Doanh nghiệp Việt cần làm gì để khai thác thị trường UAE?

Thương mại Việt Nam - UAE chưa tương xứng với dư địa

Từ ngày 3/2/2026, Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) chính thức có hiệu lực, mở ra giai đoạn hợp tác thương mại mới giữa hai quốc gia. Theo cam kết, UAE xóa bỏ ngay 74,2% số dòng thuế khi Hiệp định có hiệu lực và tiếp tục nâng tỷ lệ này lên 89,2% sau 5 năm thực thi.

Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - UAE đạt khoảng 6,55 tỷ USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt hơn 5,9 tỷ USD. Đáng chú ý, trong 6 tháng đầu năm 2026, thương mại song phương tiếp tục đạt khoảng 3,157 tỷ USD, tăng 0,2% so với cùng kỳ.

Ông Nguyễn Quang Huy - Phó Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Quang Huy - Phó Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia, cho biết Hiệp định CEPA được kỳ vọng tạo thêm động lực thúc đẩy thương mại giữa hai nước. Tuy nhiên, hoạt động tiếp cận thị trường UAE của doanh nghiệp Việt Nam vẫn gặp nhiều khó khăn, trong khi thương mại song phương còn khiêm tốn so với dư địa phát triển.

Theo ông Huy, những biến động và xung đột tại khu vực đã ảnh hưởng đến hoạt động giao thương, khiến việc tiếp cận thị trường UAE và Trung Đông trở nên khó khăn hơn. “Hiện nay chi phí vận chuyển một container từ Việt Nam sang UAE ở mức khoảng 2.000 - 4.000 USD, thời gian vận chuyển từ một đến hai tuần. Đó là một trong những rào cản trực tiếp đối với hàng hóa Việt Nam khi tiếp cận UAE cũng như Trung Đông”, ông Huy dẫn chứng.

Bên cạnh những khó khăn khách quan, ông Huy cho rằng doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị tốt hơn về năng lực sản xuất và khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Các yếu tố như chất lượng sản phẩm, hồ sơ, vùng nguyên liệu và những chỉ số đầu vào cần được hoàn thiện để đáp ứng tiêu chuẩn của UAE cũng như thị trường Halal.

Đối với thị trường Halal, ông Huy nhấn mạnh đây là một dư địa đáng quan tâm, đặc biệt với các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm. Tuy nhiên, theo ông, thị trường này vẫn còn tương đối mới đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, trong khi việc đáp ứng tiêu chuẩn là điều kiện quan trọng để tiếp cận khách hàng.

Từ thực tế đó, ông Huy cho rằng các cơ quan quản lý, hiệp hội và tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp cần quan tâm hơn đến việc hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện tiêu chuẩn, nhất là đối với các mặt hàng có tiềm năng xuất khẩu vào thị trường Halal.

Nông sản và thực phẩm chế biến; hàng dệt may; giày dép; hàng tiêu dùng và đồ gỗ nội thất là nhóm hàng hóa được các chuyên gia khuyến nghị khi tiếp cận thị trường UAE.

Một vấn đề khác được ông Huy chỉ ra là doanh nghiệp Việt Nam chưa dành nhiều sự quan tâm và nguồn lực cho thị trường UAE cũng như khu vực Trung Đông. Việc thiếu thông tin về thị trường, khách hàng và đối tác khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi xây dựng phương án tiếp cận. Theo quan sát của ông, hiện mới có một số doanh nghiệp vừa và nhỏ quan tâm, tìm hiểu thị trường này; mức độ quan tâm của các doanh nghiệp lớn chưa thực sự rõ nét.

Trong khi đó, UAE không chỉ là thị trường tiêu thụ mà được ông Huy nhìn nhận là điểm kết nối để doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm cơ hội tại Trung Đông, đồng thời mở rộng quan hệ với các đối tác hướng tới châu Phi và châu Âu. Để khai thác cơ hội đó, doanh nghiệp cần đầu tư nghiên cứu thị trường, xác định sản phẩm phù hợp và xây dựng chiến lược kinh doanh bài bản.

