Huấn Hoa Hồng, Phú Lê và những chiêu giấu doanh thu, trốn thuế

Bán hàng nhưng không xuất hóa đơn, để doanh thu ngoài sổ sách

Trong vụ Huấn “Hoa Hồng”, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố, bắt tạm giam Bùi Xuân Huấn về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Cùng bị khởi tố còn có Hoàng Ngọc Cường, Trương Thị Thương, Phạm Thị Ngọc Linh và Kiều Thị Hồng.

Theo thông tin điều tra, từ năm 2015, Huấn hoạt động cá nhân trên mạng xã hội, chủ yếu Facebook, TikTok và bán hàng online. Huấn cùng vợ và các đồng phạm bị cáo buộc kinh doanh nước hoa với tổng doanh thu hơn 300 tỷ đồng nhưng không xuất hóa đơn GTGT, để doanh thu ngoài sổ sách kế toán, gây thiệt hại nhiều tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.

Huấn Hoa hồng bị công an bắt.

Theo luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, thủ đoạn trong vụ Huấn “Hoa Hồng” chủ yếu nằm ở hoạt động bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng (B2C) nhưng không xuất hóa đơn và không kê khai doanh thu vào sổ sách kế toán.

Khi người mua không có nhu cầu lấy hóa đơn, bên bán không xuất hóa đơn, đồng thời không ghi nhận khoản doanh thu đó vào sổ sách. Theo ông Được, đây chính là một trong những cách thức dẫn đến hành vi trốn thuế.

Đáng chú ý, việc che giấu doanh thu đầu ra cũng đặt ra câu hỏi về nguồn hàng đầu vào. Theo ông Được, cơ quan chức năng cần xác minh nguồn gốc hàng hóa, trong đó làm rõ hàng hóa có hóa đơn đầu vào hay là hàng trôi nổi, hàng giả, hàng nhái, hàng lậu. Bởi nếu doanh thu đầu ra bị giấu nhưng đầu vào vẫn được ghi nhận đầy đủ, các dữ liệu này có thể tạo ra dấu vết về lượng hàng đã bán.

Dùng nhiều tài khoản, pháp nhân để che giấu doanh thu

Một điểm chung có thể nhận thấy ở vụ Nguyễn Thị Thu Hường và vụ Phú Lê - Lã Thúy Kiều là việc dòng tiền từ hoạt động kinh doanh không được phản ánh đầy đủ vào hồ sơ, sổ sách phục vụ kê khai thuế.

Đối với Nguyễn Thị Thu Hường, từ năm 2020 đến tháng 6/2025, Hường bị cáo buộc không kê khai doanh thu bán hàng thực tế, không nộp thuế GTGT và thuế TNCN, gây thiệt hại cho ngân sách hơn 12,5 tỷ đồng. Hường kinh doanh hàng đã qua sử dụng như túi xách, đồng hồ, kim cương, quần áo, phụ kiện của các thương hiệu nổi tiếng thông qua tài khoản Facebook “Hycloset new things by hy”.

Theo cáo trạng, Hường không đăng ký kinh doanh, không đăng ký mã số thuế mà sử dụng tài khoản ngân hàng cá nhân và tài khoản đứng tên chồng để nhận tiền thanh toán từ khách hàng. Tổng doanh thu đến thời điểm thanh tra được xác định là 835 tỷ đồng.

Mở rộng điều tra, cơ quan chức năng xác định Ngô Quốc Phú và Tô Lan Phương là những người cung cấp nguồn hàng cho hệ thống của Hường. Riêng Phú thực hiện các giao dịch trị giá hơn 28,8 tỷ đồng thông qua việc mượn tài khoản của người thân để che giấu danh tính, dẫn đến số tiền trốn thuế hơn 433 triệu đồng. Phương bán hàng với doanh thu hơn 10,5 tỷ đồng nhưng không kê khai, gây thiệt hại cho ngân sách hơn 157 triệu đồng.

Ở vụ Phú Lê - Lã Thúy Kiều, cách thức tổ chức được xác định phức tạp hơn. Từ năm 2017 đến năm 2023, Kiều và Phú tham gia thành lập 3 công ty. Dù nhiều lần thay đổi người đứng tên đại diện pháp luật, toàn bộ hoạt động vẫn được xác định do Kiều và Phú trực tiếp chỉ đạo, điều hành.

Từ năm 2021 đến năm 2025, Công ty Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú nhập hàng rồi bán ra thị trường nhưng không lập hóa đơn và khai thuế đầy đủ. Kiều và Phú còn sử dụng 10 tài khoản ngân hàng cá nhân để nhận tiền từ hoạt động kinh doanh, với tổng số tiền hơn 107 tỷ đồng. Khoản tiền này không được hạch toán đầy đủ vào sổ sách kế toán của công ty.

