Làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan

Chuyến thăm này nối tiếp ngay sau chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 5/2026 và chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul vào tháng 6/2026, và đúng vào thời điểm hai nước đang kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (6/8/1976 - 6/8/2026). Điều này cho thấy sự coi trọng lẫn nhau giữa lãnh đạo cấp cao hai nước và quyết tâm của hai nước trong việc thúc đẩy và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Thái Lan.

Cán bộ Đại sứ quán, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam và cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân tại sân bay quốc tế Udon Thani, chiều 27/5/2026. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Nửa thế kỷ tình hữu nghị tốt đẹp Việt Nam - Thái Lan

Việt Nam và Thái Lan là hai quốc gia ở Đông Nam Á, có mối quan hệ hữu nghị lâu đời. Đất nước Thái Lan là nơi ghi đậm dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong quá trình Người bôn ba tìm đường cứu nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến Thái Lan vào tháng 7/1928 và bắt đầu truyền bá chủ nghĩa yêu nước trong cộng đồng người Việt ở Thái Lan.

Kể từ khi hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 6/8/1976, đến nay quan hệ hợp tác giữa hai nước ngày càng phát triển nhanh cả về chiều rộng và chiều sâu. Sau khi Việt Nam gia nhập ASEAN vào năm 1995, quan hệ Việt Nam-Thái Lan đã không ngừng được vun đắp và ngày càng phát triển, nhất là kể từ khi hai nước ra Tuyên bố chung về Khuôn khổ hợp tác Việt Nam-Thái Lan trong thập niên đầu của thế kỷ XXI (tháng 2/2004).

Hai nước nâng cấp quan hệ lên “Đối tác chiến lược” vào tháng 6/2013, trở thành hai nước trong khối ASEAN đầu tiên thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với nhau. Tiếp đó, hai bên nâng quan hệ lên thành “Đối tác chiến lược tăng cường” năm 2015, và nâng cấp quan hệ lên "Đối tác chiến lược toàn diện" vào tháng 5/2025. Việc nâng cấp quan hệ lên mức Đối tác chiến lược toàn diện đã mở ra một chương mới trong hợp tác song phương với những trụ cột thực chất gồm: Đối tác vì hòa bình bền vững; đối tác vì Phát triển bền vững; và đối tác vì Tương lai bền vững.

Hợp tác chính trị giữa hai nước còn được đẩy mạnh thông qua trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao. Nổi bật nhất gần đây là chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 27 đến 29/5/2026. Đây là chuyến thăm đầu tiên đến một nước ASEAN của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trên cương vị mới, đồng thời diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai nước vừa được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện. Chuyến thăm thể hiện sự coi trọng cao của Việt Nam đối với quan hệ với Thái Lan cũng như đối với khu vực Đông Nam Á.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul chứng kiến trao các thỏa thuận hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước, chiều 28/5/2026. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Trong chuyến thăm này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội đàm cùng Thủ tướng Vương quốc Thái Lan Anutin Charnvirakul, hai bên nhất trí tiếp tục tăng cường tin cậy chính trị thông qua duy trì tiếp xúc cấp cao và các cấp trên tất cả các kênh; nâng cao hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương hiện có; đẩy mạnh hợp tác, kết nối kinh tế theo hướng bổ trợ lẫn nhau với những đột phá mới và phát triển mới về chất; phấn đấu sớm đưa kim ngạch thương mại song phương từ mức 22 tỷ USD hiện nay lên 25 tỷ USD theo hướng cân bằng, bền vững, đẩy nhanh các thủ tục cấp phép, mở cửa thị trường cho một số sản phẩm nông nghiệp tiềm năng.

