Dư luận quốc tế theo dõi sát chuyến thăm Australia và New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Nhìn chung, giới quan sát đều đánh giá, chuyến công du Australia và New Zealand diễn ra trong một thời điểm đáng chú ý của đối ngoại Việt Nam. Đây là chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới hai quốc gia này trên cương vị hiện nay, đồng thời diễn ra sau khi quan hệ Việt Nam-Australia và Việt Nam-New Zealand lần lượt được nâng lên Đối tác chiến lược toàn diện.

Trước thềm chuyến thăm, các hãng thông tấn, tổ chức nghiên cứu như Reuters, The Diplomat, Anadolu, Lowy Institute, ASPI cùng nhiều cơ quan truyền thông của Australia và New Zealand đã dành sự quan tâm đáng kể cho chương trình công du, trong đó đa phần các bài viết đều đánh giá tích cực về triển vọng hợp tác song phương.

Sự chuyển dịch đáng chú ý

Một trong những điểm nổi bật trong cách truyền thông quốc tế đề cập trong chuyến thăm là sự chuyển dịch từ những cam kết chính trị cấp cao sang các chương trình hợp tác cụ thể.

Theo Reuters, Việt Nam và Australia dự kiến ký từ 12 đến 16 thỏa thuận trong các lĩnh vực như giáo dục, nông nghiệp, chuyển đổi số và y tế trong khuôn khổ chuyến thăm. Tại New Zealand, khoảng 5-6 thỏa thuận được kỳ vọng sẽ được ký kết, tập trung vào các lĩnh vực như thực phẩm và nông nghiệp, du lịch, công nghệ, hàng không và đầu tư.

Trong khi đó, hãng tin Hiệp hội Truyền thông Australia (AAP) khẳng định, quan hệ Việt Nam-Australia được xây dựng trên nền tảng tin cậy chiến lược sâu sắc, lợi ích tương đồng và quyết tâm chung vì tương lai của khu vực.

AAP trích dẫn phát biểu của Thủ tướng Anthony Albanese trước chuyến thăm: "Tôi rất mong chờ được đón tiếp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia và cùng thảo luận về các giải pháp tăng cường hợp tác giữa hai nước".

Đánh giá về đà phát triển kinh tế song phương, AAP nhấn mạnh, kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng gấp đôi kể từ năm 2020, đạt mốc 30 tỷ AUD (khoảng 20 tỷ USD), đưa Việt Nam trở thành một trong những đối tác thương mại có tốc độ bứt phá nhanh nhất của Australia.

Hãng này bình luận Việt Nam hiện là thị trường nhập khẩu hàng đầu đối với than đá, quặng sắt và nhôm của Australia, đồng thời là nguồn cung cấp du học sinh quốc tế quan trọng. Bên cạnh đó, trước nhu cầu gia tăng về nhiên liệu và năng lượng tại Australia, Việt Nam nổi lên như một đối tác tiềm năng hàng đầu, khiến hợp tác thương mại và năng lượng trở thành trọng tâm thảo luận bình đẳng và cùng có lợi giữa hai nhà lãnh đạo.

Còn theo phân tích của Lowy Institute, thương mại hàng hóa hai chiều đã vượt 30 tỷ USD trong năm 2025, đưa Australia trở thành đối tác thương mại lớn thứ bảy của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại hàng hóa lớn thứ mười của Australia. Hai nước cũng đã thống nhất thúc đẩy mục tiêu tăng gấp đôi đầu tư song phương.

Bên cạnh thương mại, các lĩnh vực mới như năng lượng, chuyển đổi xanh, công nghệ và khoáng sản quan trọng đang tạo thêm dư địa cho quan hệ hai nước.

Các mối liên kết xã hội cũng là một nền tảng đáng chú ý. Lowy Institute dẫn số liệu cho thấy, khoảng 327.000 người sinh tại Việt Nam đang sinh sống tại Australia và hơn 36.000 sinh viên Việt Nam học tập tại nước này trong năm 2025. Những kết nối về cộng đồng, giáo dục và con người tạo nên một nền tảng xã hội quan trọng bên cạnh quan hệ cấp chính phủ.

Trang thông tin của Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI) lại cho rằng, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được xây dựng trên nền tảng một mối quan hệ đối tác đã phát triển ngày càng trưởng thành và vững chắc.

ASPI nhấn mạnh, Việt Nam hiện đã vươn lên nằm trong nhóm 10 đối tác thương mại lớn nhất của Australia, trong khi Australia tiếp tục giữ vị thế là đối tác kinh tế quan trọng của Việt Nam. Nhờ quy mô thương mại hàng hóa và dịch vụ hai chiều đạt khoảng 30 tỷ AUD trong năm 2025 cùng tổng vốn đầu tư song phương đạt 1,9 tỷ USD, sự kết hợp giữa đà tăng trưởng ấn tượng và dư địa hợp tác còn rất lớn sẽ gia tăng hơn nữa tính kết nối chiến lược giữa hai nền kinh tế.

