Dưới nắng lửa miền Trung, lặng lẽ tìm lại tên cho những người con của Tổ quốc

Lực lượng chức năng khai quật, lấy mẫu ADN tại các nghĩa trang liệt sĩ ở Hà Tĩnh.

Giữa những ngày hè bỏng rát, khi cái nắng như thiêu như đốt phủ kín các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn Hà Tĩnh, những cán bộ, chiến sĩ, y bác sĩ và lực lượng chức năng vẫn lặng lẽ bám hiện trường.

Từng thao tác khai quật, lấy mẫu sinh phẩm được thực hiện với tất cả sự cẩn trọng, thành kính. Họ đang chung một quyết tâm: Tìm lại tên cho những người con ưu tú của Tổ quốc đã ngã xuống vì độc lập, tự do.

Cẩn trọng trong từng thao tác để tìm lại danh tính liệt sĩ

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hương Khê, nơi hiện còn 84 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính, công tác khai quật và lấy mẫu ADN đang được triển khai khẩn trương. Từ khâu chuẩn bị hồ sơ, xác minh thông tin đến từng bước khai quật thực địa đều được thực hiện nghiêm ngặt, đúng quy trình, với sự thành kính dành cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Để bảo đảm tiến độ và yêu cầu kỹ thuật, chính quyền địa phương đã huy động tối đa lực lượng phối hợp với tổ công tác của tỉnh trong suốt quá trình thực hiện.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ còn 84 phần mộ chưa xác định được danh tính.

Ông Nguyễn Trọng Vỹ, Phó Chủ tịch UBND xã Hương Khê cho biết, việc lấy mẫu ADN để xác định danh tính liệt sĩ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đồng thời thể hiện trách nhiệm và lòng biết ơn của thế hệ hôm nay đối với những người đã cống hiến trọn đời cho đất nước.

"Địa phương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng, đồng thời tăng cường tuyên truyền để Nhân dân hiểu rõ ý nghĩa của hoạt động đầy nhân văn này", ông Vỹ chia sẻ.

Giữa cái nắng gay gắt của mùa Hè miền Trung, rồi những cơn mưa bất chợt đổ xuống, các cán bộ, chiến sĩ trong tổ công tác vẫn miệt mài bám hiện trường.

Mỗi phần mộ được khai quật đều trải qua quy trình chặt chẽ từ ghi nhận hiện trạng, khai quật, lấy mẫu sinh phẩm, số hóa dữ liệu đến bảo quản và bàn giao. Tất cả đều được thực hiện bởi đội ngũ cán bộ chuyên môn với tinh thần trách nhiệm cao nhất.

Theo bác sĩ Đặng Hải, Giám định viên Trung tâm Pháp y tỉnh Hà Tĩnh, đối với những phần mộ còn lưu giữ được xương hoặc răng, việc lấy mẫu sẽ thuận lợi hơn cho công tác xét nghiệm ADN. Tuy nhiên, không ít trường hợp hài cốt đã phân hủy nặng theo thời gian khiến việc tìm kiếm mẫu sinh phẩm đạt tiêu chuẩn trở nên vô cùng khó khăn.

Công tác lấy mẫu ADN tại các phần mộ được triển khai cẩn trọng, bài bản.

"Điều đó đòi hỏi những người làm công tác giám định phải thật sự kiên trì, tỉ mỉ và chính xác trong từng thao tác để bảo đảm kết quả giám định sau này có độ tin cậy cao nhất", bác sĩ Đặng Hải cho biết.

Song song với việc lấy mẫu sinh phẩm, toàn bộ dữ liệu của từng phần mộ như vị trí, hiện trạng hài cốt và các đặc điểm nhận dạng cũng được số hóa, đối chiếu, cập nhật vào hệ thống dữ liệu quản lý. Đây sẽ là nền tảng quan trọng phục vụ lâu dài cho công tác xác định danh tính liệt sĩ cũng như quản lý thông tin một cách khoa học, đồng bộ.

Thắp sáng hy vọng đưa các anh trở về với tên tuổi và quê hương

Không chỉ tại Hương Khê, công tác khai quật, lấy mẫu ADN phục vụ xác định danh tính liệt sĩ cũng đang được triển khai đồng loạt tại nhiều địa phương khác như: Đức Thọ, Toàn Lưu và Can Lộc theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo tỉnh.

Để bảo đảm nhiệm vụ được triển khai đồng bộ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức giao nhiệm vụ, tập huấn và bồi dưỡng chuyên môn cho các lực lượng tham gia số hóa thông tin, khai quật, di chuyển hài cốt và hoàn thiện hồ sơ mộ liệt sĩ.

Lực lượng chức năng bám hiện trường không kể nắng mưa.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh thông qua Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ cùng các tổ chức đoàn thể nhằm lan tỏa ý nghĩa nhân văn của chương trình, tạo sự đồng thuận và chung tay của toàn xã hội trong hành trình tri ân đặc biệt này.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thạch Hà (xã Toàn Lưu), nơi có 9 phần mộ chưa xác định được danh tính, công tác lấy mẫu ADN đã hoàn thành. Đây là một trong những địa điểm đầu tiên hoàn tất việc lấy mẫu theo kế hoạch của tỉnh.

Đến nay, Ban Chỉ đạo Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Hà Tĩnh đã hoàn thành lấy mẫu ADN tại 72 phần mộ thuộc các Nghĩa trang Liệt sĩ Thạch Hà, Can Lộc và Đức Thọ. Các lực lượng đang tiếp tục triển khai tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hương Khê với 84 phần mộ, Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nài với 63 phần mộ và Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm với 491 phần mộ.

Mỗi mẫu ADN được thu thập hôm nay là thêm một tia hy vọng đối với những gia đình đã hàng chục năm mong ngóng tin tức người thân. Đó không chỉ là dữ liệu phục vụ khoa học mà còn là chiếc cầu nối để những người đã hy sinh có cơ hội trở về với đúng tên tuổi, đúng quê hương và vòng tay của gia đình.

Mỗi mẫu ADN được xác định là thêm một hy vọng cho sự mong mỏi hàng chục năm của thân nhân.

Hành trình tìm lại tên cho các anh vẫn còn nhiều gian nan. Nhưng với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự tận tụy của các cán bộ, chiến sĩ, y bác sĩ và lực lượng chuyên môn, niềm tin về ngày càng nhiều liệt sĩ được xác định danh tính đang ngày một rõ ràng hơn.

Đó không chỉ là hành trình của khoa học, mà còn là hành trình của lòng biết ơn, của trách nhiệm và đạo lý dân tộc. Mỗi phần mộ được gọi đúng tên là thêm một gia đình vơi đi nỗi chờ đợi kéo dài qua nhiều thế hệ, để những người con đã ngã xuống vì Tổ quốc được trở về trọn vẹn trong ký ức, trong quê hương và trong lòng đất mẹ.

Tiến Hiệp