Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp: Thảo luận, góp ý hoàn thiện các quy định về kiến trúc và công tác phòng, chống tội phạm

PHÂN CẤP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC PHẢI GẮN VỚI NĂNG LỰC THỰC THI

Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, đại biểu Nguyễn Văn Mười, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý, hành nghề kiến trúc.

Đại biểu Nguyễn Văn Mười phát biểu ý kiến thảo luận.

Về phạm vi sửa đổi, đại biểu đề nghị phân định rõ phạm vi giữa quy hoạch, thiết kế đô thị và quy chế quản lý kiến trúc, tránh một nội dung phải thực hiện nhiều thủ tục hoặc chịu sự quản lý của nhiều cơ quan. Những vấn đề trực tiếp liên quan đến quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân và thẩm quyền của cơ quan nhà nước cần được quy định ngay trong Luật, hạn chế giao quá nhiều cho văn bản hướng dẫn.

Đại biểu thống nhất tăng thẩm quyền, trách nhiệm của chính quyền địa phương và cắt giảm các tầng nấc trung gian trong việc lập, ban hành quy chế quản lý kiến trúc. Tuy nhiên, cắt giảm tiền kiểm phải đi đôi với công khai, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Dự thảo cần quy định việc lấy ý kiến cộng đồng, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và đối tượng chịu tác động; công khai dự thảo, kết quả tiếp thu, giải trình và quy chế sau khi ban hành trên môi trường số. Trường hợp nội dung điều chỉnh làm thay đổi quyền, nghĩa vụ đã được xác lập hợp pháp phải có quy định chuyển tiếp rõ ràng, không hồi tố gây bất lợi.

Đối với thẩm quyền của cấp xã tại khoản 4 Điều 14, đại biểu đề nghị phân cấp có điều kiện: cấp tỉnh ban hành khung quy chế, bộ tiêu chí chung và xác định không gian cần quản lý thống nhất; cấp xã tổ chức lập quy chế nhưng phải có ý kiến thẩm định của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh. Đối với xã chưa đáp ứng điều kiện chuyên môn, cấp tỉnh trực tiếp tổ chức lập hoặc hỗ trợ.

Đại biểu Đoàn Hùng Vũ phát biểu ý kiến thảo luận.

Đại biểu Đoàn Hùng Vũ, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp nhất trí cao với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Kiến trúc. Tuy nhiên, để các quy định đi vào cuộc sống và bảo vệ quyền lợi chính đáng của kiến trúc sư, đại biểu tập trung góp ý về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và ứng dụng công nghệ số.

Cụ thể, về bảo hộ bản quyền phương án kiến trúc trong thi tuyển, tuyển chọn, đại biểu đề nghị bổ sung tại Điều 17 và Điều 32 nghĩa vụ của chủ đầu tư, hội đồng thi tuyển trong việc bảo mật, bảo hộ bản quyền đối với phương án không trúng tuyển; việc sử dụng một phần hoặc toàn bộ ý tưởng, giải pháp kiến trúc của tác giả khác phải được đồng ý bằng văn bản và thanh toán chi phí tác quyền theo quy định.

Về áp dụng BIM, đại biểu cho rằng quy định bắt buộc đối với mọi loại công trình có thể tạo áp lực tuân thủ và chi phí lớn cho dự án nhỏ, nhà ở riêng lẻ, khu vực nông thôn và miền núi. Đại biểu đề nghị quy định việc áp dụng BIM theo phân cấp, quy mô công trình và lộ trình cụ thể do Chính phủ quy định, bảo đảm vừa thúc đẩy công nghệ, vừa phù hợp năng lực thực tiễn của thị trường.

Trước xu hướng sử dụng trí tuệ nhân tạo để khởi tạo ý tưởng, dựng phương án kiến trúc, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung tiêu chí xác định mức độ sáng tạo của con người, chủ thể quyền tác giả và trách nhiệm pháp lý của kiến trúc sư đối với tác phẩm kiến trúc có sử dụng sự hỗ trợ của AI. Nội dung này có thể được quy định trong Luật hoặc giao tổ chức nghề nghiệp cụ thể hóa trong quy tắc ứng xử nghề nghiệp.

Đại biểu Dương Trung Ý phát biểu ý kiến thảo luận.

