Đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước

Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đưa ra khi thay mặt Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự án Luật Luật sư (sửa đổi), chiều 27/8.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.

Ông Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật gồm 6 chương, 36 điều (giảm 56 điều so với Luật Luật sư hiện hành).

“Về xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong hành nghề của luật sư, dự thảo Luật bổ sung tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị, có đạo đức tốt và liêm chính; bắt buộc bồi dưỡng hằng năm về nhận thức chính trị, chuyên môn; đồng thời cho phép giảng viên luật có thể trở thành luật sư”, Bộ trưởng nói.

Chính phủ đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước (gộp gia nhập Đoàn và đăng ký tập sự thành gia nhập Đoàn luật sư để tập sự; gộp kiểm tra kết quả tập sự với cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư thành tổ chức kỳ thi quốc gia cấp Chứng chỉ). Hội đồng thi do cơ quan quản lý Nhà nước chủ trì, có sự tham gia của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cơ quan tiến hành tố tụng và chuyên gia.

Dự thảo Luật cho phép luật sư tập sự thực hiện một số hoạt động theo sự phân công, giám sát của luật sư hướng dẫn và được khách hàng đồng ý. Bổ sung hành vi bị nghiêm cấm, tăng trách nhiệm xã hội và minh bạch quyền, nghĩa vụ của luật sư với khách hàng. Quy định rõ các trường hợp thu hồi Chứng chỉ, Giấy đăng ký hoạt động.

Ông Hoàng Thanh Tùng cho hay, dự thảo Luật cho phép công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có thành viên góp vốn, có nhiều người đại diện, được lập công ty con, được tự chủ quản trị, được ký hợp đồng điện tử hoặc bằng lời nói trong trường hợp cấp bách...

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành việc bổ sung tiêu chuẩn đối với luật sư là “có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực”.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, làm rõ tiêu chuẩn này tại dự thảo Nghị định để bảo đảm phù hợp, thống nhất trong thực tiễn thi hành luật.

Theo ông Phan Chí Hiếu, có ý kiến cho rằng, việc đặt tiêu chuẩn “kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực” như đối với một số chức danh tư pháp trong bộ máy Nhà nước cần được nghiên cứu kỹ lưỡng hơn.

Về kỳ thi quốc gia và tính tự quản, cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc việc chuyển giao thẩm quyền tổ chức kỳ thi từ Liên đoàn luật sư sang cơ quan nhà nước.

Việc này cần đối chiếu kỹ với chủ trương tại kết luận 69 về việc “phát huy trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư”, đồng thời tránh làm phát sinh thêm kinh phí và bộ máy hành chính nhà nước.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, mục tiêu chính của việc sửa đổi luật lần này là nhằm xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành nghề và phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, tạo điều kiện cho các tổ chức hành nghề chuyên nghiệp hội nhập.

Về tiêu chuẩn bản lĩnh chính trị vững vàng đối với đội ngũ luật sư, Chủ tịch Quốc hội cho rằng đây là điểm mấu chốt, phù hợp với Nghị quyết 27 của Trung ương và các kết luận của Đảng về xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng...

Song, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần tính toán kỹ vì nếu tiêu chuẩn mang tính định tính cao thì khó lượng hóa, dẫn đến nguy cơ suy giảm tính độc lập nghề nghiệp.

Theo định hướng của Chủ tịch Quốc hội, phải tính khi ban hành nếu tiêu chuẩn mang tính định tính cao sẽ khó lượng hóa và có nguy cơ tạo tùy nghi khi cấp, thu hồi chứng chỉ hành nghề...

“Việc này hết sức đề phòng hoặc tâm lý tự kiểm duyệt, luật sư e ngại nhận các vụ án nhạy cảm vì sợ bị diễn giải thiếu bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp...”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Về quy định rút gọn quy trình trở thành luật sư và chế định luật sư tập sự, Chủ tịch Quốc hội đánh giá đây là một điểm tiến bộ rõ rệt nhằm giảm thủ tục hành chính, tăng cường cơ hội thực hành cho hành nghề, nâng chất lượng đầu vào qua kỳ thi quốc gia song cần bảo đảm kỳ thi thực chất, vừa có tính lý luận vừa có thực tiễn để đánh giá đội ngũ luật sư.

Anh Văn