Mùa dứa chín trên những sườn đồi Phình Giàng

Khác với nhiều vùng chuyên canh dứa ở đồng bằng, dứa Phình Giàng được trồng trên những sườn đồi cao, đất dốc, nơi mà trước kia từng là nương lúa, nương sắn của người dân. Hiện nay, tổng diện tích cây dứa tại Phình Giàng đã đạt hơn 60ha, chủ yếu là giống dứa mật.

Toàn xã Phình Giàng có hơn 60ha dứa mật.

Trước đây, cây dứa được người dân mang từ bản Pu Lau, xã Mường Nhà về trồng quanh nhà để phục vụ nhu cầu gia đình. Mỗi hộ có từ vài gốc đến vài chục gốc, khi có khách thì hái vài quả làm quà.

Khoảng hai năm trở lại đây, nhận thấy cây dứa phù hợp với điều kiện tự nhiên, cho năng suất cao, được thương lái tìm đến thu mua ngày càng nhiều nên người dân bắt đầu mở rộng diện tích, tập trung chủ yếu tại 3 bản Nà Nếnh A, B và C. Đến nay, dứa đã trở thành cây trồng mang lại nguồn thu nhập đáng kể, góp phần giảm nghèo cho nhiều hộ gia đình nơi đây.

Những ngày này, trên nương dứa của anh Sùng Vũ Trụ, bản Nà Nếnh A, cả gia đình đang tất bật thu hoạch dứa từ sáng sớm.

Những quả dứa chín vàng được cắt, xếp thành từng đống, chờ vận chuyển từ trên nương xuống đường. Dứa được phân loại theo từng cỡ và xếp gọn chờ thương lái đến nhận trong ngày.

Hiện nay, gia đình anh Trụ có khoảng 6.000m2 dứa. "Năm ngoái là vụ thu hoạch đầu tiên, gia đình tôi thu được khoảng 30 triệu đồng. Năm nay cây sinh trưởng tốt, quả to và đều nên năng suất cũng tăng. Hiện tại gia đình đã thu hoạch khoảng 2/3 diện tích, bán được khoảng 40 triệu đồng. Nếu thời tiết thuận lợi, hết vụ, thu nhập sẽ cao hơn năm trước khá nhiều" - anh Sùng Vũ Trụ chia sẻ.

Người dân bản Nà Nếnh A thu hoạch dứa.

Tại Phình Giàng, các nương trồng dứa chủ yếu được bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng thay thế các loại cây trồng cũ, kém hiệu quả. Khí hậu nơi đây số ngày nắng nhiều, lượng mưa thấp hơn các khu vực lân cận. Chính vì vậy dứa mật nơi đây có vị ngọt đậm, lượng đường cao, thơm và nhiều nước. Mỗi quả dứa thường nặng từ 1,5kg đến 4kg, nhờ chất lượng cao nên rất được thương lái ưa chuộng.

Mùa thu hoạch dứa kéo dài từ tháng 6 đến tháng 8 hằng năm. Tùy từng cỡ quả khác nhau, giá dứa dao động khoảng 4.000 đồng/kg – 10.000 đồng/kg. Với nhiều hộ gia đình, đây là một trong những nguồn thu nhập quan trọng giúp ổn định cuộc sống, từng bước vươn lên thoát nghèo.

Bốc, xếp dứa chờ thương lái thu mua.

Anh Mùa Vàng Nếnh, bản Nà Nếnh C, xã Phình Giàng cho biết: Tôi bị tật ở chân nên đi lại khó khăn, nhà có 5 khẩu, trước năm 2025 vẫn là hộ nghèo. Nay gia đình tôi chuyển sang trồng dứa với khoảng 6.000m². Năm 2025, gia đình thu khoảng 60 triệu đồng từ cây dứa. Nay kinh tế bớt khó khăn hơn, gia đình có thêm điều kiện sửa sang nhà cửa, điều mà nhiều năm trước gia đình chưa từng nghĩ tới. Năm nay, giá dứa thay đổi theo từng thời điểm, có lúc bán được 9.000 – 10.000 đồng/kg, có lúc thì hạ còn 7.000 – 8.000 đồng/kg, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với trồng ngô, sắn.

Thương lái thu mua dứa gần khu vực nương của bà con.

Hiện tại bản Nà Nếnh C, diện tích dứa đã khoảng hơn 30ha. Đối với người dân nơi đây, dứa dần trở thành cây trồng chính, thúc đẩy phát triển kinh tế hộ gia đình.

Ông Mùa A Cau, Trưởng bản Nà Nếnh C chia sẻ: Đến mùa này, cả bản đều bước vào thu hoạch dứa. Trên khắp các con đường dẫn vào khu sản xuất, từng chuyến xe máy liên tục ra vào khu sản xuất, vận chuyển dứa tới khu tập kết để thương lái thu mua. Năm nay, nhà nào cũng được mùa. Dù giá có giảm nhẹ so với năm trước nhưng bà con vẫn mừng vì cây dứa mang lại giá trị kinh tế cao hơn các cây trồng khác.

Dứa Phình Giàng quả to, sánh mật.

Hiệu quả từ cây dứa được thể hiện rõ qua đời sống người dân trong bản. Bản Nà Nếnh C có 87 hộ, hơn 400 nhân khẩu, gần như hộ nào cũng trồng, ít thì 2.000m², nhiều thì 6.000m². Nhờ nguồn thu từ dứa, chỉ riêng năm 2025, cả bản đã có 6 hộ chuyển từ nghèo sang cận nghèo, 2 hộ nghèo, cận nghèo thoát nghèo.

Chiều muộn, khi nắng dần khuất sau những dãy núi, trên các sườn đồi nơi đây vẫn thấp thoáng bóng người thăm nương, kiểm tra khu vực dứa sẽ thu hoạch vào sáng hôm sau để kịp chuyến xe thu mua sớm của thương lái. Mùa dứa rồi sẽ khép lại nhưng vị ngọt của quả dứa mật và niềm tin về cuộc sống khấm khá hơn vẫn còn ở lại trên những triền đồi Phình Giàng.

Trần Nhâm