 - 5%/năm.

Ngành thủy sản đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 9,8 triệu tấn về sản lượng, xuất khẩu 14 - 16 tỷ USD, đồng thời phát triển nuôi biển thành ngành công nghiệp quy mô lớn.

Đến năm 2045, thủy sản tiếp tục giữ vai trò then chốt trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp và kinh tế biển, đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến thủy sản sâu, thuộc nhóm 3 quốc gia hàng đầu thế giới.

Ông Hùng nhấn mạnh, để đạt được các mục tiêu trên, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là yếu tố nền tảng cốt lõi, giữ vai trò then chốt trong quá trình phát triển, đúng với tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Trong giai đoạn tới, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành thủy sản sẽ tập trung vào: Phát triển giống thủy sản chủ lực sạch bệnh, tăng trưởng nhanh; ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học, công nghệ số; phát triển nuôi trồng thủy sản thông minh; hiện đại hóa khai thác, giảm tổn thất sau thu hoạch; phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh trong thủy sản.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến khẳng định, khoa học công nghệ đã đóng góp rất lớn cho sự phát triển của ngành thủy sản và nhấn mạnh hội nghị được tổ chức nhằm cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng hàng năm 4 - 5% của ngành, đồng thời định hướng xây dựng Chương trình khoa học công nghệ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030 phục vụ phát triển thủy sản bền vững, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số.

Khánh Linh