Vợ chồng Phú Lê và đồng phạm.

Sau đó, để hợp thức hóa số tiền đã nhận và giảm số thuế phải nộp, Kiều khai báo và nộp thuế dưới danh nghĩa hộ kinh doanh Lã Thúy Kiều.

Thủ đoạn tiếp tục được đẩy thêm một bước khi hàng hóa đã bán ra nhưng trên sổ sách vẫn được ghi nhận là hàng tồn kho. Theo cơ quan điều tra, Kiều chỉ đạo kế toán, nhân viên lập nhiều hóa đơn bán hàng khống để đối phó với việc kiểm tra của cơ quan thuế.

Nguyễn Thị Hương Lan bị xác định đã giúp sức trong việc lập khống hóa đơn nhằm che giấu vi phạm kế toán của Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú. Lan còn cung cấp thông tin cá nhân của mình và người thân để lập khống 10 hóa đơn GTGT với tổng số tiền hơn 1,5 tỷ đồng.

Theo luật sư Nguyễn Văn Được, điểm đáng chú ý trong vụ Phú Lê là việc sử dụng không hợp pháp hóa đơn. Khi hàng hóa thực tế đã bán cho người tiêu dùng nhưng người mua không lấy hóa đơn, các đối tượng có thể lập hóa đơn cho cá nhân, tổ chức khác với giá trị thấp hơn nhằm tạo chứng từ đầu ra, qua đó xử lý lượng hàng vẫn được ghi nhận là tồn kho trên sổ sách.

Như vậy, nếu vụ Hường cho thấy cách thức dùng tài khoản cá nhân và tài khoản của người thân để nhận tiền bán hàng, thì vụ Phú Lê - Lã Thúy Kiều cho thấy một mô hình có mức độ tổ chức cao hơn, khi nhiều công ty, hộ kinh doanh, cá nhân và tài khoản ngân hàng được sử dụng trong cùng một chuỗi hoạt động.

Lần dấu dòng tiền, kết nối dữ liệu để xử lý

Từ những vụ việc trên, các chuyên gia cho rằng việc chống trốn thuế cần chuyển mạnh sang phương thức quản lý dựa trên dữ liệu, trong đó doanh thu, dòng tiền, hóa đơn và hoạt động kinh doanh thực tế phải được đối chiếu từ nhiều nguồn.

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho biết đối với những trường hợp cố tình không kê khai hoặc kê khai không đúng, khi số tiền trốn thuế đạt mức theo quy định của pháp luật, cơ quan thuế có thể chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xem xét xử lý theo Bộ luật Hình sự.

Bà Cúc khuyến nghị hộ, cá nhân kinh doanh cần chủ động đăng ký thuế, kê khai đầy đủ doanh thu, lập hóa đơn điện tử theo quy định và nộp thuế đúng thời hạn. Việc tuân thủ không chỉ giúp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn góp phần bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử, bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương, cho biết Luật Thương mại điện tử yêu cầu các chủ thể kinh doanh trên môi trường số phải được định danh, xác thực trước khi tham gia giao dịch. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng kinh doanh ẩn danh và yêu cầu người bán công khai thông tin về chủ thể, hàng hóa.

Luật cũng xác định livestream bán hàng và tiếp thị liên kết là một phần của giao dịch thương mại điện tử khi phát sinh hoạt động đặt hàng trực tiếp trên nền tảng, đồng thời phân định trách nhiệm giữa người bán, KOL, KOC, livestreamer, đơn vị tiếp thị liên kết và nền tảng.

Ở phía cơ quan thuế, ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử, Cục Thuế cho biết việc phát hiện các trường hợp không lập hóa đơn trong diện bắt buộc được thực hiện theo phương pháp quản trị rủi ro, trên cơ sở tổng hợp và đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn.

Các nguồn dữ liệu gồm hồ sơ khai, nộp thuế; dữ liệu do sàn thương mại điện tử thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thay; dữ liệu hóa đơn điện tử; thông tin từ ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, ví điện tử, đơn vị vận chuyển và các nguồn liên quan.

Toàn bộ dữ liệu được liên kết thông qua mã số thuế, số định danh cá nhân, số điện thoại, tài khoản nhận tiền, chủ gian hàng và địa chỉ kinh doanh nhằm xác định doanh thu của cùng một chủ thể. Nếu doanh thu thực tế không phù hợp với số hóa đơn đã lập hoặc thông tin đã kê khai, cơ quan thuế có thể yêu cầu giải trình hoặc tiến hành kiểm tra theo quy định.

Ông Thành cho hay, ngành Thuế sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi quản lý đối với toàn bộ hoạt động kinh tế số, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI và dữ liệu lớn trong phân tích dòng tiền, nhận diện rủi ro, phòng chống gian lận thuế; đồng thời tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các nền tảng trung gian.

Huyền Châu