Đề xuất giảm thuế xăng dầu, phí bến cảng, sân bay

Giá cước vận tải tăng

Dẫn thông tin từ Bộ Xây dựng, TTXVN cho biết chi phí nhiên liệu hiện chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động vận tải, khiến nhiều lĩnh vực chịu tác động mạnh khi giá xăng dầu tăng.

Trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy, nhiên liệu chiếm khoảng 30-40% chi phí vận hành. Khi giá nhiên liệu tăng 20%, giá vận tải hàng hải có thể tăng khoảng 15%, còn vận tải đường thủy nội địa tăng khoảng 18%.

Hãng hàng không Qatar Airways đã hủy các chuyến bay giữa Việt Nam và Doha trong giai đoạn từ ngày 28-2 đến 2-3. Ảnh: TTXVN

Đối với vận tải biển quốc tế, nhiều tuyến đi qua khu vực Trung Đông buộc phải thay đổi hành trình để tránh vùng chiến sự, khiến thời gian di chuyển kéo dài thêm khoảng 14-20 ngày. Đồng thời, các hãng tàu phải chịu phụ phí rủi ro chiến tranh khoảng 2.000-4.000 đô la Mỹ mỗi container.

Hiện giá dịch vụ vận tải quốc tế đã tăng mạnh ở một số tuyến, như từ TP HCM đi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Mỹ và châu Âu, với mức tăng khoảng 2–3 lần.

Ở lĩnh vực đường bộ, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30–40% giá thành vận tải ôtô. Giá xăng dầu tăng khiến nhiều doanh nghiệp vận tải điều chỉnh tăng giá cước, kéo theo chi phí logistics và giá thành hàng hóa tăng.

Theo thống kê, bảy tỉnh, thành có mức tăng giá cước trên 30% gồm Ninh Bình (tăng đến 50%), Quảng Ninh (đến 33,3%), Vĩnh Long (đến 33,3%), Tuyên Quang (đến 33%), Lào Cai (đến 33%), Thừa Thiên Huế (đến 31%) và Cà Mau (đến 30%).

Đáng chú ý, các tỉnh miền núi như Lai Châu, Điện Biên và Lào Cai ghi nhận mức tăng giá cước cao nhất, có tuyến tăng tới 50%, do điều kiện địa hình khó khăn và mức tiêu hao nhiên liệu lớn.

Trong lĩnh vực hàng không, nhiên liệu bay hiện chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không. Việc nhiều không phận tại khu vực Trung Đông như Iran, Iraq, Kuwait, Qatar, UAE và Israel bị đóng hoặc hạn chế đã buộc các hãng phải điều chỉnh lộ trình bay. Điều này kéo theo chi phí bay qua hành lang thay thế và phụ phí bảo hiểm rủi ro tăng, làm chi phí khai thác gia tăng.

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), khi giá nhiên liệu bay Jet A-1 tăng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng thêm khoảng 50–60%. Nếu giá Jet A-1 tăng lên mức từ 200 đô la mỗi thùng trở lên, chi phí vận hành có thể tăng trên 70%.

Trong khi đó, lĩnh vực đường sắt có chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 26% giá cước vận tải. Từ ngày 8/3, giá cước vận tải đường sắt đã được điều chỉnh tăng 15% đối với vận tải hàng hóa và 10% đối với vận tải hành khách.

Đối với lĩnh vực đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng cho biết chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 3 đên 5% tổng chi phí xây dựng, tùy theo loại công trình. Mức tăng giá xăng dầu hiện nay vẫn chưa vượt dự phòng phí trong dự toán đầu tư xây dựng.

Đề xuất hỗ trợ tài chính, giảm thuế phí

Để đảm bảo cân đối cung – cầu và bình ổn giá xăng dầu cũng như giá cước vận tải, Bộ Xây dựng đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo triển khai các giải pháp cấp bách ứng phó với xung đột tại Trung Đông theo Nghị quyết 36/NQ-CP ngày 6-3-2026.

Bộ Xây dựng đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo triển khai các giải pháp cấp bách ứng phó với xung đột tại Trung Đông theo Nghị quyết 36/NQ-CP ngày 6-3-2026. Ảnh: Lê Vũ

Trong đó, Bộ đề xuất chú trọng đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu nhằm duy trì hoạt động ổn định và đảm bảo nguồn cung xăng dầu trong nước.

Bộ Xây dựng cũng kiến nghị Chính phủ thiết lập cơ chế làm việc cấp cao với một số quốc gia trong khu vực như Thái Lan và Trung Quốc, nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam thực hiện các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1 đã ký, cũng như tiếp cận nguồn cung trong tương lai.

Bên cạnh đó, Bộ đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu và kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu trong một khoảng thời gian phù hợp để ứng phó với biến động giá nhiên liệu thế giới.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng đang tiếp tục nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp vận tải, như giảm 50% phí cất hạ cánh và điều hành bay trong lĩnh vực hàng không; miễn hoặc giảm lệ phí ra vào cảng, bến thủy nội địa đối với phương tiện thủy; đồng thời xem xét bổ sung nhiên liệu phục vụ vận tải vào danh mục hàng hóa được giảm thuế VAT từ 10% xuống mức phù hợp.

Đối với các hãng hàng không và doanh nghiệp tàu biển Việt Nam hoạt động tại nước ngoài, trong trường hợp cần thiết, Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Ngoại giao phối hợp gửi công hàm tới UAE, Arab Saudi và một số nước lân cận nhằm hỗ trợ khi tàu và thuyền viên Việt Nam có nhu cầu về lương thực, nhu yếu phẩm.

Đăng Huy