Đại sứ Anh tại Việt Nam: Việt Nam đang chuyển hóa thách thức quốc tế thành cơ hội phát triển

Đại sứ đánh giá như thế nào về những dấu ấn của ngoại giao Việt Nam trong việc nâng cao vị thế, lan tỏa hình ảnh và gia tăng tiếng nói của Việt Nam trên trường quốc tế trong những năm gần đây?

Tôi cho rằng, hình ảnh và sức ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế đang được nâng cao mạnh mẽ, trước hết nhờ mạng lưới quan hệ đối ngoại ngày càng rộng mở, sâu sắc và thực chất mà Việt Nam đã chủ động xây dựng với các đối tác trên thế giới.

Ở bình diện song phương, Việt Nam đang sở hữu một hệ thống quan hệ đối tác rất ấn tượng, trong đó xu hướng nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện cho thấy, vị thế ngày càng cao của đất nước trong cấu trúc quan hệ quốc tế. Năm 2025 vừa qua, Việt Nam và Anh cũng rất tự hào khi nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, mở ra một khuôn khổ hợp tác đầy tham vọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Theo tôi, những khuôn khổ đối tác như vậy không đơn thuần mang ý nghĩa biểu tượng hay phản ánh mức độ gắn kết ngày càng cao giữa các quốc gia, mà quan trọng hơn là tạo dựng một lộ trình hợp tác cụ thể, trong đó hai bên xác định rõ những lĩnh vực có thể cùng hành động và những mục tiêu muốn đạt được. Với Anh, Việt Nam đã xác định nhiều hướng hợp tác quan trọng, từ an ninh khu vực, an ninh hàng hải đến những vấn đề rộng lớn hơn của trật tự quốc tế, trong đó có việc thúc đẩy và bảo vệ Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Bên cạnh đó, hai nước cũng xác lập những định hướng hợp tác rõ ràng nhằm hỗ trợ các mục tiêu tăng trưởng và phát triển của Việt Nam, trong đó có việc cùng thúc đẩy quá trình phát triển trung tâm tài chính quốc tế. Những kết quả này cho thấy, ngoại giao song phương đang trở thành một động lực quan trọng, góp phần mở rộng không gian hợp tác và phục vụ trực tiếp các mục tiêu phát triển của đất nước.

Tuy nhiên, sức ảnh hưởng của Việt Nam không chỉ được thể hiện qua quan hệ với từng đối tác mà ngày càng rõ nét trong các cơ chế đa phương và trên các diễn đàn quốc tế. Tiếng nói của Việt Nam đang có trọng lượng hơn tại Liên hợp quốc (LHQ), các cơ quan chuyên môn của LHQ, ASEAN cũng như những cơ chế khu vực như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), nơi Việt Nam đảm nhiệm cương vị Chủ tịch trong năm nay.

Điều tôi đặc biệt ấn tượng là Việt Nam ngày càng thể hiện rõ vai trò chủ động, xây dựng và có trách nhiệm trong các diễn đàn đa phương, với mục tiêu đóng góp tiếng nói và cùng các quốc gia tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề chung. Sự phát triển của hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ của Việt Nam là một ví dụ đáng ghi nhận. Tương tự, trên cương vị Chủ tịch CPTPP, Việt Nam đang thúc đẩy những nỗ lực nhằm củng cố hệ thống thương mại quốc tế thông qua một khuôn khổ thương mại có tiêu chuẩn cao và tiến bộ.

Theo tôi, một dấu mốc đáng chú ý khác là bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La đầu năm 2026. Bài phát biểu đã đưa ra một cách nhìn rõ ràng, trực diện và sắc bén về bối cảnh quốc tế, đồng thời thể hiện cách Việt Nam nhận diện những chuyển động của thế giới và xác định phương thức chủ động tham gia, đóng góp trong môi trường quốc tế ngày càng phức tạp.

