Giá xăng dầu tăng mạnh, đề xuất loạt giải pháp hỗ trợ ngành vận tải

Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đề xuất về một số giải pháp hỗ trợ ngành vận tải trong bối cảnh giá xăng dầu tăng mạnh. Trong đó, Bộ đề xuất nghiên cứu áp dụng lại một số chính sách đã từng triển khai trong thời điểm dịch COVID-19.

Các lĩnh vực vận tải chịu sức ép lớn từ giá nhiên liệu

Theo Bộ Xây dựng, trong lĩnh vực hàng không, chi phí nhiên liệu bay hiện chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không.

Thêm vào đó, việc một số không phận bị đóng hoặc hạn chế bay như Iran, Iraq, Kuwait, Qatar, UAE, Israel khiến các hãng phải điều chỉnh lộ trình. Điều này làm tăng phí bay qua hành lang thay thế, phụ phí bảo hiểm rủi ro và nhiều chi phí khai thác khác.

Hiện giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 tại Singapore đang giao dịch quanh mức 160,57 USD/thùng và được dự báo có thể lên gần 170 USD/thùng trong tháng 3 do nguồn cung hạn chế và lo ngại căng thẳng leo thang.

Ngành hàng không chịu sức ép lớn từ giá xăng tăng cao. Ảnh: V.LONG

Theo Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA), khi giá Jet A-1 tăng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng thêm 50-60%. Nếu giá nhiên liệu này lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí vận hành của các hãng có thể tăng hơn 70%.

Đối với lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30-40% chi phí vận hành. Khi giá nhiên liệu tăng 20%, giá vận tải biển có thể tăng khoảng 15%, còn vận tải thủy nội địa tăng khoảng 18%.

Riêng vận tải biển quốc tế, các tuyến đi qua khu vực Trung Đông phải kéo dài hành trình thêm khoảng 14-20 ngày do phải đi vòng tránh khu vực xung đột. Bên cạnh đó, phụ phí rủi ro chiến tranh cũng tăng khoảng 2.000-4.000 USD/container.

Theo ghi nhận, giá dịch vụ vận tải quốc tế trên một số tuyến đã tăng mạnh. Chẳng hạn, tuyến từ TP.HCM đi UAE, Mỹ và châu Âu tăng khoảng 2-3 lần.

Trong lĩnh vực đường bộ, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30-40% giá thành vận tải ô tô. Khi giá xăng dầu tăng, doanh nghiệp vận tải phải điều chỉnh giá cước, kéo theo chi phí logistics và giá thành hàng hóa tăng.

Tương tự, đối với đường sắt, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 26% giá cước vận tải. Từ ngày 8-3, giá cước vận tải đường sắt đã tăng 15% đối với hàng hóa và 10% đối với hành khách.

Đề xuất nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp

Trước bối cảnh trên, Bộ Xây dựng đề nghị Chính phủ tiếp tục chú trọng đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu, nhằm đảm bảo nguồn cung xăng dầu trong nước.

Bộ cũng đề nghị thiết lập cơ chế làm việc cấp cao với một số nước trong khu vực như Thái Lan, Trung Quốc để tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam thực hiện các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1 đã ký và tiếp cận nguồn cung trong thời gian tới.

Hiện nhiều doanh nghiệp vận tải đường bộ đã điều chỉnh tăng giá cước. Ảnh: V.LONG

Song song đó, Bộ đề nghị lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu có phương án ưu tiên cung cấp nhiên liệu cho các doanh nghiệp vận tải chủ lực khi nguồn cung trong nước gặp khó khăn.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng được kiến nghị xem xét tăng hạn mức tín dụng, nâng mức bảo lãnh nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu và dầu thô, qua đó đảm bảo nguồn cung cho thị trường.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu trình cấp có thẩm quyền phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu trong thời gian phù hợp.

Cùng với đó, Bộ đề xuất xem xét giảm 50% phí cất hạ cánh và điều hành bay trong lĩnh vực hàng không; miễn, giảm lệ phí ra vào cảng, bến thủy nội địa cho phương tiện thủy nội địa.

Bộ Xây dựng cũng kiến nghị nghiên cứu đưa nhiên liệu phục vụ vận tải vào danh mục hàng hóa được giảm thuế VAT từ 10% xuống mức phù hợp.

VIẾT LONG