10 giờ vi phẫu cứu 3 ngón tay gần đứt lìa cho nam thanh niên

Người bệnh N.V.H.K. (17 tuổi, ngụ phường Thới An, TP.HCM) được đưa đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) cấp cứu sau tai nạn lao động do máy cưa gây ra.

Qua đánh giá, các bác sĩ ghi nhận tình trạng mất tưới máu hoàn toàn ở các ngón 3, 4 và 5 bàn tay phải. Nhận định đây là trường hợp cấp cứu vi phẫu khẩn cấp, ê-kíp phẫu thuật bàn tay được huy động ngay lập tức để đưa người bệnh vào phòng mổ.

Các bác sĩ xác định động mạch nuôi của cả ba ngón tay đều bị đứt hoàn toàn. Không chỉ vậy, cơ chế chấn thương do máy cưa còn gây dập nghiền nghiêm trọng các cấu trúc quanh vùng tổn thương. Các đoạn động mạch gần vết thương bị hư hại nặng, không thể thực hiện nối trực tiếp như những trường hợp đứt sắc gọn thông thường.

Ca phẫu thuật kéo dài 10 giờ nối 3 ngón tay cho nam thanh niên gặp tai nạn máy cưa. (Ảnh: BVCC)

ThS.BS Lê Văn Dương, khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết: “Thách thức lớn nhất của ca mổ không nằm ở việc tìm vị trí động mạch bị đứt mà là xác định chính xác phần mạch máu còn khả năng sống để loại bỏ toàn bộ đoạn động mạch đã bị dập nát. Sau khi cắt bỏ các đoạn mạch tổn thương, chúng tôi đã quyết định sử dụng các đoạn tĩnh mạch lấy từ mu bàn tay để ghép thay thế cho cả ba ngón nhằm tái lập tuần hoàn”.

Ca phẫu thuật kéo dài gần 10 giờ liên tục dưới kính lúp phẫu thuật và kính hiển vi vi phẫu. Các bác sĩ tiến hành bóc tách tỉ mỉ từng cấu trúc còn lành, nhận diện các đầu mạch máu có đường kính dưới 1 mm và thực hiện nối ghép bằng chỉ vi phẫu 9/0. Đây là kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác rất cao bởi chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng lưu thông máu của ngón tay.

Sau mổ, người bệnh được theo dõi sát tình trạng tưới máu các ngón tay từng giờ trong nhiều ngày liên tiếp để phát hiện sớm các biến chứng tắc mạch nếu xảy ra.

Ngón tay được nối thành công, phục hồi tốt. (Ảnh: BVCC)

Kết quả sau 48 giờ cho thấy cả ba ngón tay đều duy trì tuần hoàn tốt. Sau 2 tuần theo dõi, các ngón tay sống hoàn toàn, tuần hoàn ổn định và vượt qua giai đoạn nguy cơ của phẫu thuật tái thông mạch.

Theo kế hoạch điều trị, người bệnh sẽ tiếp tục được phẫu thuật phục hồi các cấu trúc chức năng bị tổn thương, bao gồm gân gấp và các thành phần liên quan nhằm tối ưu khả năng vận động của bàn tay.

Sau đó, người bệnh sẽ được hướng dẫn tập vật lý trị liệu và phục hồi chức năng để tăng độ linh hoạt của các khớp ngón tay, từng bước phục hồi chức năng cầm nắm và sinh hoạt thường ngày.

Theo BS.CKII Nguyễn Lê Minh Thống, Phó Trưởng khoa Điều hành khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, tai nạn do dùng máy cưa không đúng cách là một trong những nguyên nhân gây chấn thương bàn tay nặng nề nhất hiện nay. Không chỉ gây đứt rách mô mềm, máy cưa còn có thể làm tổn thương động mạch, thần kinh, gân và xương, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn rất nhiều.

“Điều đáng lo ngại là mức độ tổn thương thực sự thường không tương xứng với kích thước vết thương nhìn thấy bên ngoài. Một vết cắt nhỏ vẫn có thể che giấu tình trạng mất hoàn toàn nguồn máu nuôi của ngón tay”, BS Thống nhấn mạnh.

Các bác sĩ khuyến cáo người lao động cần được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng an toàn trước khi sử dụng các thiết bị cơ khí tốc độ cao như máy cưa, máy cắt để hạn chế nguy cơ tai nạn. Khi không may bị chấn thương bàn tay, đặc biệt do các loại máy này gây ra, người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên môn càng sớm càng tốt để được đánh giá chính xác mức độ tổn thương và can thiệp kịp thời.

Theo bác sĩ, trong nhiều trường hợp, khả năng bảo tồn ngón tay không phụ thuộc vào kích thước vết thương mà phụ thuộc vào “thời gian vàng” cấp cứu. Mỗi giờ chậm trễ đều làm giảm cơ hội tái lập tuần hoàn, bảo tồn mô và phục hồi chức năng bàn tay.

Như Thúy