Trong chuyến thăm này, hai bên cũng đã trao các văn kiện hợp tác, trong đó có Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-Thái Lan giai đoạn 2026-2031; và công bố Logo kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thái Lan. Logo kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Thái Lan-Việt Nam tượng trưng cho hành trình cùng phát triển và quan hệ đối tác bền vững. Số "50" tượng trưng cho nửa thế kỷ hợp tác, hướng tới thúc đẩy cả hai quốc gia phát triển thịnh vượng…

Tiếp ngay sau chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Vương quốc Thái Lan Anutin Charnvirakul cũng đã thực hiện chuyến thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba vào ngày 8 và 9/6/2026, cho thấy sự coi trọng của Thái Lan đối với quan hệ với Việt Nam.

Ngoài các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao, hai nước hiện duy trì các cơ chế hợp tác và đối thoại trên tất cả các lĩnh vực, ngoại giao, quốc phòng, an ninh và các lĩnh vực hợp tác kinh tế khác. Trong đó, cơ chế họp Nội các chung cấp Thủ tướng là nét đặc sắc trong quan hệ giữa hai nước, thể hiện sự gắn bó và phối hợp chặt chẽ trong thúc đẩy hợp tác toàn diện.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang đón Thủ tướng Vương quốc Thái Lan Anutin Charnvirakul tại sân bay quốc tế Nội Bài (Hà Nội). Ảnh: Minh Đức/TTXVN

Hai nước hợp tác chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, đặc biệt là tại Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Liên hợp quốc, Diễn đàn hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC)… Đặc biệt, đồng hành cùng các nước ASEAN, Việt Nam và Thái Lan tiếp tục củng cố đoàn kết nội khối, phát huy vai trò trung tâm và các nỗ lực của ASEAN nhằm hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Hợp tác kinh tế, thương mại là điểm sáng giữa hai nước

Trên nền tảng tình hữu nghị bền chặt, sự tin cậy chính trị cao, quan hệ Việt Nam-Thái Lan gặt hái nhiều thành tựu đáng tự hào trên các lĩnh vực khác. Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN và đứng thứ 8 trong số các nước, vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam.

Nhà sản xuất xe điện Việt Nam VinFast giới thiệu mẫu xe ô tô điện tới thị trường “đất nước Chùa Vàng” trong khuôn khổ Triển lãm Ô tô Quốc tế Bangkok (BIMS) 2024 (Thái Lan, 26/3/2024). Ảnh: Đỗ Sinh/TTXVN

Kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt hơn 22 tỷ USD, tăng vọt khoảng 10% so với năm trước đó; 6 tháng đầu năm 2026 đạt 13,3 tỷ USD. Hai nước đặt mục tiêu sớm đạt kim ngạch 25 tỷ USD. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh các lĩnh vực truyền thống, Việt Nam và Thái Lan đồng thời ưu tiên hợp tác trong lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chính phủ điện tử, kinh tế xanh, chuyển dịch năng lượng công bằng, đổi mới sáng tạo. Chính phủ hai nước nỗ lực giảm các rào cản thương mại, hướng tới thương mại song phương mang tính cân bằng hơn và cùng có lợi, khuyến khích doanh nghiệp nước này mở rộng đầu tư và kinh doanh lâu dài tại thị trường nước kia.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Thái Lan gồm: điện thoại, máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải và phụ tùng; sản phẩm hóa chất; sắt thép, dầu thô, hàng dệt may, rau quả, thủy sản....

Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu của Việt Nam từ Thái Lan gồm: máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; ô tô nguyên chiếc; hàng điện gia dụng và linh kiện; máy móc, thiết bị và phụ tùng; linh kiện, phụ tùng ô tô; chất dẻo nguyên liệu, kim loại và hóa chất...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul, ngày 9/6/2026. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Về đầu tư, Thái Lan hiện có 804 dự án đầu tư còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 15,4 tỷ USD, đứng thứ 8/153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam và đứng thứ hai trong số các nước ASEAN có đầu tư vào Việt Nam (sau Singapore). Các nhà đầu tư Thái Lan đầu tư chủ yếu trong lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo, sản xuất, điện gió, hóa dầu, kinh doanh bất động sản, bán buôn và bán lẻ.

