Đổi mới phong trào thi đua, tạo động lực cho tăng trưởng hai con số

Nhiều ý kiến cho rằng, trong hành trình hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nâng cao năng suất lao động được xem là “chìa khóa” của phát triển bền vững. Phong trào thi đua cần được đổi mới theo hướng lấy người lao động làm trung tâm, gắn với sáng tạo với đãi ngộ.

Người lao động là trung tâm của phong trào thi đua mới

Ông Lê An Hải - Chủ tịch Công đoàn Công Thương Việt Nam cho biết, có doanh nghiệp đã trao thưởng thành tích Tết cho một cá nhân với số tiền lên tới 531 triệu đồng nhờ sáng kiến. Ảnh: Hữu Chánh

Chiều 3-6, tại Trung tâm thảo luận số 5 của Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam với chủ đề “Triển khai phong trào thi đua Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số”, các đại biểu đã tập trung trao đổi về vai trò của phong trào thi đua trong nâng cao năng suất lao động, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường sức cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như nền kinh tế.

Phó Chủ tịch Thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Thái Thu Xương khẳng định, thực tiễn cho thấy, ở đâu phong trào thi đua được tổ chức bài bản, thiết thực và hiệu quả thì ở đó năng suất lao động được nâng lên, sáng kiến cải tiến kỹ thuật được phát huy, chất lượng nguồn nhân lực được cải thiện và đời sống người lao động từng bước được nâng cao. Không chỉ tạo động lực để cá nhân, tập thể hoàn thành tốt nhiệm vụ, các phong trào thi đua còn góp phần củng cố niềm tin, tăng cường sự gắn bó giữa người lao động với tổ chức Công đoàn và doanh nghiệp.

Theo bà Thái Thu Xương, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu rất cao về tăng trưởng kinh tế, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Điều này đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ công nhân hiện đại, có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cao, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng nhanh với công nghệ mới.

Trong bối cảnh đó, phong trào thi đua không thể chỉ dừng lại ở việc khuyến khích tinh thần hăng say lao động mà cần hướng mạnh vào ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, cải tiến quy trình sản xuất, quản trị và phương pháp làm việc. Đồng thời, phải tạo động lực để người lao động chủ động học tập, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số nhằm đáp ứng yêu cầu của nền sản xuất hiện đại.

Lãnh đạo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nắm bắt tình hình lao động, sản xuất ngành dệt may tại Hà Nội. Ảnh: Hà Phong

Đặc biệt, phong trào thi đua phải gắn trực tiếp với mục tiêu bảo đảm việc làm bền vững, nâng cao thu nhập, cải thiện điều kiện làm việc và chất lượng cuộc sống của người lao động. Đây cũng là nền tảng để xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ trong doanh nghiệp.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xác định, nếu trước đây nhiều phong trào thi đua hướng mạnh vào việc tập hợp lực lượng, phát huy sức mạnh tập thể thì hiện nay công nghệ số đang thúc đẩy xu hướng cá nhân hóa ngày càng rõ nét. Vì vậy, việc chuyển sang cách tiếp cận mới với các tiêu chí “người lao động phải giỏi, năng suất lao động phải cao và thu nhập phải tốt” là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển. Cách tiếp cận này vừa đáp ứng yêu cầu của thời đại, vừa trúng nhu cầu thiết thực của người lao động, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và sức phát triển của doanh nghiệp.

Khi sáng kiến được trả bằng thu nhập xứng đáng

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm tại phiên thảo luận là mối quan hệ giữa đào tạo, nâng cao năng lực nghề nghiệp với thu nhập của người lao động.

Chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn, ông Cao Minh Hòa, Chủ tịch Công đoàn, Giám đốc Kỹ thuật Công ty cổ phần Sữa TH, cho biết trong nhiệm kỳ qua, các cấp công đoàn tỉnh Nghệ An đã tổ chức hơn 86 hội thi tay nghề; toàn tỉnh có 12.470 sáng kiến, giải pháp được công nhận với giá trị làm lợi hơn 612 tỷ đồng.

