Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp đóng góp ý kiến về phát triển văn hóa và thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương

THÁO GỠ “ĐIỂM NGHẼN” ĐỂ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA THỰC CHẤT HƠN

Tại phiên thảo luận dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam, nhiều ý kiến ĐBQH tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết, đồng thời chỉ ra những “điểm nghẽn” của lĩnh vực văn hóa, đặc biệt trong lĩnh vực bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa trong đời sống đương đại.

Đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp, bày tỏ lo ngại về tình trạng bảo tồn tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc còn rất hình thức.

Đại biểu nhấn mạnh rằng nói nhiều về bảo tồn nhưng thực tế chưa thực chất; có những người trong cộng đồng thậm chí không biết tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình. Điều này cho thấy giữa chính sách và kết quả cuối cùng vẫn còn một khoảng trống. Nếu sau một thời gian triển khai mà sản phẩm đầu ra không thể đo đếm, không thể kiểm chứng bằng việc cộng đồng có thêm bao nhiêu người biết chữ, biết tiếng, biết hát, biết diễn, biết thực hành di sản, thì chính sách dễ rơi vào tình trạng đúng về mặt khẩu hiệu nhưng mờ nhạt về hiệu quả.

Bên cạnh đó, dự thảo Nghị quyết đã đưa ra điểm đột phá về tư duy, cơ chế tài chính, nguồn lực đầu tư cho văn hóa, cam kết 2% ngân sách và mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm (Điều 3 và Điều 11).

Theo các đại biểu, dự thảo đã quy định nền tảng tài chính vô cùng vững chắc khi yêu cầu Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước và tăng dần theo yêu cầu phát triển kinh tế.

Liên quan đến nội dung này, đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp, bày tỏ sự thận trọng khi nhắc lại chủ trương hạn chế thành lập thêm quỹ ngoài ngân sách.

Theo đại biểu, cần cân nhắc kỹ việc thành lập quỹ này vì hiện nay đã có nhiều quỹ tài chính khác đang hoạt động. Đồng thời, đại biểu cũng bày tỏ lo ngại về việc quản lý và sử dụng nguồn ngân sách nhà nước đóng góp vào quỹ mạo hiểm sao cho minh bạch và hiệu quả.

Về đề xuất lấy ngày 24-11 là Ngày Văn hóa Việt Nam và quy định là ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương tại Điều 2, đại biểu Phạm Văn Hòa cũng nhất trí với quy định này.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý rằng, để đảm bảo tính pháp lý cao hơn, nội dung này nên được nghiên cứu để đưa vào Bộ luật Lao động dự kiến được xem xét sửa đổi, bổ sung trong thời gian tới đây thay vì chỉ nằm trong Nghị quyết.

Đại biểu Trịnh Thúy Mùi phát biểu thảo luận tại hội trường.

Phát biểu thảo luận dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam, đại biểu Trịnh Thúy Mùi, Nghệ sĩ Nhân dân, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cho biết, nhiều địa phương đã và đang sáp nhập các đơn vị nghệ thuật truyền thống vào Trung tâm Văn hóa - Thể thao làm một đầu mối; hoặc tuồng, chèo, cải lương, kịch vào một đầu mối. Từ đó, có trường hợp không chuyên nghiệp đã đang phải làm công việc của chuyên nghiệp, và chuyên nghiệp thì lại phải làm công việc của không chuyên. Thực tế là 10 năm qua, có nhiều nghệ sĩ tinh thông nghề đã bỏ nghề hoặc đi làm nghề tự do khác bởi vì tổn thương...

Vì vậy, đại biểu Thúy Mùi kiến nghị: “Rất cần thiết phải xem xét nghiên cứu việc sáp nhập các đơn vị nghệ thuật truyền thống.

Cơ bản nhất trí với dự thảo Nghị quyết, đại biểu Thúy Mùi kiến nghị cần điều chỉnh việc sáp nhập chưa phù hợp các đơn vị có loại hình nghệ thuật truyền thống rất khác biệt, rất đặc trưng trong từng vùng miền trong công lập, tránh tình trạng gây ra nguy cơ đánh mất đặc trưng cũng như nghiệp dư hóa các bộ môn nghệ thuật truyền thống quý giá này.

