Đề xuất nâng mức hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp: 'Lá chắn' mới cho nhà nông

Đề xuất nâng mức hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp. Ảnh: H.H

Trong những năm qua, dù đã có những kết quả nhất định sau giai đoạn thí điểm, bảo hiểm nông nghiệp tại Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Về phía người dân, nhận thức về loại hình bảo hiểm này còn hạn chế, trong khi khả năng tài chính để tham gia chưa cao. Về phía doanh nghiệp, đây là nghiệp vụ phức tạp với rủi ro cao do biến động bất thường của thời tiết, đòi hỏi năng lực tài chính lớn và mạng lưới phân phối rộng khắp.

Thực tế cho thấy, đối tượng tham gia chủ yếu vẫn là hộ nghèo và cận nghèo, trong khi các cá nhân và tổ chức sản xuất nông nghiệp khác tham gia còn rất ít. Để thúc đẩy thị trường này, việc tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch và nâng cao mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước là yêu cầu cấp thiết.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này chính là đề xuất điều chỉnh mức hỗ trợ phí bảo hiểm theo hướng mở rộng và tăng cao nhằm mục đích an sinh xã hội. Cụ thể: Hộ nghèo được đề xuất nâng mức hỗ trợ tối đa lên đến 95% phí bảo hiểm; Hộ cận nghèo và các cá nhân khác thì mức hỗ trợ đề xuất là 50% phí bảo hiểm; Tổ chức sản xuất nông nghiệp được hỗ trợ 30% phí bảo hiểm.

Một điểm đáng chú ý khác tại Dự thảo là Bộ Tài chính cho phép tổ chức tín dụng cung cấp khoản vay cho các tổ chức, cá nhân sản xuất nông nghiệp để đóng khoản phí bảo hiểm ngoài phần phí bảo hiểm được ngân sách nhà nước hỗ trợ.

Trong đó, hợp đồng bảo hiểm có thể được xem là một yếu tố bảo đảm cho khoản vay nếu các bên có thỏa thuận, Bộ Tài chính nhấn mạnh.

Theo Bộ Tài chính, các sửa đổi này nhằm mở rộng diện bao phủ, nâng cao sức hấp dẫn của chính sách, đồng thời tạo điều kiện để cả người dân và doanh nghiệp chủ động tham gia, qua đó tăng khả năng chống chịu rủi ro cho sản xuất nông nghiệp và bảo đảm mục tiêu an sinh xã hội.

Nhằm đảm bảo chính sách sát với thực tế từng địa phương, dự thảo đề xuất giao quyền chủ động cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc lựa chọn địa bàn, đối tượng bảo hiểm và loại rủi ro được hỗ trợ. Điều này giúp các tỉnh, thành phố linh hoạt hơn trong việc triển khai dựa trên đặc thù sản xuất của vùng miền.

Về khía cạnh kỹ thuật, dự thảo bổ sung các quy định về bảo hiểm theo chỉ số thời tiết và chỉ số viễn thám. Theo đó, việc bồi thường sẽ căn cứ vào sự biến động của các chỉ số khách quan (như lượng mưa, tốc độ gió, dữ liệu vệ tinh...) thay vì chỉ phụ thuộc vào việc giám định tổn thất thực tế. Thay đổi này sẽ giúp rút ngắn thời gian giải quyết quyền lợi cho người dân khi có thiên tai xảy ra.

Theo tính toán sơ bộ, kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho chính sách này dự kiến vào khoảng 151,8 tỷ đồng/năm. Nguồn nhân lực triển khai tại các địa phương sẽ được bố trí theo hình thức kiêm nhiệm để đảm bảo tính gọn nhẹ của bộ máy nhưng vẫn hiệu quả.

Việc sửa đổi Nghị định không chỉ nhằm mục đích kinh tế mà còn góp phần thực hiện các chủ trương lớn của Đảng về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030. Hiện tại, Bộ Tài chính đang tích cực tổng hợp ý kiến từ các bộ, ngành và 34 tỉnh, thành phố để hoàn thiện hồ sơ, dự kiến trình Chính phủ ban hành trong năm 2026.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều quốc gia có mức hỗ trợ phí bảo hiểm tương đương hoặc cao hơn Việt Nam. Tại Mỹ, Nhà nước hỗ trợ khoảng 69% phí; Canada 66%; Tây Ban Nha và Nhật Bản khoảng 50%... Không chỉ dừng ở hỗ trợ phí, Chính phủ các nước còn triển khai nhiều chính sách đi kèm như hỗ trợ chi phí quản lý cho doanh nghiệp bảo hiểm, nhận tái bảo hiểm, hoặc cung cấp miễn phí hợp đồng bảo hiểm năng suất thiên tai cơ bản cho toàn bộ diện tích cây trồng.

T.Hằng