Canberra Times nhận định, cuộc đàm phán cấp cao tại thủ đô Canberra sẽ mở đường cho những lợi ích kinh tế lâu dài. Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, trong khi Australia đã nỗ lực suốt nửa thế kỷ qua để vun đắp tình hữu nghị vững chắc này.

Tờ báo trên đánh giá Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò trụ cột, mang lại sự đảm bảo an ninh kinh tế thiết thực cho các doanh nghiệp Australia trong một thế giới đầy biến động.

Còn tại New Zealand, sự quan tâm của truyền thông sở tại thậm chí còn tập trung rõ hơn vào tiềm năng kinh tế của Việt Nam. Asia Media Centre nhận định, Việt Nam đang trở thành một đối tác quan trọng trong chính sách đối ngoại của đất nước kiwi. Thương mại hai chiều đạt 3,41 tỷ NZD trong năm tính đến tháng 3/2026, tăng 72% trong vòng 5 năm.

Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon xác định thực phẩm và nông nghiệp, giáo dục, du lịch, công nghệ, hàng không và đầu tư là những lĩnh vực có thể tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng. Đáng chú ý, Wellington cũng nhìn nhận Việt Nam không chỉ dưới góc độ một thị trường đang tăng trưởng, mà còn là một đối tác có vị trí trong ASEAN, APEC và CPTPP.

Mở rộng không gian chiến lược

Nếu truyền thông chủ yếu tập trung vào hợp tác trong lĩnh vực kinh tế-thương mại, các học giả quốc tế lại dành nhiều sự chú ý hơn cho ý nghĩa chiến lược của chuyến thăm cũng như tầm nhìn chiến lược của Việt Nam đối với các vấn đề quốc tế.

Hãng tin AAP đã nhắc lại thông điệp đối ngoại ấn tượng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn Shangri-La diễn ra vào tháng 5/2026, nhấn mạnh quan điểm sâu sắc của nhà lãnh đạo Việt Nam về một thế giới "đứng trước nhiều rủi ro, bất định: Kết nối rộng hơn nhưng dễ tổn thương hơn; công nghệ tiến bộ hơn nhưng rủi ro lạm dụng lớn hơn; phụ thuộc lẫn nhau sâu sắc hơn nhưng cũng dễ bị biến thành công cụ gây sức ép hơn".

Bài viết đánh giá cao lập trường nhất quán của Việt Nam trong việc thúc đẩy lòng tin, đối thoại và tôn trọng luật pháp quốc tế nhằm vượt qua nguy cơ chia rẽ và cạnh tranh thiếu kiểm soát trong môi trường chiến lược hiện nay.

Ngoài ra, một nhận định đáng chú ý khác đến từ ông Hunter Marston, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á của Lowy Institute. Trong bài viết trên The Interpreter, ông cho rằng, Australia và Việt Nam đang giữ vị thế của các quốc gia tầm trung và quan hệ hai nước đang phát triển theo hướng tích cực.

Chuyên gia này nhận định, việc Việt Nam đồng thời tăng cường quan hệ với Australia, New Zealand, Ấn Độ, Hàn Quốc, các nước châu Âu và nhiều đối tác khác sẽ tạo thành một mạng lưới quan hệ rộng hơn, phù hợp với những mục tiêu đã đề ra trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Asia Media Centre cũng đưa ra nhận định tương tự khi cho rằng, chính sách đối ngoại của Việt Nam đang được mở theo hướng hợp tác sâu rộng hơn trên nhiều lĩnh vực hơn.

Nhìn tổng thể, dư luận quốc tế về chuyến thăm Australia và New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nổi bật ở hai tầng ý nghĩa: Ở tầng song phương, đây là cơ hội thúc đẩy mạnh hơn hợp tác kinh tế, giáo dục, công nghệ, năng lượng, nông nghiệp và đầu tư. Ở tầng chiến lược, chuyến thăm được đặt trong xu hướng Việt Nam tiếp tục đa dạng hóa quan hệ và mở rộng không gian chiến lược.

Việc duy trì quan hệ với các quốc gia, bao gồm cả các quốc gia tầm trung, đồng thời chuyển những cam kết cấp cao thành nguồn lực cụ thể cho phát triển, có thể tiếp tục là một đặc điểm nổi bật trong cách thức Việt Nam triển khai chính sách đối ngoại. Trong đó, chuyến thăm Australia và New Zealand sẽ không chỉ là một hoạt động ngoại giao cấp cao, mà còn là một minh chứng cho nỗ lực mở rộng mạng lưới đối tác và củng cố không gian chiến lược của Việt Nam.

(tổng hợp)

Nhi Trần