Đại biểu Thúy Mùi cũng nêu rõ, thế giới đang phát triển và hình thành, xác lập trật tự mới với những chuyển biến nhanh, phức tạp chưa từng có, nổi bật là cạnh tranh giữa các nền văn hóa, trong đó có cạnh tranh giá trị bản sắc và ảnh hưởng. Việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa giá trị truyền thống với giá trị hiện đại, dân tộc với quốc tế, nhận diện đầy đủ và khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa, lấy di sản văn hóa là trung tâm, tài nguyên văn hóa số là thế mạnh, hướng đến việc bảo tồn, phát huy, phát triển bền vững những giá trị văn hóa dân tộc, sẽ góp phần quan trọng trong phát triển toàn diện con người và đạo đức xã hội.

THÀNH LẬP THÀNH PHỐ ĐỒNG NAI TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG TẠO ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN MỚI CHO VÙNG ĐỘNG LỰC PHÍA NAM

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Đa số ý kiến đều khẳng định, đây là một “quyết sách mang tính lịch sử”, không chỉ tạo ra một cực tăng trưởng mới cho quốc gia, mà còn là lời giải cho bài toán liên kết vùng đang đặt ra cấp thiết.

Thảo luận nội dung này, đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp cho rằng, từ năm 1698, khi thiết lập bộ máy hành chính đầu tiên ở vùng đất phía Nam, Đồng Nai được chọn là trung tâm chính trị, văn hóa, giao thông của vùng đất phía Nam với thương cảng Cù Lao Phố nổi tiếng và văn miếu Trấn Biên để tôn vinh sự hiếu học, văn hóa của vùng đất phía Nam.

Ngày nay, sau sáp nhập, Đồng Nai hình thành một vùng không gian kinh tế rộng lớn, gắn chặt với các hành lang phát triển và các trung tâm kinh tế lớn của cả nước, quy mô dân số lên gần 5 triệu người, đứng thứ 3 cả nước, diện tích tự nhiên 12.737,18 km2, đứng thứ 9 cả nước, quy mô kinh tế đứng thứ 4 cả nước. Năm 2025, quy mô kinh tế đạt 677.932,31 tỷ đồng, đóng góp khoảng 5% GDP cả nước, thu ngân sách đạt 102.962 tỷ đồng. Với tỷ trọng công nghiệp, xây dựng, dịch vụ trên 80%, Đồng Nai là một trong những địa phương có quy mô kinh tế và mức độ công nghiệp hóa cao của cả nước. Đồng Nai quy hoạch và hình thành đủ các phương thức giao thông với trung tâm là Cảng hàng không Quốc tế Long Thành, sẽ trở thành một trung tâm logistics hàng không và khu công nghệ cao, các tuyến vận tải quan trọng.

Đại biểu Phạm Văn Hòa phát biểu thảo luận tại hội trường.

Nhìn nhận một cách khách quan, Đồng Nai không chỉ là một tỉnh phát triển mạnh, mà thực chất đã gần đạt tới quy mô và tầm vóc của một trung tâm kinh tế cấp quốc gia…, có sức ảnh hưởng lan tỏa lớn đến toàn vùng phía Nam và cả nước. Với vị trí chiến lược quan trọng, đầu mối giao thông của cả vùng và kết nối liên vùng, Đồng Nai đủ điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương và đóng vai trò là một cực tăng trưởng quan trọng của đất nước.

Do đó, đại biểu Phạm Văn Hòa nhất trí cao với tờ trình của Chính phủ về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương trên cơ sở nguyên trạng của tỉnh Đồng Nai hiện nay.

Đồng thời, đại biểu cũng đề nghị Chính phủ nghiên cứu có những chính sách đặc thù, vượt trội để giúp Đồng Nai phát triển nhanh, trở thành một cực tăng trưởng quan trọng được nêu tại Nghị quyết số 03-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, để đóng góp xứng đáng vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Đối với Đồng Nai, cần đẩy nhanh việc thực hiện đồng bộ các quy hoạch, nhất là chú trọng sự phân bố phát triển đồng bộ giữa các vùng, khu vực của Đồng Nai để chăm lo đời sống Nhân dân tốt hơn, rút ngắn chênh lệch giữa các khu vực, sắp xếp xử lý các trụ sở, tài sản công hợp lý không để lãng phí, thất thoát.

THU HOÀI - HỮU LÝ