Danh hiệu chỉ là điểm khởi đầu

Trong buổi lễ trao chứng nhận nghề truyền thống ướp trà sen Quảng An, Chủ tịch UBND phường Tây Hồ Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh: Mục tiêu xây dựng thương hiệu Tây Hồ gắn với sen Bách Diệp, trà sen và không gian văn hóa Hồ Tây trở thành hình ảnh đặc trưng của Thủ đô Hà Nội. Để khi nhắc đến tây Hồ, người ta không chỉ nhớ đến một thắng cảnh đẹp mà còn nhớ đến một vùng đất biết gìn giữ di sản, biết phát huy bản sắc và biết biến văn hóa thành động lực phát triển.

Trong nhiều năm gần đây, khu vực Hồ Tây cũng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Không gian đi bộ được hình thành, nhiều sự kiện văn hóa, nghệ thuật được tổ chức thường xuyên, các hoạt động trải nghiệm gắn với sen, trà sen, ẩm thực hay thể thao dưới nước từng bước được đưa vào khai thác. Những nỗ lực ấy góp phần làm mới hình ảnh Hồ Tây trong mắt người dân và du khách.

Con số gần 300.000 lượt người dân và du khách trong nước, quốc tế đến tham quan, trải nghiệm tại Lễ hội Sen Hà Nội 2026 vào dịp cuối tuần qua là minh chứng cho sức hút đặc biệt của vùng đất Tây Hồ.

Công nhận “khu du lịch” là sự ghi nhận những kết quả đã đạt được, đồng thời mở ra cơ hội để thu hút đầu tư, xây dựng sản phẩm và nâng tầm thương hiệu du lịch Hồ Tây.

Nhìn nhận về sự kiện này, ông Phạm Hải Quỳnh, Viện trưởng Phát triển du lịch châu Á (ATI) cho rằng, việc công nhận khu du lịch Hồ Tây và vùng phụ cận là một bước đi chiến lược, mang lại những giá trị cộng hưởng quan trọng. Đây là "giấy thông hành" để Hồ Tây chính thức bước vào hệ thống quy hoạch du lịch chuyên nghiệp của Thủ đô. Sự công nhận này không chỉ nâng tầm vị thế điểm đến mà còn là cơ sở pháp lý quan trọng để thu hút các nguồn lực đầu tư, huy động ngân sách và xây dựng các chính sách quản lý chuyên biệt, tránh phát triển manh mún. Với danh hiệu này, Hồ Tây sẽ chuyển mình từ một địa điểm tham quan tự phát thành một "trung tâm dịch vụ du lịch" trọng điểm. Nó tạo ra cú hích để chính quyền địa phương tập trung vào việc bảo tồn giá trị văn hóa, di sản, đồng thời quy hoạch lại hệ thống dịch vụ theo hướng chuyên nghiệp hóa, tạo ra những sản phẩm du lịch có chiều sâu thay vì chỉ khai thác cảnh quan mặt nước đơn thuần. Khi được quy hoạch bài bản, khu vực này sẽ trở thành mảnh ghép hoàn hảo trong bản đồ du lịch quốc gia, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách nhờ sự kết hợp giữa không gian nghỉ dưỡng đẳng cấp và trải nghiệm văn hóa truyền thống đặc sắc.

Sau khi được công nhận là Khu du lịch, bài toán đặt ra không còn là Hồ Tây có tiềm năng hay không, mà là khai thác những tiềm năng ấy theo cách nào. Điều quan trọng chính là bảo tồn những giá trị cốt lõi. Hồ Tây không thể phát triển bằng cách đánh đổi cảnh quan tự nhiên, thu hẹp không gian văn hóa hay để các công trình hiện đại làm mất đi bản sắc vốn có.

Khi những yếu tố làm nên bản sắc bị mất đi, sức hấp dẫn của điểm đến cũng dần suy giảm. Đối với Hồ Tây, lợi thế lớn nhất không nằm ở những công trình bê tông hay các hoạt động giải trí đơn thuần, mà nằm ở chính không gian hồ nước, những kiến trúc đình chùa cổ kính, những làng nghề truyền thống, những mùa sen nở và nhịp sống đặc trưng của vùng đất ven hồ.

Về vấn đề này, từ góc độ chuyên gia du lịch, ông Phạm Hải Quỳnh cho rằng, để hiện thực hóa tiềm năng chưa được khai thác tương xứng, Tây Hồ cần một cuộc "cách mạng" về tư duy làm du lịch. Trong đó, xây dựng các sản phẩm gắn liền với thế mạnh của Tây Hồ như: tour di sản văn hóa tâm linh (quanh hệ thống chùa chiền), tour làng nghề truyền thống (như nghề làm giấy, trồng hoa), và du lịch ẩm thực gắn với các món đặc sản địa phương. Cần số hóa các điểm đến thông qua ứng dụng công nghệ thực tế ảo, bản đồ du lịch số và hệ thống thuyết minh đa ngôn ngữ. “Sở Du lịch Hà Nội cần định hướng, hỗ trợ Tây Hồ xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, đảm bảo tính thống nhất trong bức tranh chung của du lịch Thủ đô, tránh tình trạng "mạnh ai nấy làm" giữa các phường. Đồng thời cần đóng vai trò cầu nối, giúp Tây Hồ liên kết với các điểm đến khác của Hà Nội để tạo thành các hành trình du lịch trọn vẹn, giúp luân chuyển dòng khách hiệu quả”, ông Quỳnh nói.

Có thể thấy, danh hiệu công nhận Khu du lịch là niềm tự hào, nhưng cũng đồng thời đặt ra trách nhiệm lớn hơn đối với chính quyền, doanh nghiệp và người dân. Thành công không được đo bằng tấm biển công nhận hay số lượng sự kiện được tổ chức, mà bằng việc Tây Hồ có thực sự trở thành điểm đến khiến du khách muốn ở lại lâu hơn, quay trở lại nhiều lần và giới thiệu cho bạn bè quốc tế hay không.

Một danh hiệu có thể mở ra cánh cửa của cơ hội. Nhưng chỉ có quy hoạch bài bản, sản phẩm đặc sắc, môi trường được gìn giữ và bản sắc văn hóa được bảo tồn mới giúp Hồ Tây bước qua cánh cửa ấy để trở thành khu du lịch tiêu biểu của Thủ đô. Bởi sau tất cả, danh hiệu chỉ là điểm khởi đầu; giá trị bền vững mới là đích đến.

Phạm Sỹ