Hà Nội ứng dụng Al trong sản xuất kinh doanh: Trọng tâm của chiến lược chuyển đổi số và phát triển kinh tế số

Đưa công nghệ vào quá trình sản xuất

Đối với khu vực sản xuất nông nghiệp, điểm nghẽn lớn nhất từ trước đến nay là quy trình canh tác phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm cảm tính và kênh phân phối phụ thuộc vào thương lái. Thực tế tại Hà Nội cho thấy, sự xuất hiện của AI cùng các nền tảng số đang dần xóa bỏ rào cản này, tạo ra kết quả có thể đo đếm bằng những con số tăng trưởng thực tế.

Tại HTX Rau quả sạch Chúc Sơn, các giải pháp công nghệ 4.0 như eGap, trạm thời tiết thông minh iMetos hay camera giám sát đồng ruộng đã được đưa vào ứng dụng triệt để. AI đóng vai trò như một "trợ lý kỹ thuật" theo dõi sát sao quá trình sinh trưởng của cây trồng, giúp kiểm soát chất lượng dựa trên cơ sở dữ liệu minh bạch. Việc kết hợp nhật ký điện tử AI và tem truy xuất QR với các kênh bán hàng hiện đại đã giúp HTX duy trì chuỗi cung ứng ổn định và đạt doanh thu ở mức cao.

Trạm thời tiết thông minh i.Mentos 3.3 A-G phục vụ sản xuất tại Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn. Ảnh: Ánh Ngọc

Tương tự, HTX Tam Hưng không chỉ đưa công nghệ sinh học vào sản xuất lúa VietGAP mà còn chủ động tổ chức livestream trên các nền tảng mạng xã hội để đưa nông sản trực tiếp tới tay người tiêu dùng.

Câu chuyện về nhãn hiệu "Gạo thơm Bối Khê" của HTX Tam Hưng là minh chứng rõ nét cho chuyển biến tư duy này. Nhờ duy trì vùng sản xuất tập trung khoảng 200ha lúa Nếp cái hoa vàng và chuẩn hóa quy trình, năm 2025 tổng diện tích gieo trồng của HTX đạt 1.441,44ha, sản lượng đạt 7.442 tấn (tăng 1.548 tấn so với 2024). Sản phẩm gạo Bối Khê cũng lọt Top 3 "Hàng Việt Nam được người tiêu dùng yêu thích" năm 2025.

Tuy nhiên, khi xu hướng mua sắm chuyển mạnh sang môi trường số, bài toán đặt ra cho gạo Bối Khê hay các sản phẩm OCOP không chỉ là bán được hàng. Mỗi lượt xem, đơn hàng hay phản hồi từ người tiêu dùng trên sàn thương mại điện tử đều là dữ liệu thị trường.

Khi được thu thập và phân tích bằng AI, những thông tin này giúp HTX điều chỉnh kịp thời sản lượng, bao bì, giá bán và phương thức phân phối. Thương mại điện tử vì vậy không đơn thuần là một kênh bán hàng mới, mà trở thành bộ công cụ thu thập thông tin để điều tiết ngược trở lại quá trình sản xuất.

Chuyển từ "cho công cụ" sang "tạo năng lực"

Nhu cầu ứng dụng công nghệ đã rõ, nhưng chi phí đầu tư, thiếu nhân lực kỹ năng số và tâm lý ngại thay đổi vẫn là rào cản lớn với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các HTX. Gỡ nút thắt này, Hà Nội đã ban hành Kế hoạch 84/KH-UBND ngày 5-3-2026 về phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2026-2030.

Kế hoạch đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030: Doanh thu bán lẻ thương mại điện tử chiếm 17-20% tổng mức bán lẻ; 80% dân số mua sắm trực tuyến; 80% thanh toán không dùng tiền mặt và 70% doanh nghiệp vừa và nhỏ kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử. Đáng chú ý, chính sách tập trung mạnh vào giải pháp hỗ trợ tiêu thụ nông sản, sản phẩm làng nghề, OCOP, gắn với truy xuất nguồn gốc và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.

Việc ứng dụng AI và thương mại điện tử là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số và phát triển kinh tế số của Hà Nội. Ảnh: PV

Đánh giá về vai trò của công nghệ đối với mục tiêu phát triển chung của Thủ đô, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang nhấn mạnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là một trong những giải pháp để thành phố thực hiện mục tiêu tăng trưởng trên 13%. Trong đó, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng AI và thương mại điện tử được xác định là một hướng tạo thêm năng suất và mở rộng thị trường. Thành phố sẽ hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng AI và thương mại điện tử tới 70% thông qua voucher điện tử, với sự tham gia của 12 doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ và sẽ tiếp tục mở rộng quy mô.

Cách tiếp cận này cho thấy chính sách đang chuyển từ việc giới thiệu công nghệ sang tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động lựa chọn giải pháp phù hợp với năng lực thực tế.

Dù vậy, hỗ trợ công cụ hay cấp tài chính mới chỉ là bước khởi đầu. Một HTX có vùng nguyên liệu nhưng chưa số hóa dữ liệu sẽ khó khai thác hiệu quả AI; có sản phẩm OCOP nhưng thiếu kênh bán hàng ổn định thì khó mở rộng quy mô hoặc có dữ liệu khách hàng nhưng thiếu nhân sự phân tích thì giá trị công nghệ vẫn bị bỏ ngỏ.

Do đó, yêu cầu đặt ra là chính sách phải đi thêm một bước căn cơ: chuyển từ hỗ trợ công cụ sang nâng cao năng lực ứng dụng thực chất.

Việc ứng dụng AI và thương mại điện tử không dừng lại ở giải pháp kỹ thuật ngắn hạn, mà là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số và phát triển kinh tế số của Hà Nội. Hiệu quả của chính sách sẽ không đo bằng số lượng đơn vị tiếp cận công nghệ, mà nằm ở khả năng làm chủ vận hành và kết quả tăng trưởng thực chất.

Khi các doanh nghiệp, HTX tự chủ được quy trình số, khai thác hiệu quả dữ liệu thị trường và làm chủ hạ tầng bán hàng trực tuyến, nguồn lực hỗ trợ của thành phố mới thực sự chuyển hóa thành năng suất, sức cạnh tranh và dòng doanh thu mới. Đó cũng chính là động lực quan trọng đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 13% và các chỉ tiêu phát triển kinh tế số của Thủ đô đến năm 2030.

Duyên Đặng