Ghép thần kinh bảo quản cấp cứu, giữ cơ hội đi lại cho công nhân

Khối đá đè nát vùng mông, nguy cơ mất chức năng chi dưới

Một nam công nhân 37 tuổi được chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức sau tai nạn lao động tại mỏ than. Một khối đá lớn đè trực tiếp vào vùng mông gây vết thương hở rộng, dập nát nghiêm trọng phần mềm. Ngay sau tai nạn, người bệnh mất hoàn toàn vận động chi dưới bên tổn thương.

Qua đánh giá, các bác sĩ nhận định đây là tổn thương đặc biệt nghiêm trọng, có nguy cơ khiến người bệnh mất vĩnh viễn chức năng chi dưới nếu việc tái tạo thần kinh bị trì hoãn. Lãnh đạo tua trực quyết định ưu tiên đưa bệnh nhân vào phòng mổ ngay trong đêm.

Các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình thẩm mỹ phối hợp với chuyên gia Chấn thương chỉnh hình và Gây mê hồi sức khẩn trương hội chẩn, xây dựng phương án xử trí. Một bàn mổ vi phẫu được chuẩn bị với kính hiển vi phẫu thuật và các trang thiết bị cần thiết.

Sau khi kiểm soát chảy máu, cắt lọc tổ chức dập nát và bộc lộ vùng tổn thương, ê-kíp xác định dây thần kinh tọa đã bị đứt rời hoàn toàn. Hai đầu thần kinh co rút, tạo khoảng khuyết gần 4 cm, không thể khâu nối trực tiếp.

“Đây là thời điểm khó khăn nhất của ca mổ. Nếu chỉ xử lý vết thương rồi đóng lại, người bệnh gần như sẽ không còn cơ hội phục hồi chức năng tốt. Tuy nhiên, nếu lấy thần kinh tự thân để ghép thì phải tạo thêm một tổn thương mới trên cơ thể người bệnh. Ê-kíp đã phải cân nhắc rất kỹ để lựa chọn giải pháp tối ưu”, ThS.BS Trần Ngọc Vân, thành viên ê-kíp phẫu thuật, cho biết.

Ê- kíp phẫu thuật cho bệnh nhi - Ảnh BVCC

Ghép thần kinh bảo quản ngay trong đêm

PGS.TS.BS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình thẩm mỹ, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, tổn thương thần kinh tọa đoạn cao là một trong những thách thức lớn của vi phẫu thần kinh.

Khác với mạch máu có thể lưu thông ngay sau khi nối, thần kinh cần nhiều tháng, thậm chí nhiều năm để tái sinh. Trung bình, sợi thần kinh chỉ phát triển khoảng 1 mm mỗi ngày, trong khi khoảng cách từ vùng mông đến bàn chân rất dài. Nếu tái tạo thần kinh quá muộn, cơ và bản vận động có thể dần thoái hóa, làm giảm đáng kể khả năng phục hồi.

“Với những trường hợp đủ điều kiện, chúng tôi luôn cố gắng tái tạo thần kinh ngay trong cấp cứu. Mục tiêu không phải hứa hẹn người bệnh sẽ hồi phục hoàn toàn, mà là giữ lại cơ hội phục hồi chức năng lớn nhất có thể”, PGS.TS.BS Nguyễn Hồng Hà chia sẻ.

Sau hội chẩn toàn tua trực và xin ý kiến lãnh đạo bệnh viện, ê-kíp quyết định thực hiện ghép thần kinh bảo quản. Ngay trong đêm, Ngân hàng mô Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức được huy động để cung cấp đoạn thần kinh bảo quản phục vụ ca phẫu thuật.

Dưới kính hiển vi vi phẫu, các phẫu thuật viên ghép đoạn thần kinh bảo quản vào khoảng khuyết gần 4 cm, tạo cầu nối để các sợi thần kinh của chính người bệnh có thể tái sinh trong thời gian tới. Phương pháp này giúp tránh phải lấy thêm thần kinh lành từ cơ thể người bệnh, qua đó hạn chế tạo thêm tổn thương.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Hồng Hà, sự phát triển của Ngân hàng mô tạo điều kiện để triển khai nhiều kỹ thuật tái tạo hiện đại, không chỉ với thần kinh mà còn đối với các trường hợp mất mô, gân, xương, sụn sau chấn thương nặng.

Sau 10 ngày điều trị, người bệnh tỉnh táo, toàn trạng ổn định, vết thương liền tốt và chưa ghi nhận dấu hiệu nhiễm trùng.

“Đối với những tổn thương thần kinh lớn, mỗi milimét thần kinh tái sinh đều mang theo hy vọng. Dù người bệnh chỉ phục hồi được một phần vận động hay cảm giác, điều đó cũng có thể tạo nên sự khác biệt rất lớn về chất lượng cuộc sống và khả năng trở lại lao động”, PGS.TS.BS Nguyễn Hồng Hà nhấn mạnh.

Mời quý độc giả theo dõi video: Sóng nhiệt khổng lồ trên Thái Bình Dương đe dọa siêu bão và nắng nóng toàn cầu.

Thúy Nga