Dẫu vậy, vai trò và tiếng nói ngày càng được nâng cao cũng đặt Việt Nam trước những trách nhiệm và thách thức lớn hơn. Khi ngày càng nhiều quốc gia mong muốn lắng nghe quan điểm của Việt Nam, kỳ vọng Việt Nam tham gia sâu hơn vào các vấn đề chung và đưa ra những sáng kiến, giải pháp tại bàn nghị sự quốc tế, điều đó cho thấy cộng đồng quốc tế đang ngày càng coi trọng đóng góp của Việt Nam. Tôi thực sự hoan nghênh xu hướng này.

Việt Nam và Anh đều coi trọng hợp tác trong những lĩnh vực mới nổi như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tài chính xanh và tăng trưởng bền vững. Theo Đại sứ, ngoại giao Việt Nam cần phát huy vai trò như thế nào trong việc huy động các nguồn lực quốc tế, phục vụ các mục tiêu phát triển của đất nước?

Trước nhất, cần nhìn nhận đúng vai trò của một nhà ngoại giao. Giá trị cốt lõi của ngoại giao nằm ở khả năng trở thành cầu nối, kết nối con người, ý tưởng và các thể chế theo cách sáng tạo, hợp tác để mở ra những cơ hội và hướng đi mới cho tương lai.

Nếu thực hiện tốt vai trò đó, các nhà ngoại giao có thể chủ động tham gia vào những lĩnh vực mới, nhận diện nhu cầu thực tiễn và kết nối những người có chuyên môn với các cơ hội phù hợp. Chẳng hạn, trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, đó có thể là việc đưa các chuyên gia công nghệ đến gần hơn với những cơ hội ứng dụng trong giáo dục, y tế hay những mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực truyền thông và công nghệ. Vì vậy, nhiệm vụ của ngoại giao là tạo dựng những kết nối có giá trị, từ thúc đẩy hợp tác doanh nghiệp, tổ chức các đoàn công tác đến mở rộng mạng lưới đối tác, đồng thời không ngừng cập nhật tri thức để có thể hiểu đúng những vấn đề đang định hình tương lai.

Tôi cho rằng, đây là một vai trò cầu nối đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo đang thay đổi rất nhanh. Trong nhiều lĩnh vực phát triển mà tôi vừa đề cập, chúng ta có thể nhìn thấy những ví dụ cụ thể từ sự phối hợp giữa các nhà ngoại giao Việt Nam và Anh nhằm thúc đẩy lợi ích chung cũng như hỗ trợ các mục tiêu phát triển của Việt Nam.

Trong lĩnh vực khí hậu và năng lượng, hai nước đang phối hợp thông qua quan hệ Đối tác Chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) nhằm huy động thêm đầu tư cho năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Tương tự, trong lĩnh vực AI, hai bên đang thúc đẩy quản trị AI có trách nhiệm, qua đó tạo điều kiện để Việt Nam tận dụng những cơ hội mà công nghệ mới mang lại trong quá trình thu hút và triển khai đầu tư.

Cùng với đó, hợp tác giữa hai nước và cộng đồng doanh nghiệp đang ngày càng mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Tôi cho rằng các nhà ngoại giao Việt Nam cần tiếp tục đi theo hướng này, chủ động xây dựng những quan hệ đối tác mới, nâng cao hiểu biết về các lĩnh vực đổi mới sáng tạo và tạo điều kiện để các bên có thể phối hợp hiệu quả hơn.

Không một quốc gia hay một tổ chức nào có thể sở hữu toàn bộ tri thức và chuyên môn cần thiết để giải quyết những vấn đề mới. Vì vậy, điều quan trọng là phải biết mình cần gì, tìm đúng những người có năng lực và kết nối họ với nhau. Khi ngoại giao làm tốt vai trò kết nối đó, các nguồn lực, tri thức và sáng kiến quốc tế có thể được chuyển hóa thành những cơ hội thiết thực, đóng góp trực tiếp cho quá trình phát triển của Việt Nam.

Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ!

Trung Anh