Để học sinh tìm thấy niềm vui từ những trang sách

Không gian thư viện Trường THPT Tức Tranh.

Đọc sách từ lâu được xem là con đường bền vững để tích lũy tri thức, hình thành tư duy và bồi đắp nhân cách. Song, để việc đọc trở thành thói quen tự giác của học sinh vẫn còn nhiều trở ngại khi điện thoại thông minh, mạng xã hội và các nền tảng giải trí số ngày càng chiếm nhiều thời gian của các em.

Theo cô Nguyễn Thị Yên, giáo viên Ngữ văn, Trường THPT Ngô Quyền, ngay trước mỗi năm học mới, việc khơi dậy hứng thú đọc sách cho học sinh cần được quan tâm hơn, bởi đây sẽ là nền tảng giúp các em chủ động tiếp cận tri thức trong suốt năm học. Văn hóa đọc trong học sinh hiện nay có nhiều hạn chế. Nhiều học sinh hầu như không xuống thư viện mượn sách và rất ngại đọc sách.

Cô Yên cho rằng nguyên nhân xuất phát từ nhiều phía: Áp lực học tập khiến học sinh ít dành thời gian đọc ngoài chương trình, trong khi các nền tảng số với lượng thông tin ngắn, nhanh và hấp dẫn lại dễ cuốn các em vào những hình thức giải trí tức thời.

Thời gian dành cho việc đọc vốn đã ít, trong khi kỹ năng đọc của nhiều học sinh cũng còn nhiều khoảng trống. Khi không biết lựa chọn sách phù hợp hoặc thiếu phương pháp ghi chép, hệ thống kiến thức, các em dễ nản và từ bỏ việc đọc. Vì vậy, xây dựng văn hóa đọc không thể chỉ đặt lên vai học sinh mà đòi hỏi sự chung tay của nhà trường và gia đình.

Đồng quan điểm đó, nhiều giáo viên cho rằng nhiệm vụ của người thầy không chỉ dừng ở việc truyền đạt kiến thức mà còn phải định hướng học sinh lựa chọn sách phù hợp với lứa tuổi, biết cách đọc hiệu quả và chia sẻ những điều đã tiếp nhận. Khi việc đọc gắn với trải nghiệm và sự khám phá thay vì áp lực học tập, học sinh sẽ chủ động hơn.

Chuẩn bị cho năm học mới, nhiều trường học tiếp tục duy trì và làm mới các hoạt động khuyến đọc nhằm giúp học sinh hình thành thói quen đọc ngay từ những tuần đầu tiên. Các trường tổ chức hoạt động đọc linh hoạt, sức hút của sách từ đó được tăng lên. Nhiều trường đã lồng ghép giới thiệu sách vào giờ học, tổ chức diễn đàn, tranh biện, chuyển thể tác phẩm văn học..., qua đó giúp học sinh tiếp cận sách bằng nhiều hình thức sinh động.

Tại Trường THPT Tức Tranh, thư viện số cùng Câu lạc bộ “Sách và hành động” đang góp phần tạo môi trường đọc thuận lợi hơn. Tuy nhiên, theo thầy Đinh Hồng Tấn, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, yếu tố quyết định vẫn là người thầy. "Giáo viên phải yêu thích và chăm chỉ đọc sách thì mới truyền được cảm hứng đến học sinh", thầy Tấn nhấn mạnh.

Niềm vui đọc sách mỗi ngày của học sinh Trường Tiểu học Trưng Vương.

Cô giáo Nguyễn Thanh Mai, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trưng Vương, cho biết: Nhà trường xác định phát triển văn hóa đọc là nhiệm vụ xuyên suốt trong giáo dục toàn diện. Thư viện được tổ chức hoạt động nền nếp, có lịch mở cửa, phục vụ mượn, trả sách khoa học để học sinh dễ dàng tiếp cận sách mỗi ngày. Đồng thời, thư viện phối hợp với các tổ chuyên môn và Liên đội tổ chức giới thiệu sách theo chủ đề hằng tháng, kết hợp Đội phát thanh măng non kể những câu chuyện hay, góp phần khơi dậy niềm yêu thích đọc sách trong học sinh.

“Chúng tôi mong muốn các em không chỉ đọc sách mà còn biết suy ngẫm, học tập từ những điều tốt đẹp trong mỗi cuốn sách”, cô Mai chia sẻ.

Là phụ huynh có con đang tuổi đến trường, chị Trần Thị Định ở phường Phan Đình Phùng cho biết: Trước đây, tôi chỉ quan tâm đến việc học trên lớp của con. Sau này, khi nhận thấy giá trị của việc đọc, tôi dành thời gian lựa chọn sách và cùng con sắp xếp góc học tập để tạo thêm hứng thú với sách.

Với học sinh, niềm yêu thích đọc sách chỉ có thể hình thành khi các em được lựa chọn những cuốn sách phù hợp với sở thích của mình. Em Triệu Thị Ngọc Hoài, học sinh lớp 8 Trường TH&THCS Nông Thượng, nói: Đọc sách giúp em hiểu hơn về cuộc sống và cảm xúc của con người. Em thích những cuốn sách do chính mình lựa chọn vì khi tò mò thì sẽ đọc rất say mê.

Thói quen đọc không hình thành bằng mệnh lệnh mà bằng cảm hứng và sự đồng hành lâu dài của gia đình, nhà trường và xã hội. Khi người lớn đọc nhiều hơn, thư viện trở thành không gian hấp dẫn hơn và mỗi học sinh tìm thấy niềm vui trong từng trang sách, văn hóa đọc sẽ có thêm cơ hội được vun đắp bền vững ngay từ đầu năm học mới.

Minh Quang