Uống nước chanh mật ong mỗi ngày có làm tăng acid uric?

1. Vì sao acid uric tăng?

Acid uric là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa purin trong cơ thể và được đào thải chủ yếu qua thận. Khi cơ thể sản xuất quá nhiều hoặc khả năng đào thải suy giảm, nồng độ acid uric trong máu sẽ tăng lên, lâu dần có thể hình thành tinh thể urat lắng đọng ở khớp và gây bệnh gout.

Ngoài thực phẩm giàu purin như nội tạng, thịt đỏ hay một số loại hải sản, đường fructose cũng được xem là yếu tố có thể làm tăng sản xuất acid uric khi tiêu thụ với lượng lớn. Chính vì vậy, nhiều người lo ngại các loại đồ uống có vị ngọt tự nhiên, trong đó có nước chanh mật ong, có thể ảnh hưởng đến chỉ số acid uric.

Người bị tăng acid uric có nguy cơ xuất hiện cơn đau dữ dội ở khớp ngón chân cái. Ảnh: AI.

2. Nước chanh mật ong ảnh hưởng đến acid uric như thế nào?

Tác động của nước chanh mật ong đối với acid uric không đến từ tất cả các thành phần của thức uống này. Trên thực tế, yếu tố cần quan tâm hơn là lượng mật ong sử dụng, chứ không phải nước chanh.

Bản thân chanh gần như không chứa purin nên không làm tăng quá trình tạo acid uric. Ngoài ra, chanh còn cung cấp vitamin C và citrate. Một số nghiên cứu cho thấy, bổ sung đủ vitamin C có thể hỗ trợ tăng đào thải acid uric qua nước tiểu ở mức độ nhất định, trong khi citrate giúp kiềm hóa nước tiểu nhẹ, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình bài tiết acid uric. Tuy nhiên, những tác dụng này chỉ mang tính hỗ trợ và chưa có bằng chứng cho thấy nước chanh có thể làm giảm đáng kể acid uric hoặc thay thế điều trị bệnh gout.

Trong khi đó, mật ong chứa khoảng 80% carbohydrate, chủ yếu là glucose và fructose. Fructose được chuyển hóa chủ yếu tại gan. Khi tiêu thụ với lượng lớn, quá trình này làm tăng tạo purin nội sinh, từ đó thúc đẩy sản xuất acid uric. Đây cũng là cơ chế giải thích vì sao chế độ ăn nhiều đường, đặc biệt là các loại đồ uống chứa fructose, có liên quan đến nguy cơ tăng acid uric và bệnh gout.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa uống nước chanh mật ong mỗi ngày sẽ làm tăng acid uric. Với người khỏe mạnh, sử dụng khoảng 1 thìa cà phê mật ong pha với nước chanh mỗi ngày, mà tổng lượng đường tự do không vượt quá khuyến nghị, thường không làm tăng đáng kể nồng độ acid uric trong máu.

Ngược lại, nếu thường xuyên dùng nhiều mật ong hoặc đồng thời tiêu thụ nhiều nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo hay nước ép có thêm đường, tổng lượng fructose nạp vào sẽ tăng lên, từ đó làm tăng nguy cơ tăng acid uric, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì, mắc hội chứng chuyển hóa hoặc đã có tăng acid uric.

Một ly nước chanh pha ít mật ong mỗi ngày thường không làm tăng đáng kể acid uric ở người khỏe mạnh. Điều cần lưu ý là lượng mật ong sử dụng cũng như tổng lượng đường tiêu thụ trong cả ngày. Vì vậy, để kiểm soát acid uric hiệu quả, nên sử dụng thức uống này với lượng vừa phải và kết hợp chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh.

3. Ai nên hạn chế uống nước chanh mật ong?

Không phải ai cũng cần tránh thức uống này. Tuy nhiên, một số nhóm nên kiểm soát lượng mật ong sử dụng, gồm:

Người đã được chẩn đoán tăng acid uric hoặc bệnh gout.
Người thừa cân, béo phì hoặc mắc hội chứng chuyển hóa.
Người đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường.
Người bị gan nhiễm mỡ không do rượu.

Ngoài ra, người bị viêm loét dạ dày hoặc trào ngược dạ dày - thực quản cũng không nên uống nước chanh quá chua khi bụng đói vì có thể làm tăng cảm giác nóng rát và khó chịu.

4. Cách uống nước chanh mật ong an toàn

Nếu yêu thích nước chanh mật ong, bạn không cần loại bỏ hoàn toàn khỏi chế độ ăn nhưng nên sử dụng hợp lý:

- Chỉ nên dùng khoảng 1 thìa cà phê mật ong cho mỗi cốc nước chanh.

- Không nên uống nhiều lần trong ngày và cần tính lượng mật ong vào tổng lượng đường tự do tiêu thụ hằng ngày.

- Duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế nước ngọt, rượu bia và thực phẩm giàu purin; đồng thời uống đủ nước và tập luyện thường xuyên để hỗ trợ kiểm soát acid uric.

- Không nên xem nước chanh mật ong là thức uống có khả năng "giảm acid uric", "thải độc" thay thế thuốc điều trị. Đến nay, chưa có bằng chứng khoa học chất lượng cao chứng minh thức uống này có thể điều trị tăng acid uric hoặc bệnh gout.

BS. Thu Trang