Đề xuất nâng mức hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp lên 95%

Nâng hỗ trợ để khuyến khích tham gia bảo hiểm

Theo Bộ Tài chính, bảo hiểm nông nghiệp về cơ bản vẫn là sản phẩm mới, phức tạp không chỉ với nông dân mà với cả đội ngũ cán bộ thực thi chính sách tại cơ sở, dẫn đến tình trạng lúng túng trong thực hiện.

Về phía các doanh nghiệp bảo hiểm, sản phẩm này được xếp vào nhóm nghiệp vụ có rủi ro rất cao do sự biến động khó lường của thiên tai và dịch bệnh. Để triển khai bảo hiểm nông nghiệp, doanh nghiệp phải sở hữu năng lực tài chính vững mạnh, đội ngũ cán bộ giàu kinh nghiệm và đặc biệt là mạng lưới phân phối rộng khắp, đủ sức tiếp cận đến tận cấp thôn, xóm, hợp tác xã. Bên cạnh đó, thành công của bảo hiểm nông nghiệp còn phụ thuộc vào sự tham gia của các nhà tái bảo hiểm quốc tế cùng sự phối hợp chặt chẽ từ chính quyền cơ sở.

Chính vì những rào cản mang tính hệ thống này, kết quả thực hiện bảo hiểm nông nghiệp thời gian qua chưa đạt được hiệu quả như kỳ vọng. Khảo sát thực tế cho thấy, tham gia bảo hiểm nông nghiệp chủ yếu là cá nhân sản xuất nông nghiệp thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Bộ Tài chính đang đề xuất mức hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp lên tối đa 95% để khuyến khích tham gia bảo hiểm nông nghiệp. Ảnh: Đan Thanh

Bộ Tài chính đang đề xuất mức hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp lên tối đa 95% để khuyến khích tham gia bảo hiểm nông nghiệp. Ảnh: Đan Thanh

Trước bối cảnh đó, Bộ Tài chính khi xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/2018/NĐ-CP về bảo hiểm nông nghiệp (dự thảo) đề xuất nâng mức hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp nhằm tạo lập một khuôn khổ pháp lý ổn định, minh bạch. Mục đích cốt lõi là khuyến khích các doanh nghiệp bảo hiểm mặn mà hơn với thị trường này, đồng thời tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân sản xuất trong ngành nông, lâm, thủy sản chủ động khắc phục, bù đắp thiệt hại tài chính khi có rủi ro xảy ra.

Cụ thể, dự thảo đề xuất hỗ trợ tối đa 95% phí bảo hiểm cho cá nhân sản xuất nông nghiệp thuộc diện hộ nghèo (mức cũ là 90%); cá nhân không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ 50% phí bảo hiểm (thay vì 20%); các tổ chức sản xuất nông nghiệp được hỗ trợ 30%, thay vì 20% như hiện hành.

Điểm đáng chú ý nữa là dự thảo Nghị định đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giao cho UBND cấp tỉnh chủ động lựa chọn địa bàn và đối tượng hỗ trợ để phù hợp với đặc thù riêng của từng địa phương. Tổ chức tín dụng có thể cung cấp khoản vay cho các tổ chức, cá nhân sản xuất nông nghiệp để đóng khoản phí bảo hiểm ngoài phần phí bảo hiểm được ngân sách nhà nước hỗ trợ, hợp đồng bảo hiểm có thể được coi là phần bảo đảm cho khoản vay.

Với dự toán kinh phí hỗ trợ từ ngân sách khoảng 151,8 tỷ đồng mỗi năm, chính sách này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nút thắt về vốn và niềm tin cho người nông dân, nhằm mục đích an sinh xã hội, khuyến khích tổ chức, cá nhân sản xuất nông nghiệp tham gia bảo hiểm nông nghiệp.

Cần có chính sách tổng thể

Góp ý dự thảo, bà Nguyễn Thị Thành Thực, Giám đốc Công ty CP Công nghệ phần mềm Autoagri, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk cho rằng, tăng mức hỗ trợ là sự khích lệ rất lớn để người nông dân, doanh nghiệp nông nghiệp tham gia bảo hiểm nông nghiệp. “Bảo hiểm nông nghiệp chính là yếu tố then chốt để nông nghiệp trở thành ngành kinh tế trụ cột, nếu thiếu dịch vụ bảo hiểm, việc thu hút đầu tư vào nông nghiệp và phát triển bền vững sẽ cực kỳ khó khăn”, bà Thực nhấn mạnh.

Tuy nhiên, bà Thực cũng lưu ý các doanh nghiệp bảo hiểm cần phải thấu hiểu sâu sắc đối tượng khách hàng của mình. Họ phải hiểu rõ tâm lý, hoàn cảnh và điều kiện sản xuất của nông dân để thiết kế các điều khoản hợp đồng phù hợp. Sự thấu hiểu không chỉ dừng lại ở phía doanh nghiệp mà còn phải đến từ phía chính quyền đối với người tham gia bảo hiểm.

Đồng quan điểm, chuyên gia nông nghiệp Hoàng Trọng Thủy cho rằng, dù tăng mức hỗ trợ phí bảo hiểm sẽ tạo tâm lý phấn khởi cho nông dân và doanh nghiệp tham gia bảo hiểm nông nghiệp, nhưng thực tế sẽ khó có sự bứt phá về phát triển thị trường, thị phần nếu không cải thiện quy trình và thể chế. Ông Thủy chỉ ra những bất cập từ thực tiễn cơn bão Yagi hồi cuối năm 2024: công ty bảo hiểm không đủ lực lượng đi thẩm định thiệt hại do bão gây ra và phải mời chuyên gia, làm chậm quá trình khôi phục sản xuất của người dân. “Có trường hợp ở Quảng Ninh bão khiến 45% cây trồng bị đổ, song phía công ty bảo hiểm yêu cầu phải giữ nguyên hiện trạng để kiểm đếm thiệt hại thì làm sao kịp thời sản xuất lại?”.

Bên cạnh đó, vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh vào rào cản từ phía người nông dân: quy trình ghi chép nhật ký sản xuất. Để được đền bù, mọi thứ phải minh bạch từ hóa đơn đỏ mua giống, quy trình giám sát đến sự tăng trưởng của vật nuôi theo ngày. Nếu người dân không có thói quen ghi chép, hoặc không có sự xác nhận cụ thể về nguyên nhân thiệt hại (như việc cá chết do nước thải từ thượng nguồn), thì việc đòi bồi thường là điều rất khó.

Từ những phân tích trên, các chuyên gia cho rằng, việc nâng mức hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp là một hành động kịp thời của Bộ Tài chính. Tuy nhiên, để thực sự thu hút người nông dân, doanh nghiệp tham gia bảo hiểm nông nghiệp cần có giải pháp mang tính tổng thể, từ việc đơn giản hóa quy trình thẩm định, ứng dụng công nghệ trong giám sát đến việc hướng dẫn nông dân minh bạch hóa quá trình sản xuất, nâng cao năng lực thẩm định của các công ty bảo hiểm. Chỉ khi giải quyết được những nút thắt về thực thi, bảo hiểm nông nghiệp mới thực sự trở thành "phao cứu sinh" cho người nông dân trước những biến động khắc nghiệt của thiên tai, dịch bệnh.

Đan Thanh