“Thời điểm thị trường còn nhiều biến động như hiện nay cũng là giai đoạn ‘vàng’ để doanh nghiệp Việt tranh thủ chuẩn bị nội lực. Việc hoàn thiện sản phẩm, hồ sơ, vùng nguyên liệu và các điều kiện đáp ứng tiêu chuẩn sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi điều kiện giao thương thuận lợi trở lại”, ông Huy nhấn mạnh.

Tăng hỗ trợ thông tin, kết nối trực tiếp với đối tác

Để doanh nghiệp khai thác hiệu quả hơn cơ hội từ CEPA, ông Nguyễn Quang Huy cho rằng cần tăng cường cung cấp thông tin thị trường, hỗ trợ nghiên cứu và tạo điều kiện để doanh nghiệp kết nối trực tiếp với đối tác UAE và Trung Đông.

Đánh giá về hoạt động xúc tiến thương mại thời gian qua, ông Huy ghi nhận nỗ lực của Thương vụ Việt Nam và Đại sứ quán Việt Nam tại UAE trong việc tổ chức các chương trình trực tuyến, trực tiếp, hỗ trợ thông tin cho doanh nghiệp trong nước và người Việt Nam tại UAE. Theo ông, các đơn vị cũng đã tổ chức nhiều đoàn thương mại UAE sang tìm hiểu thị trường Việt Nam.

“Tôi mong rằng Bộ Công Thương, Thương vụ Việt Nam tiếp tục duy trì hoạt động cung cấp thông tin thị trường, tăng cường gặp gỡ đối tác trực tiếp và phối hợp với các hội đoàn, địa phương tổ chức diễn đàn, hội thảo để doanh nghiệp có thêm thông tin cụ thể về nhu cầu, cơ hội và cách thức tiếp cận thị trường”, ông Huy kỳ vọng.

Đồng thời, Phó Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia đề xuất cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể hơn đối với doanh nghiệp từng địa phương, từng ngành hàng. Trong đó, việc bố trí kinh phí xúc tiến thương mại để doanh nghiệp tham gia các hội chợ lớn tại Trung Đông là một giải pháp cần được quan tâm. Theo ông, thông qua các sự kiện này, doanh nghiệp có thể gặp gỡ nhiều đối tác, giới thiệu sản phẩm, mở rộng quan hệ thương mại và tìm kiếm khách hàng tại thị trường quốc tế.

Với vai trò là Phó Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia đồng thời là Chủ tịch VietWay tại UAE, ông Huy kỳ vọng đơn vị sẽ trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp UAE và khu vực Trung Đông, góp phần đưa hàng hóa, dịch vụ và thương hiệu Việt Nam đến gần hơn với thị trường quốc tế.

Bà Trần Xuân Trang, Trưởng phòng Xúc tiến phát triển ngoại thương và Thị trường trong nước (Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh) đánh giá bên cạnh những trợ lực tích cực, cộng đồng doanh nghiệp vẫn cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để vượt qua các rào cản thực tế. Đó là áp lực về chi phí và thời gian vận chuyển do khoảng cách địa lý, sự khác biệt về tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu Halal đặc thù, cùng các rủi ro trong thanh toán quốc tế và việc thiếu hụt thông tin thị trường cập nhật. "ITPC xác định cần thiết lập một chiến lược xúc tiến thương mại chuyên biệt, bài bản và có tầm nhìn dài hạn. Trọng tâm của chiến lược là đồng hành cùng các doanh nghiệp thành phố tập trung phát triển bốn nhóm ngành hàng xuất khẩu chủ lực: nông sản và thực phẩm chế biến; hàng dệt may; giày dép; hàng tiêu dùng và đồ gỗ nội thất", bà Trang nhấn mạnh.

Thừa Ngọc