Đọc sách để hiểu sâu, rèn tư duy độc lập

* PHÓNG VIÊN: Theo anh, việc đọc sách có ý nghĩa như thế nào đối với các bạn trẻ, nhất là trong bối cảnh AI đang được nhiều người sử dụng như một công cụ hiệu quả để cung cấp thông tin?

Anh Lê Hải Long, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHTN Việt Nam

- Anh LÊ HẢI LONG: AI hỗ trợ chúng ta rất nhiều. Nếu biết khai thác, đó thực sự là một công cụ hữu ích. Nhưng, đọc sách không đơn thuần là tiếp nhận thông tin mà sách còn đồng hành với quá trình trưởng thành của mỗi người.

Có lẽ nhiều người trong chúng ta đều có ký ức về một vài cuốn sách mà mình từng gắn bó. Những cuốn sách đó có thể là về quê hương đất nước, thế giới xung quanh, tình bạn, tình yêu…

Từ những trang sách đó, chúng ta đã có những suy nghĩ đầu tiên về điều mình muốn trở thành. Những giá trị về tri thức, cảm xúc và kỷ niệm ấy được tích lũy qua năm tháng, góp phần bồi đắp nhân cách, tâm hồn của mỗi người. Đó cũng là lý do những giá trị mà sách đem lại cho chúng ta, không có một phương tiện, hình thức nào có thể hoàn toàn thay thế được.

* Nhưng có lẽ khó nhất là việc rèn được thói quen đọc sách?

- Đúng vậy, thói quen đọc sách cần được rèn càng sớm càng tốt, giúp các bạn trẻ nuôi dưỡng tinh thần tự học, khả năng suy nghĩ độc lập và sự chủ động tìm hiểu những điều mới.

Tôi muốn các bạn trẻ hiểu rằng, việc tiếp cận thông tin nhanh không đồng nghĩa với hiểu sâu. Đọc trọn vẹn một tác phẩm, đối chiếu các quan điểm, suy ngẫm và tự rút ra kết luận là quá trình mỗi người phải tự thực hiện.

Chính quá trình ấy giúp rèn luyện khả năng tập trung, tư duy độc lập, năng lực tự học và bản lĩnh trước lượng thông tin ngày càng lớn.

Đọc sách cũng không chỉ để tích lũy kiến thức phục vụ học tập hay công việc. Một cuốn sách về lịch sử có thể giúp các bạn trẻ biết trân trọng, tự hào và hiểu rõ hơn những hy sinh của các thế hệ cha anh đi trước; một tác phẩm văn học giúp người trẻ biết rung động, cảm nhận được những giá trị nhân văn thông qua hoàn cảnh của mỗi nhân vật.

Giá trị của việc đọc được thể hiện rõ nhất khi những điều tiếp nhận từ trang sách trở thành suy nghĩ, lựa chọn và hành động trong cuộc sống.

* Sau 5 năm triển khai, các hoạt động khuyến đọc với thông điệp “Mỗi thanh niên một cuốn sách làm bạn” của Trung ương Hội LHTN đã thu được kết quả như thế nào, thưa anh?

- Chúng tôi đã tổ chức được rất nhiều hoạt động như: diễn đàn, ngày hội đọc sách, trao đổi sách, xây dựng tủ sách thanh niên, giao lưu với tác giả và đưa sách đến nhiều địa bàn, nhóm thanh niên.

Các cấp hội, cơ sở Đoàn và đơn vị hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, văn hóa đã phát triển được nhiều mô hình khuyến đọc thiết thực: góc sách ở trường học, ký túc xá, khu nhà trọ công nhân; câu lạc bộ, nhóm đọc sách trong thanh niên; hoạt động chia sẻ, trao đổi sách tại địa bàn dân cư, cộng đồng.

Những hoạt động đó đã từng bước tạo điều kiện cho các bạn trẻ tiếp cận sách và hình thành thói quen đọc sách.

Bạn trẻ tìm mua sách tại Đường sách Nguyễn Văn Bình. Ảnh: HOÀNG TRIỀU

* Nhưng không phải thanh niên nào cũng có điều kiện tiếp cận sách. Hội LHTN Việt Nam sẽ làm gì để câu chuyện khuyến đọc không chỉ tập trung ở các đô thị, trường đại học?

- Trung ương Hội LHTN Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy phong trào khuyến đọc bằng những hoạt động thiết thực, quan tâm hơn nữa đến việc đưa sách đến thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa.

Đồng thời, Trung ương Hội LHTN Việt Nam sẽ nghiên cứu, khai thác hiệu quả sách điện tử, sách nói và nền tảng số để người trẻ có thể đọc theo điều kiện của mình, góp phần thúc đẩy, hình thành thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc trong các khối đối tượng thanh thiếu nhi, không nhất thiết lúc nào cũng phải là sách in.

Điều quan trọng là chúng ta phải tìm cách đưa nội dung phù hợp đến đúng nhóm bạn trẻ, đúng nhu cầu của họ. Một cuốn sách về quản lý tài chính có thể rất hữu ích với một thanh niên công nhân; một cuốn sách về nghề nghiệp có thể cần thiết với sinh viên; nhưng người khởi nghiệp lại có nhu cầu khác.

Khuyến đọc vì thế không nên chỉ vận động “hãy đọc sách”, mà phải giúp người trẻ thấy đọc sách có ích trực tiếp với cuộc sống của mình.

Đó cũng là điều chúng tôi muốn gửi gắm qua thông điệp “Mỗi thanh niên một cuốn sách làm bạn”: không phải đọc để có thêm một cuốn sách trên giá, mà đọc để có thêm một người bạn đồng hành trên hành trình trưởng thành.

MINH DUY thực hiện