Đưa quả pao truyền thống đi mọi nơi

Những ngày nông nhàn ở thôn Nà Nghè, xã Cao Minh, trong ngôi nhà nhỏ của chị Hoàng Thị Hoa lại rộn ràng tiếng cười nói của phụ nữ và trẻ em trong bản. Người cắt vải, người khâu chỉ, người tỉ mẩn nhồi bông để tạo nên những quả pao nhiều màu sắc.

Những lúc nông nhàn, chị em phụ nữ dân tộc Mông ở thôn Bản Nghè lại cùng nhau làm quả pao, vừa giữ nghề truyền thống, vừa tạo thêm thu nhập.

Với chị Hoa, đó không đơn thuần là công việc thường ngày mà còn là cách để giữ lại một phần hồn cốt văn hóa của dân tộc Mông. Biết làm pao từ khi còn nhỏ, những đường kim mũi chỉ đầu tiên được bà và mẹ truyền dạy đã theo chị suốt nhiều năm tháng. Thế nhưng, khi cuộc sống ngày càng đổi thay, chị nhận thấy nhiều trẻ em trong bản không còn mặn mà với việc làm pao như trước.

Điều chị lo nhất là một ngày nào đó lớp trẻ không còn biết làm quả pao, không hiểu ý nghĩa của trò chơi truyền thống gắn với các lễ hội của người Mông. Chính vì vậy, nhiều năm nay, cứ có thời gian rảnh là chị lại hướng dẫn các em nhỏ và chị em phụ nữ trong thôn cùng học làm pao.

Chị Hoàng Thị Hoa (bên trái) hướng dẫn phụ nữ trẻ trong thôn Nà Nghè, xã Cao Minh làm quả pao truyền thống.

Từ vài người biết làm ban đầu, đến nay chị đã tập hợp được gần 10 phụ nữ thường xuyên tham gia. Nhiều người trẻ như chị Lý Thị Mỵ hay chị Dương Thị Dỉa không chỉ làm thành thạo mà còn tiếp tục dạy lại cho con cháu trong gia đình. Những đường kim mũi chỉ vì thế được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Đối với người Mông, quả pao không chỉ là đồ chơi dân gian mà còn là biểu tượng của sự khéo léo, chăm chỉ của người phụ nữ; là vật gắn với những cuộc giao duyên, những ngày hội xuân, hội Gầu Tào. Bởi vậy, giữ được quả pao cũng là giữ được một phần bản sắc văn hóa dân tộc.

Những quả pao nhiều màu sắc kết nối trai gái người Mông trong các lễ hội xuân vùng cao.

Không dừng lại ở việc bảo tồn, chị Hoa còn tìm hướng để quả pao bước ra khỏi phạm vi bản làng. Chị cùng các thành viên trong nhóm nhận làm theo đơn đặt hàng, giới thiệu sản phẩm qua Facebook, TikTok và các buổi livestream bán hàng. Những quả pao nhỏ bé từ Nà Nghè đã theo chân khách hàng đến nhiều tỉnh, thành trong cả nước, trở thành món quà lưu niệm mang đậm dấu ấn văn hóa Mông.

Theo chị Hoa, thu nhập từ nghề chưa cao nhưng điều khiến chị vui nhất là ngày càng có nhiều người biết đến quả pao và văn hóa dân tộc Mông. Mỗi đơn hàng được gửi đi cũng là một lần bản sắc quê hương được giới thiệu tới những vùng đất mới.

Duy Hiếu