Những mái đầu bạc trắng gửi hy vọng vào tìm kiếm danh tính liệt sĩ

Cụ Nguyễn Thị Lý ở xã Thạch Hà, chị gái của liệt sĩ Nguyễn Chân Thế.

Hơn nửa thế kỷ sau khi chiến tranh kết thúc, thời gian đã lấy đi tuổi trẻ của nhiều người nhưng chưa bao giờ xóa nhòa khát vọng tìm lại người thân đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Năm nay 93 tuổi, cụ Nguyễn Thị Lý (xã Thạch Hà), chị gái của liệt sĩ Nguyễn Chân Thế (hy sinh ngày 14/6/1967 tại chiến trường miền Nam), đã quên đi nhiều điều nhưng vẫn nhớ như in ngày em trai hy sinh. Sau hòa bình, gia đình nhiều lần đi tìm kiếm nhưng vẫn chưa có thông tin. Vì vậy, khi biết Nhà nước triển khai lấy mẫu ADN của thân nhân để xác định danh tính các liệt sĩ, cụ rất vui và hy vọng có thể đưa em trở về với gia đình.

Cụ Nguyễn Thị Lý chia sẻ: "Thời gian của tôi giờ không còn nhiều, tôi chỉ mong sớm đón được em về đoàn tụ với gia đình, với ông bà tổ tiên, để các cháu dễ bề hương khói."

Cụ Trần Thị Thanh mặc dù mắt đã mờ, tay đã run nhưng bà vẫn muốn tự mình ký tên xác nhận thông tin, để mong khoảng cách giữa bà và anh trai được gần nhau hơn.

Người thân trực hệ của nhiều liệt sĩ nay đều đã tuổi cao, sức yếu. Trong hơn 16.000 thân nhân đăng ký lấy mẫu ADN từ ngày 3 đến ngày 7/7 do Công an tỉnh Hà Tĩnh tổ chức, có rất nhiều người đã ngoài 80, 90 tuổi. Dẫu vậy, họ vẫn luôn nuôi hy vọng và tin tưởng rằng một ngày không xa, các anh sẽ trở về.

Ngoài những ký ức về người anh trai, bà Trần Thị Thanh (SN 1944, ở xã Thạch Hà) không còn bất cứ thông tin nào về thời gian cũng như chiến trường nơi liệt sĩ Trần Phong (SN 1939) đã nằm lại. Bà Trần Thị Thanh chia sẻ: "Ngày anh ra chiến trường, gia đình hoàn cảnh khó khăn nên anh em chúng tôi cũng không gặp được nhau. Ngày anh mất, tôi cũng không biết. Sau này gia đình có nhận được giấy báo mất tích và Bằng Tổ quốc ghi công. Nhưng đến nay chúng tôi vẫn chưa tìm thấy thông tin và phần mộ của anh. Nhiều lần gia đình cũng muốn đi tìm nhưng không có thông tin về nơi anh hy sinh nên cũng không biết phải bắt đầu từ đâu. Vì vậy, lần này chúng tôi rất hy vọng sẽ có thông tin về anh trai của mình."

Cụ Nguyễn Thị Thảo (SN 1931, xã Cẩm Bình), mẹ liệt sĩ Trần Quang Minh, là một trong số ít mẹ liệt sĩ tham gia lấy mẫu ADN lần này do hầu hết các mẹ liệt sĩ đều tuổi cao, sức yếu, đi lại khó khăn.

Tiễn con vào Nam chiến đấu khi vừa tròn 20 tuổi, đến nay cụ Nguyễn Thị Thảo (SN 1931, ở xã Cẩm Bình), mẹ của liệt sĩ Trần Quang Minh (SN 1953), vẫn chưa một lần được biết chính xác nơi con mình hy sinh.

Cụ Nguyễn Thị Thảo chia sẻ: "Tôi rất tự hào về con trai mình. Con đã ra đi và hy sinh vì Tổ quốc. Trong những năm tháng qua, đó là nỗi đau nhưng cũng là nguồn động viên lớn để tôi vượt qua những khó khăn trong cuộc sống, chờ đợi ngày con trở về".

Với nhiều thân nhân liệt sĩ, dẫu đường xa vạn dặm, dẫu sức khỏe yếu, nhưng khi về tham gia lấy mẫu ADN tại các điểm tập trung, họ rất vui và xúc động vì được gặp những người thân của các liệt sĩ.

Mỗi thân nhân liệt sĩ là một câu chuyện, là một hành trình tìm kiếm kéo dài hơn nửa thế kỷ. Dẫu trải qua nhiều khó khăn, vất vả, tất cả đều có chung một mong muốn là sớm tìm lại thông tin các liệt sĩ để có điều kiện chăm sóc phần mộ của những người đã hy sinh cả tuổi xuân và xương máu vì Tổ quốc.

Mỗi mẫu máu được lưu giữ không chỉ là dữ liệu sinh học, mà còn là hy vọng của cả một gia đình. Hy vọng tìm lại tên cho một người lính. Hy vọng khép lại cuộc chờ đợi đã kéo dài hơn nửa thế kỷ.

Cụ Đặng Thị Hảo (SN 1931, xã Đồng Tiến), chị gái của liệt sĩ Đặng Thế Võ (SN 1945), hy sinh năm 1967 tại chiến trường Quảng Trị đến điểm lấy mẫu tập trung để lấy mẫu.

Chiến tranh đã lùi xa nhưng hành trình tri ân chưa bao giờ dừng lại. Việc lấy mẫu ADN hôm nay không chỉ nhằm xác định danh tính những liệt sĩ còn thiếu thông tin, mà còn là sợi dây nối liền quá khứ với hiện tại, để các liệt sĩ có tên tuổi, quê hương và một cuộc đời được gọi đúng bằng chính tên mình. Đó cũng là mong mỏi để những mái đầu bạc trắng vơi đi nỗi khắc khoải nhớ thương những người thân chưa trở về.

Từ ngày 3 đến ngày 7/7, Công an tỉnh Hà Tĩnh tổ chức thu nhận hơn 11.953 mẫu sinh phẩm trong tổng số 12.699 mẫu theo kế hoạch của Bộ Công an giao đối với tỉnh Hà Tĩnh, đạt tỉ lệ 94,13%. Đây là bước chuẩn bị quan trọng cho lộ trình tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt các liệt sĩ trong chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" và là hoạt động ý nghĩa, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với thế hệ cha anh đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Quỳnh Sơn