Lần đầu tiên Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức ghép đoạn thần kinh mở cơ hội phục hồi chức năng cho người bệnh

Cụ thể, bệnh nhân là nam (37 tuổi) được chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trong tình trạng đa chấn thương sau tai nạn lao động tại mỏ than.

Một khối đá lớn đè trực tiếp vào vùng mông gây vết thương hở rộng, dập nát nghiêm trọng phần mềm. Ngay sau tai nạn, người bệnh mất hoàn toàn vận động chi dưới bên tổn thương và được sơ cứu tại bệnh viện địa phương trước khi chuyển tuyến.

Khoảng 15 giờ sau tai nạn, người bệnh được chuyển đến bệnh viện. Trước nguy cơ mất vĩnh viễn chức năng chi dưới, ê-kíp trực quyết định ưu tiên phẫu thuật ngay trong đêm.

Các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình thẩm mỹ phối hợp với chuyên gia Chấn thương chỉnh hình và Gây mê hồi sức khẩn trương hội chẩn, xây dựng phương án điều trị. Bàn mổ vi phẫu được chuẩn bị với kính hiển vi phẫu thuật cùng các trang thiết bị cần thiết để xử trí tổn thương.

Sau khi kiểm soát chảy máu, cắt lọc tổ chức dập nát và bộc lộ vùng tổn thương, ê-kíp xác định dây thần kinh tọa đã bị đứt rời hoàn toàn. Hai đầu thần kinh co rút, tạo khoảng khuyết gần 4cm, không thể khâu nối trực tiếp.

ThS.BS Trần Ngọc Vân, thành viên ê-kíp phẫu thuật, cho biết đây là thời điểm khó khăn nhất của ca mổ. Nếu chỉ xử lý vết thương và đóng lại, khả năng phục hồi chức năng của người bệnh sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trong khi đó, nếu lấy thần kinh tự thân để ghép, người bệnh sẽ phải chịu thêm một tổn thương tại vị trí lấy thần kinh.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình thẩm mỹ, tổn thương thần kinh tọa đoạn cao là một trong những thách thức lớn của vi phẫu thần kinh. Khác với mạch máu có thể lưu thông ngay sau khi nối, thần kinh cần nhiều tháng, thậm chí nhiều năm để tái sinh.

Trung bình, sợi thần kinh chỉ phát triển khoảng 1mm mỗi ngày, trong khi khoảng cách từ vùng mông đến bàn chân rất dài. Nếu tái tạo bị trì hoãn, các cơ và bản vận động có thể dần thoái hóa, làm giảm khả năng phục hồi.

“Với những trường hợp đủ điều kiện, chúng tôi luôn cố gắng tái tạo thần kinh ngay trong cấp cứu. Mục tiêu không phải hứa hẹn người bệnh sẽ hồi phục hoàn toàn, mà là giữ lại cơ hội phục hồi chức năng lớn nhất có thể”, PGS.TS.BS Nguyễn Hồng Hà chia sẻ.

Ê-kíp phẫu thuật liên chuyên khoa thực hiện ca ghép thần kinh bảo quản cấp cứu trong đêm. Ảnh: BVCC

Sau khi hội chẩn và xin ý kiến lãnh đạo bệnh viện, ê-kíp quyết định sử dụng thần kinh bảo quản để ghép. Ngay trong đêm, Ngân hàng mô Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức được huy động cung cấp đoạn thần kinh phục vụ ca mổ.

Dưới kính hiển vi vi phẫu, các phẫu thuật viên ghép đoạn thần kinh bảo quản vào khoảng khuyết gần 4cm, tạo cầu nối để các sợi thần kinh của người bệnh có thể tái sinh. Phương pháp này giúp tránh phải lấy thêm thần kinh lành, hạn chế tổn thương mới và mở thêm lựa chọn điều trị cho các trường hợp tổn thương thần kinh phức tạp.

Sự phát triển của Ngân hàng mô cũng tạo điều kiện triển khai nhiều kỹ thuật tái tạo hiện đại, mang lại thêm cơ hội điều trị cho người bệnh mất mô, gân, xương, sụn hoặc thần kinh sau chấn thương nặng.

Sau 10 ngày điều trị, người bệnh tỉnh táo, toàn trạng ổn định, vết thương liền tốt và chưa ghi nhận dấu hiệu nhiễm trùng. Người bệnh sẽ tiếp tục được phục hồi chức năng tích cực và theo dõi định kỳ trong 1, 3, 6, 12, 18 và 24 tháng để đánh giá quá trình tái sinh thần kinh và khả năng phục hồi chi dưới.

Đây là lần đầu kỹ thuật ghép thần kinh bảo quản được triển khai tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Theo nhóm điều trị, đây cũng có thể là một trong những trường hợp đầu tiên kỹ thuật này được áp dụng trong cấp cứu tại Việt Nam.

Mạnh Hưng