Thái Lan-Việt Nam cùng theo đuổi động lực tăng trưởng mới

Từ mối quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia láng giềng, Việt Nam và Thái Lan đã trở thành một trong những đối tác kinh tế quan trọng nhất của ASEAN.

Các chuyến thăm cấp cao gần đây phản ánh rõ đà phát triển đó. Năm ngoái, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, với trọng tâm là chiến lược "Ba kết nối", thúc đẩy liên kết về chuỗi cung ứng, kinh tế địa phương và phát triển bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thăm Thái Lan vào tháng 5/2026, trong khi Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul thăm Việt Nam vào tháng 6/2026, khi hai nước chuẩn bị kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức.

Đây không chỉ là những chuyến thăm mang tính biểu tượng, mà còn thể hiện cam kết của lãnh đạo hai nước trong việc chuyển tình hữu nghị thành những kết quả hợp tác cụ thể, tập trung vào thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo, chuỗi cung ứng, phát triển bền vững và các ngành công nghiệp tương lai. Thời điểm này cũng đặc biệt thuận lợi.

Thế giới đang trải qua một trong những đợt tái cơ cấu lớn nhất của mạng lưới sản xuất và chuỗi cung ứng toàn cầu trong nhiều thập niên qua.

Các doanh nghiệp đang đa dạng hóa địa điểm sản xuất, tăng cường khả năng chống chịu và chuyển từ cách tiếp cận từng thị trường riêng lẻ sang xây dựng các hệ sinh thái khu vực có tính liên kết cao. Trong bối cảnh đó, Việt Nam và Thái Lan có cơ hội tạo ra giá trị vượt xa tổng quy mô của từng nền kinh tế riêng lẻ.

Trong nhiều năm, hai nước thường được nhìn nhận là đối thủ cạnh tranh trong thu hút đầu tư. Tuy nhiên, cách nhìn này đang dần trở nên lỗi thời. Cơ hội thực sự hiện nay không nằm ở cạnh tranh mà ở tính bổ trợ lẫn nhau.

Việt Nam hiện là một trong những trung tâm sản xuất năng động nhất châu Á. Với dân số hơn 100 triệu người, lực lượng lao động trẻ, năng suất ngày càng tăng và tầng lớp trung lưu phát triển nhanh, Việt Nam là thị trường tiêu dùng đầy tiềm năng. Tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02% trong năm 2025 cũng đưa Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới.

Trong khi đó, Thái Lan sở hữu những lợi thế khác nhưng không kém phần quan trọng. Nhiều thập niên đầu tư đã giúp nước này xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại, mạng lưới logistics phát triển, năng lực công nghiệp tiên tiến, hệ thống tài chính vững mạnh và các kết nối sâu rộng với cộng đồng doanh nghiệp quốc tế. Thái Lan vẫn là một trong những địa điểm hàng đầu tại ASEAN để đặt trụ sở khu vực, trung tâm quản lý tài chính, điều phối chuỗi cung ứng và cung cấp các dịch vụ kinh doanh xuyên biên giới.

Kết hợp những lợi thế này sẽ tạo nên một hành lang kinh tế đầy tiềm năng.

Nền tảng hợp tác đã được hình thành. Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN, còn Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của Thái Lan trong khối. Kim ngạch thương mại song phương đã vượt 24 tỷ USD (khoảng 797 tỷ baht) mỗi năm và cả hai chính phủ đều cam kết tiếp tục mở rộng hơn nữa.

Thái Lan cũng nằm trong nhóm các nhà đầu tư nước ngoài hàng đầu tại Việt Nam, với hơn 700 doanh nghiệp Thái Lan triển khai hàng trăm dự án có tổng vốn đầu tư trên 5 tỷ USD.

Tuy nhiên, giai đoạn tăng trưởng tiếp theo sẽ có diện mạo rất khác. Trước đây, phần lớn đầu tư của Thái Lan vào Việt Nam tập trung vào bán lẻ, hàng tiêu dùng và phát triển khu công nghiệp. Dù các lĩnh vực này vẫn giữ vai trò quan trọng, cơ hội mới đang chuyển dần sang các ngành có giá trị gia tăng cao hơn như xe điện (EV), sản xuất tiên tiến, đô thị công nghiệp thông minh, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực thực phẩm, năng lượng tái tạo, công nghệ số và hệ thống logistics tích hợp.

Thái Lan từ lâu được mệnh danh là "Detroit của châu Á", với thế mạnh về chuỗi cung ứng ô tô, sản xuất linh kiện và công nghiệp chế tạo.

Trong khi đó, Việt Nam đang nhanh chóng phát triển năng lực sản xuất và nuôi dưỡng các doanh nghiệp nội địa trong ngành xe điện. Hai nước có thể cùng xây dựng một hệ sinh thái khu vực gắn kết hơn, đủ sức hấp dẫn các nhà đầu tư toàn cầu đang tìm kiếm những lựa chọn thay thế cho các chuỗi cung ứng quá tập trung.

Điều tương tự cũng đúng với lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm. Việt Nam là một trong những quốc gia sản xuất và xuất khẩu nông sản lớn, còn Thái Lan có thế mạnh hàng đầu về chế biến thực phẩm, xây dựng thương hiệu, bao bì, tiêu chuẩn chất lượng, logistics và phân phối quốc tế. Sự kết hợp giữa hai bên có thể tạo ra nhiều sản phẩm xuất khẩu giá trị gia tăng cao, đồng thời góp phần củng cố an ninh lương thực khu vực.

Trong bối cảnh các nhà sản xuất ngày càng hướng tới mô hình phát thải carbon thấp, nhu cầu về năng lượng tái tạo tại Đông Nam Á đang gia tăng nhanh chóng. Hợp tác trong các lĩnh vực như điện Mặt trời, điện gió, hạ tầng bền vững và phát triển công nghiệp xanh sẽ giúp cả Việt Nam và Thái Lan vừa đạt được các mục tiêu khí hậu, vừa duy trì đà tăng trưởng công nghiệp.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, thông điệp rất rõ ràng: Những doanh nghiệp biết kết hợp thế mạnh sản xuất của Việt Nam với năng lực logistics, dịch vụ tài chính và kết nối khu vực của Thái Lan sẽ có vị thế thuận lợi nhất để đón đầu làn sóng tăng trưởng mới của ASEAN.

(*) Bài viết của ông Tharabodee Serng-Adichaiwit, Phó Chủ tịch cấp cao, Tổng Giám đốc Ngân hàng Bangkok Việt Nam đăng trên Bangkok Post ngày 6/8.

Tharabodee Serng-Adichaiwit *