Đại biểu Dương Trung Ý nhận định kiến trúc Việt Nam hiện chưa có nhiều công trình tạo được dấu ấn nhận diện riêng; một số công trình còn chịu ảnh hưởng ngoại lai, thiếu gắn kết với cảnh quan và môi trường. Tại một số đô thị còn thiếu quảng trường, không gian công cộng và nơi sinh hoạt cộng đồng. Theo đại biểu, dự thảo Luật cần làm rõ những giá trị cốt lõi của kiến trúc Việt Nam; chú trọng tổ chức không gian, vật liệu, họa tiết, cảnh quan và mối quan hệ hài hòa giữa công trình với thiên nhiên. Đồng thời, cần phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan trong quản lý kiến trúc.

CÁC CHỈ TIÊU PHÒNG, CHỐNG TỘI PHẠM PHẢI SÁT THỰC TẾ

Góp ý cho Dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án (Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án), đại biểu Võ Thị Hoài Ngọc, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp thống nhất với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu, nhiệm vụ phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội. Đồng thời đề nghị rà soát các chỉ tiêu theo hướng rõ ràng, có thể lượng hóa và bảo đảm tính khả thi, tránh đặt ra những chỉ tiêu tuyệt đối hoặc quá cao, tạo áp lực lớn cho các cơ quan thực thi.

Đại biểu Võ Thị Hoài Ngọc phát biểu ý kiến thảo luận.

Đối với chỉ tiêu về người bị tạm giữ, tạm giam và phạm nhân trốn khỏi nơi giam giữ, đại biểu đề nghị quy định theo hướng “hạn chế đến mức thấp nhất” và bảo đảm bắt lại 100% số người trốn. Cách quy định này vừa đề cao trách nhiệm của cơ quan quản lý, vừa phù hợp hơn với điều kiện thực tiễn.

Đại biểu cũng đề nghị sửa chỉ tiêu “không để xảy ra mất an ninh, an toàn tại cơ sở giam giữ” thành “bảo đảm an ninh, an toàn cơ sở giam giữ”, qua đó nhấn mạnh trách nhiệm chủ động phòng ngừa, kiểm soát nguy cơ.

Đối với kiến nghị của Viện kiểm sát, đại biểu đề nghị quy định bảo đảm 100% kiến nghị được xem xét, trả lời đúng thời hạn; trường hợp không chấp nhận phải nêu rõ căn cứ và lý do. Các chỉ tiêu định lượng trong hoạt động tố tụng cũng không nên được sử dụng máy móc trong thi đua, khen thưởng, tránh tạo áp lực đối với tính độc lập của hoạt động xét xử.

Về thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế, đại biểu đề nghị tách rõ tỷ lệ tài sản đã thực thu, nộp ngân sách hoặc hoàn trả với tỷ lệ tài sản đã được kê biên, phong tỏa, tạm giữ để bảo đảm thu hồi.

Đối với việc kết nối, chia sẻ dữ liệu, dự thảo cần bổ sung nguyên tắc về mục đích xử lý, phạm vi dữ liệu, phân quyền truy cập, thời hạn lưu trữ, cơ chế truy vết và trách nhiệm bảo đảm an toàn thông tin, nhất là đối với dữ liệu cá nhân, dữ liệu trẻ em và bí mật nhà nước.

Đại biểu Hoàng Thị Thơ phát biểu ý kiến thảo luận.

Đại biểu Hoàng Thị Thơ, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp cũng đề nghị tiếp tục rà soát, điều chỉnh một số nội dung cho phù hợp với thực tiễn, làm rõ quy định để thuận lợi trong triển khai. Đặc biệt, các chỉ tiêu giao cho từng ngành cần được đánh giá kỹ, bảo đảm sát với điều kiện thực tế, tạo cơ sở để các cơ quan thực thi hoàn thành đúng chức năng, nhiệm vụ và đạt hiệu quả cao.

Đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp cũng cho rằng không nên đặt ra các chỉ tiêu quá cao, mang tính lý tưởng nhưng khó thực hiện; cần đánh giá đầy đủ điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất và yêu cầu thực tiễn trước khi quyết định.

Các ý kiến tại Tổ, là cơ sở để cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ phạm vi điều chỉnh, hệ thống chỉ tiêu và cơ chế tổ chức thực hiện; bảo đảm tính đồng bộ của pháp luật, khả năng thực thi, công khai, minh bạch và phù hợp với điều kiện thực tiễn.

HỮU LÝ - THU HOÀI