Đại biểu Quốc hội: Nên cho phép xét tuyển đặc cách đối với các tài năng văn hóa, thể thao

Quang cảnh phiên thảo luận của Quốc hội sáng 22/4. (Ảnh: CTTĐT Quốc hội)

Tiếp tục chương trình đợt 2, Kỳ họp thứ Nhất, sáng 22/4, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại Hội trường Diên Hồng về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam.

Không nên chỉ bó hẹp tiêu chí ở huy chương hay giải thưởng

Nhấn mạnh vào đặc thù của lao động nghệ thuật với quá trình rèn luyện khắc nghiệt và tuổi nghề ngắn ngủi, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà – Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội ủng hộ các quy định mang tính nhân văn sâu sắc tại Điều 7 của dự thảo Nghị quyết.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà – Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội phát biểu thảo luận. (Ảnh: CTTĐT Quốc hội)

Một là, quy định tuyển dụng đặc cách, dự thảo quy định cho phép các đơn vị sự nghiệp công lập tuyển dụng không qua thi tuyển đối với các nghệ sĩ tài năng và học sinh đạt giải thưởng quốc tế.

Hai là, chế độ phụ cấp cao, đề xuất mức phụ cấp ưu đãi nghề từ 40% đến 60% lương dành cho nghệ sĩ biểu diễn truyền thống, cổ điển, xiếc và những người làm việc tại vùng sâu, vùng xa.

Ba là, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, nhà nước hỗ trợ kinh phí đào tạo lại cho nghệ sĩ các ngành đặc thù khi họ hết tuổi nghề.

Tuy nhiên, về nội dung này, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị, cần đa dạng hóa tiêu chí công nhận tài năng, không nên chỉ bó hẹp ở huy chương hay giải thưởng khu vực, quốc tế. Những nghệ nhân dân gian có đóng góp to lớn trong việc truyền dạy di sản, dù không tham gia thi đấu để lấy huy chương hay giải thưởng. Do đó, họ cũng cần được áp dụng cơ chế đặc thù này.

Nên cho phép xét tuyển đặc cách đối với mọi tài năng đạt tiêu chuẩn cao, không phân biệt nguồn kinh phí đào tạo

Tham gia ý kiến vào chính sách phát triển tài năng, theo đại biểu Cà Thị Thắm – Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu, khoản 2 Điều 7 hiện chỉ tập trung ưu tiên tuyển dụng những người được đào tạo từ ngân sách nhà nước.

Đại biểu Cà Thị Thắm – Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu phát biểu thảo luận. (Ảnh: CTTĐT Quốc hội)

Đại biểu cho rằng, quy định này chưa bao quát, dễ gây lãng phí chất xám và thiếu bình đẳng đối với những tài năng du học tự túc hoặc bằng học bổng tư nhân tại các cơ sở đào tạo danh tiếng. Giá trị chuyên môn của một vận động viên hay nghệ sĩ đạt giải quốc tế không phụ thuộc vào nguồn kinh phí đào tạo.

Vì vậy, đại biểu đề nghị, lấy thành tích và năng lực chuyên môn làm thước đo chủ yếu để tuyển dụng. Cùng với đó, cho phép xét tuyển đặc cách đối với các tài năng đạt tiêu chuẩn chuyên môn cao, không phân biệt nguồn kinh phí đào tạo.

Cần bổ sung quy định cấp ngân sách cho các đơn vị tự chủ khi tiếp nhận tài năng đặc cách

Cùng quan tâm đến nội dung này, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy – Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh bày tỏ ủng hộ việc tuyển dụng đặc cách các nghệ sỹ, vận động viên có giải thưởng quốc tế.

Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy – Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu thảo luận. (Ảnh: CTTĐT Quốc hội)

Tuy nhiên, đại biểu chỉ ra một vướng mắc lớn, đó là hầu hết các nhà hát hiện nay đang tự chủ tài chính nhưng không có nguồn để chi trả lương bổ sung cho những tài năng này theo quy định hiện hành.

Do đó, đại biểu kiến nghị bổ sung quy định cấp ngân sách mục tiêu riêng cho các đơn vị tự chủ khi tiếp nhận tài năng đặc cách. Khoản kinh phí này không nên tính vào trần chi thường xuyên và không yêu cầu đơn vị phải có nguồn thu đối ứng, nhằm tạo điều kiện thực tế nhất để giữ chân nhân tài cho ngành văn hóa.

Sẽ tiếp thu nghiêm túc, kỹ lưỡng ý kiến đại biểu để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết

Phát biểu tiếp thu, giải trình và làm rõ ý kiến các đại biểu nêu tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh khẳng định, việc ban hành Nghị quyết là bước đi thiết yếu để kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị. Quan điểm xuyên suốt là xác định văn hóa và con người là nền tảng, là động lực nội sinh và trụ cột cho sự phát triển bền vững của đất nước...

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh phát biểu tiếp thu, giải trình và làm rõ ý kiến các đại biểu nêu tại phiên thảo luận. (Ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Về chính sách đãi ngộ và phát triển tài năng, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, Ban soạn thảo đã rà soát để bổ sung các chính sách thu hút, tuyển dụng và giữ chân những người có tài năng thực sự, đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật truyền thống, dân gian. Các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cho học sinh, sinh viên cũng đang được chú trọng đầu tư.

"Các ý kiến đóng góp của đại biểu rất phong phú và toàn diện từ nhiều góc độ thực tiễn. Chúng tôi cam kết tiếp thu nghiêm túc, kỹ lưỡng để hoàn thiện dự thảo trình Quốc hội xem xét thông qua vào ngày 24 tới", Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh khẳng định.

Minh Khôi