Dấu ấn vi phẫu tái tạo: 10 năm sau ca ghép lại toàn bộ da đầu cho bé gái 2 tuổi

Cuộc chạy đua với thời gian

Mười năm trước, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tiếp nhận một bé gái 2 tuổi bị lột rời toàn bộ da đầu sau tai nạn giao thông. Khi nhập viện, vùng da đầu của bệnh nhi đã mất hoàn toàn, để lộ gân cơ và xương sọ. Theo các bác sĩ, đây là dạng tổn thương rất ít gặp, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Bé gái mới 2 tuổi bị tai nạn giao thông khiến toàn bộ mảng da đầu bị lột rời hoàn toàn. Ảnh: BVCC

Thời điểm đó, điều khiến ê-kíp điều trị lo lắng là gia đình chưa tìm thấy phần da đầu bị đứt rời. Nếu không bảo tồn được phần mô này hoặc thời gian thiếu máu kéo dài, khả năng tái tạo gần như không còn.

TS.BS Đào Văn Giang, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, cho biết sau khi được bác sĩ hướng dẫn, người nhà đã quay trở lại hiện trường tìm kiếm. May mắn, phần da đầu được phát hiện dưới gầm chiếc xe tải liên quan đến vụ tai nạn. Sau đó, phần mô này được bảo quản và nhanh chóng đưa về bệnh viện để chuẩn bị phẫu thuật.

Theo các bác sĩ, với những trường hợp đứt rời mô, việc tìm lại phần tổn thương, bảo quản đúng cách và đưa người bệnh đến cơ sở có khả năng thực hiện vi phẫu trong thời gian sớm là những yếu tố quan trọng quyết định kết quả điều trị.

10 giờ vi phẫu nối lại hệ thống mạch máu

Ngay khi mảng da đầu được đưa tới phòng mổ, ê-kíp bắt đầu cuộc phẫu thuật kéo dài suốt 10 giờ.

Thách thức lớn nhất của ca mổ là kích thước mạch máu ở bệnh nhi quá nhỏ. Nếu ở người trưởng thành, việc nối mạch máu vùng da đầu đã đòi hỏi kỹ thuật cao thì ở trẻ 2 tuổi, mức độ khó khăn còn lớn hơn.

Dưới kính hiển vi phẫu thuật, ê-kíp lần lượt xác định và nối lại các động mạch, tĩnh mạch bằng chỉ vi phẫu chuyên dụng để khôi phục dòng máu nuôi dưỡng phần da đầu được ghép. Mỗi thao tác đều đòi hỏi độ chính xác cao, bởi một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả của ca phẫu thuật.

TS.BS Đào Văn Giang cùng ê-kíp phẫu thuật 10 năm trước. Ảnh: BVCC

Theo TS.BS Đào Văn Giang, mục tiêu của ca mổ không chỉ là đưa phần da đầu về đúng vị trí giải phẫu mà quan trọng hơn là tái lập hệ thống tuần hoàn, giúp mô ghép tiếp tục được nuôi dưỡng.

Sau mổ, bệnh nhi được theo dõi sát để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như tắc mạch hoặc suy giảm tuần hoàn tại vùng ghép.

Quá trình chăm sóc hậu phẫu cũng gặp nhiều khó khăn do bệnh nhi còn nhỏ, thường xuyên quấy khóc và chưa thể phối hợp khi thay băng. Có thời điểm, ê-kíp phải phối hợp gây mê để bảo đảm việc chăm sóc diễn ra an toàn, tránh ảnh hưởng đến vùng mạch máu vừa được nối.

Trong suốt thời gian điều trị, người mẹ gần như túc trực tại bệnh viện để chăm sóc con và phối hợp cùng đội ngũ y tế.

Bệnh nhi trong những ngày điều trị hậu phẫu tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Ảnh: BVCC

Thành quả sau một thập kỷ

Sau 10 năm theo dõi, kết quả điều trị cho thấy phần da đầu được ghép sống hoàn toàn. Tóc mọc trở lại gần như bình thường, đáp ứng yêu cầu về che phủ và thẩm mỹ.

Hiện bệnh nhi đã lớn lên khỏe mạnh, học tập và sinh hoạt như các bạn cùng trang lứa. Những ảnh hưởng từ vụ tai nạn năm nào không còn tác động đáng kể đến cuộc sống hiện tại.

Sau 10 năm kết quả phục hồi của bệnh nhi khiến nhiều người xúc động. Ảnh: BVCC

Theo Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, đây là một trong những trường hợp ghép lại toàn bộ da đầu thành công ở trẻ nhỏ đầu tiên tại Việt Nam, đồng thời là ca bệnh ít gặp trên thế giới. Các bác sĩ đánh giá kết quả này cho thấy hiệu quả của kỹ thuật vi phẫu tái tạo trong điều trị các tổn thương mất mô phức tạp. Sự phát triển của kỹ thuật nối mạch máu dưới kính hiển vi đã mở thêm cơ hội bảo tồn mô cho nhiều trường hợp trước đây có nguy cơ phải cắt bỏ.

Các chuyên gia khuyến cáo, khi xảy ra tai nạn gây đứt rời chi thể hoặc mô cơ thể, cần nhanh chóng thu hồi phần tổn thương, bảo quản đúng cách bằng gạc sạch hoặc túi kín, đặt trong môi trường lạnh gián tiếp và chuyển người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng thực hiện vi phẫu trong thời gian sớm nhất.

Hành trình tiếp nối bằng sự sẻ chia

Sau khi con gái hồi phục, gia đình bệnh nhi vẫn giữ liên lạc với các bác sĩ đã trực tiếp điều trị.

Khi biết chị T.T.T., một bệnh nhân bị lột da đầu do tai nạn lao động, đang điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, gia đình đã chủ động gửi tặng một phần viện phí để chia sẻ khó khăn.

Theo bệnh viện, món quà không chỉ hỗ trợ về vật chất mà còn mang ý nghĩa động viên tinh thần đối với người bệnh. Đó cũng là cách một gia đình từng đi qua biến cố gửi lại niềm hy vọng cho những người đang tiếp tục hành trình điều trị.

Nhìn lại sau một thập kỷ, ca bệnh không chỉ ghi dấu thành công của một kỹ thuật ngoại khoa chuyên sâu mà còn cho thấy ý nghĩa của việc cấp cứu kịp thời, phối hợp hiệu quả giữa người bệnh và đội ngũ y tế. Từ một chấn thương tưởng chừng không thể cứu vãn, vi phẫu tái tạo đã giúp bảo tồn toàn bộ da đầu, mang lại cơ hội phục hồi cả về chức năng, thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống cho bệnh nhi.

Thu Lan