Từ thực tiễn doanh nghiệp, ông Hòa cho rằng hiệu quả của đào tạo phải được đo lường bằng kết quả cụ thể. Sau khi tham gia đào tạo, người lao động cần chứng minh được năng lực thông qua chất lượng công việc, các sáng kiến cải tiến và giá trị mang lại cho doanh nghiệp. Ông dẫn chứng có những sáng kiến chỉ sau ba tháng triển khai đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 12 tỷ đồng. Chính những kết quả rõ ràng này đã thuyết phục doanh nghiệp tiếp tục đầu tư mạnh cho công tác đào tạo.

Đáng chú ý, khi được đặt câu hỏi liệu sau đào tạo thu nhập của người lao động có được cải thiện hay không, ông Cao Minh Hòa khẳng định đây là yếu tố bắt buộc phải có. Tại doanh nghiệp, hệ thống KPI được gắn trực tiếp với lộ trình phát triển sự nghiệp của người lao động. Khi năng lực và vị trí nghề nghiệp được nâng lên thì thu nhập cũng sẽ được cải thiện tương ứng. Điều đó cho thấy đào tạo không chỉ nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn mở ra cơ hội phát triển nghề nghiệp và tăng thu nhập cho người lao động.

Ở góc độ ngành Công Thương, ông Lê An Hải, Chủ tịch Công đoàn Công Thương Việt Nam, nhấn mạnh rằng mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong những năm tới chỉ có thể đạt được khi năng suất lao động được nâng lên mạnh mẽ. Dẫn thực tế có đơn vị áp dụng cơ chế thưởng 5-10% giá trị lợi ích mà sáng kiến mang lại. Đặc biệt, tại Công ty cổ phần Nhựa Thiếu niên Tiền Phong, một cá nhân đã được thưởng tới 531 triệu đồng nhờ sáng kiến có hiệu quả cao trong sản xuất, kinh doanh.

Ông Lê An Hải nhấn mạnh, dư địa tăng trưởng theo chiều rộng ngày càng thu hẹp, vì vậy tăng trưởng trong giai đoạn mới phải dựa vào chất lượng, hiệu quả và năng suất lao động. Đây là yếu tố quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như của nền kinh tế. “Ngay khi người lao động đưa ra ý tưởng mới, doanh nghiệp có thể thưởng từ vài trăm nghìn đồng để động viên. Khi sáng kiến được áp dụng và mang lại hiệu quả, mức thưởng được tính theo tỷ lệ giá trị làm lợi”, ông Lê An Hải nói.

Không chỉ vậy, ông Mai Mạnh Dũng, Chủ tịch Công đoàn Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM) cho biết, tại Công ty Honda Việt Nam từng có nhóm lao động được thưởng tới 5 tỷ đồng cùng chuyến tham quan, học tập tại Mỹ nhờ sáng kiến mang lại giá trị lớn cho doanh nghiệp.

Theo ông Dũng, điều quan trọng không phải chỉ là những sáng kiến có giá trị hàng tỷ đồng mà là mọi sáng kiến, dù lớn hay nhỏ, đều cần được ghi nhận, khuyến khích và tạo điều kiện áp dụng vào thực tiễn. Khi người lao động được đào tạo tốt hơn, làm việc hiệu quả hơn và được hưởng thành quả xứng đáng từ những sáng kiến của mình, phong trào thi đua sẽ không chỉ là khẩu hiệu mà trở thành động lực thực sự cho tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững của đất nước. Dự kiến trong tháng 8 tới, Công đoàn VEAM sẽ tổ chức hội thảo chuyên đề nhằm làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp và tổ chức công đoàn trong việc hỗ trợ người lao động trước những thay đổi của công nghệ; đồng thời xây dựng các phương án đào tạo lại, chuyển đổi nghề nghiệp hoặc hỗ trợ đối với những trường hợp không còn phù hợp với yêu cầu công việc mới.

Hà Phong