Iran công bố toàn bộ điều khoản trong bản ghi nhớ với Mỹ

“Đây là một văn kiện lịch sử và là thông điệp từ một Iran hùng mạnh: hòa bình sẽ được hiện thực hóa trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau. Iran luôn cam kết và kiên định với hòa bình thế giới, trên cơ sở bảo vệ phẩm giá và độc lập, thúc đẩy tiến bộ và hợp tác khu vực,” Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên mạng xã hội X ngày 18/6.

Nhà lãnh đạo Iran đăng kèm Bản ghi nhớ Islamabad bằng tiếng Anh, đã được ký bởi chính ông, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, quốc gia trung gian trong đàm phán Mỹ - Iran.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu ngày 10/6. Ảnh: X/@IrnaEnglish

Toàn bộ 14 điều khoản trong Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran như sau:

1. Iran và Mỹ, cùng các đồng minh của mình trong cuộc xung đột hiện tại, bằng việc ký kết bản ghi nhớ này, tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon, đồng thời cam kết từ nay sẽ không khởi xướng bất kỳ cuộc xung đột hay hoạt động quân sự nào chống lại nhau; không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại nhau; và bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ cũng như chủ quyền của Lebanon.

2. Iran và Mỹ cam kết tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, đồng thời không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.

3. Iran và Mỹ cam kết đàm phán và đạt được thỏa thuận cuối cùng trong thời hạn tối đa 60 ngày, có thể gia hạn theo sự đồng thuận của hai bên.

4. Ngay sau khi bản ghi nhớ này được ký kết, Mỹ sẽ bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và mọi biện pháp gây cản trở hoặc ngăn chặn đối với Iran, qua đó chấm dứt hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân trong vòng 30 ngày.

Trong giai đoạn này, lưu lượng tàu thuyền sẽ được khôi phục theo tỷ lệ tương ứng với mức lưu thông trước xung đột, do Iran thực hiện.

Mỹ cũng cam kết rút các lực lượng của mình khỏi khu vực lân cận Iran trong vòng 30 ngày sau khi thỏa thuận cuối cùng được ký kết.

5. Sau khi ký bản ghi nhớ này, Iran sẽ nỗ lực tối đa để bảo đảm tàu thuyền thương mại được lưu thông an toàn giữa Vịnh Ba Tư và Biển Oman theo cả hai chiều, miễn phí trong thời hạn 60 ngày.

Iran sẽ hoàn tất việc loại bỏ các trở ngại kỹ thuật, quân sự cũng như hoàn tất hoạt động rà phá thủy lôi trong vòng 30 ngày; hoạt động lưu thông thương mại sẽ được khởi động ngay sau đó.

Iran sẽ tiến hành đối thoại với Oman nhằm xác định cơ chế quản lý và cung cấp dịch vụ hàng hải trong tương lai tại Eo biển Hormuz, đồng thời tham vấn các quốc gia ven Vịnh Ba Tư khác, phù hợp với luật pháp quốc tế hiện hành và các quyền chủ quyền của các quốc gia ven bờ Eo biển Hormuz.

6. Mỹ cam kết, cùng với các đối tác trong khu vực, xây dựng một kế hoạch toàn diện được hai bên thống nhất, trị giá tối thiểu 300 tỷ USD, nhằm tái thiết và phát triển kinh tế cho Iran.

Cơ chế triển khai kế hoạch này sẽ được hoàn thiện trong khuôn khổ thỏa thuận cuối cùng. Mỹ sẽ cấp toàn bộ giấy phép, miễn trừ và phê chuẩn cần thiết cho các giao dịch tài chính liên quan.

7. Mỹ cam kết chấm dứt mọi hình thức trừng phạt đối với Iran, bao gồm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, các nghị quyết của Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), cũng như toàn bộ các biện pháp trừng phạt đơn phương của Mỹ, cả sơ cấp và thứ cấp, theo một lộ trình được hai bên thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng.

Chữ ký của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ở phần cuối văn bản. Ảnh: X/@drpezeshkian (Tài khoản X của Tổng thống Iran)

8. Iran khẳng định rằng nước này sẽ không sở hữu hoặc phát triển vũ khí hạt nhân.

Iran và Mỹ nhất trí giải quyết số vật liệu hạt nhân đã được làm giàu đang lưu trữ tại Iran theo một cơ chế sẽ được hai bên thống nhất, phù hợp với lộ trình nêu tại điều 7. Biện pháp tối thiểu sẽ là pha loãng tại chỗ dưới sự giám sát của IAEA.

Hai bên cũng nhất trí thảo luận về hoạt động làm giàu uranium và các vấn đề khác liên quan đến nhu cầu hạt nhân của Iran, trên cơ sở một khuôn khổ thỏa đáng được thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng.

9. Trong thời gian chờ ký kết thỏa thuận cuối cùng, Iran và Mỹ nhất trí duy trì nguyên trạng: Iran sẽ giữ nguyên hiện trạng chương trình hạt nhân hiện nay của mình, trong khi Mỹ sẽ không áp đặt thêm bất kỳ lệnh trừng phạt mới nào và không triển khai thêm lực lượng quân sự trong khu vực.

10. Mỹ cam kết rằng ngay sau khi Bản ghi nhớ này được ký kết và cho đến khi các biện pháp trừng phạt được chấm dứt hoàn toàn, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp các miễn trừ cần thiết cho hoạt động xuất khẩu dầu thô, sản phẩm dầu mỏ, các sản phẩm phái sinh của Iran và mọi dịch vụ liên quan, bao gồm giao dịch ngân hàng, bảo hiểm, vận tải và các dịch vụ khác.

11. Mỹ cam kết cho phép Iran được sử dụng đầy đủ các khoản tiền và tài sản đang bị phong tỏa hoặc hạn chế ngay khi bản ghi nhớ này được triển khai. Hai bên sẽ thống nhất cơ chế giải ngân các khoản tiền này trong quá trình đàm phán.

12. Iran và Mỹ nhất trí thành lập một cơ chế điều hành nhằm giám sát việc thực hiện bản ghi nhớ này cũng như bảo đảm việc tuân thủ thỏa thuận cuối cùng trong tương lai.

13. Sau khi ký bản ghi nhớ này, và với điều kiện các điều khoản 1, 4, 5, 10 và 11 được bắt đầu thực hiện cũng như tiếp tục được triển khai, Iran và Mỹ sẽ khởi động đàm phán về thỏa thuận cuối cùng, tập trung vào các điều khoản còn lại.

14. Thỏa thuận cuối cùng sẽ được phê chuẩn bằng một nghị quyết mang tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Tùng Dương