Hai nước có nhiều tiềm năng hợp tác trong phát triển chuỗi cung ứng, kết nối giao thông, logistics và hợp tác tiểu vùng Mekong. Với vị trí địa chiến lược quan trọng của mỗi nước, hai bên có điều kiện thuận lợi để trở thành các trung tâm kết nối của khu vực Đông Nam Á lục địa. Hiện hai bên đang thúc đẩy xây dựng các nội dung cụ thể nhằm triển khai Chiến lược "Ba Kết nối” trong Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Thái Lan giai đoạn 2026-2031, gồm: Kết nối chuỗi cung ứng; Kết nối doanh nghiệp và các địa phương hai nước; Kết nối các chiến lược tăng trưởng bền vững.

Tổng Giám đốc TTXVN Vũ Việt Trang tiếp Chủ tịch Hội đồng Báo chí quốc gia Thái Lan Chavarong Limpattamapanee trong chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam (14/8/2024). Ảnh: An Đăng/TTXVN

Bên cạnh kinh tế, hợp tác quốc phòng-an ninh giữa hai nước ngày càng thực chất và đi vào chiều sâu. Hợp tác du lịch, văn hóa, giao lưu nhân dân giữa hai nước cũng phát triển tốt. Năm 2025, có hơn 660.300 khách du lịch Việt Nam thăm Thái Lan (đứng thứ 17) và gần 458.000 khách Thái Lan đến Việt Nam (đứng thứ 11). Hiện có 20 tỉnh, thành phố của Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác/kết nghĩa với các địa phương Thái Lan.

Tăng cường hợp tác nghị viện Việt Nam - Thái Lan

Hợp tác giữa cơ quan lập pháp hai nước không ngừng được thúc đẩy. Hai bên duy trì trao đổi nhiều đoàn cấp Lãnh đạo Quốc hội, các Ủy ban và Nghị sỹ, đóng góp tích cực cho quan hệ hữu nghị, hợp tác Việt Nam-Thái Lan. Hai bên đã ký mới Thỏa thuận hợp tác giữa hai Quốc hội và giữa Văn phòng Quốc hội Việt Nam và Ban Thư ký Hạ viện Thái Lan (tháng 12/2023).

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Vương quốc Thái Lan Anutin Charnvirakul với sinh viên Việt Nam, chiều 8/6/2026. Ảnh: Dương Giang/TTXVN

Hai bên cũng hợp tác chặt chẽ tại các diễn đàn liên nghị viện khu vực và quốc tế như: Hội đồng liên nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (AIPA), Liên minh nghị viện thế giới (IPU), Diễn đàn Nghị viện châu Á-Thái Bình Dương (APPF); ủng hộ lập trường của nhau trong các vấn đề quốc tế, khu vực và các vấn đề có chung lợi ích.

Với nền tảng hợp tác tốt đẹp, chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Vương quốc Thái Lan Sophon Zaram từ ngày 5 đến 7/8/2026 có ý nghĩa quan trọng. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan Sophon Zaram kể từ khi ông nhậm chức vào tháng 3/2026 và cũng là chuyến thăm chính thức đầu tiên của người đứng đầu cơ quan lập pháp Thái Lan tới Việt Nam sau 9 năm.

Chuyến thăm lần này diễn ra đúng vào dịp hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (6/8/1976 - 6/8/2026). Đây là dịp để lãnh đạo cấp cao hai bên cùng nhìn lại chặng đường nửa thế kỷ đồng hành và hợp tác hiệu quả, gặt hái nhiều thành tựu giữa hai nước, từ đó đề ra những định hướng, biện pháp chiến lược thúc đẩy quan hệ song phương trong giai đoạn mới.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phạm Việt Hùng, chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Vương quốc Thái Lan Sophon Zaram đến Việt Nam lần này góp phần củng cố và làm sâu sắc hơn nữa tin cậy chính trị, triển khai các thỏa thuận cấp cao và kết quả các chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (tháng 5/2026) và chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul (tháng 6/2026).

Chuyến thăm cũng tiếp tục thể hiện sự coi trọng của Thái Lan đối với quan hệ với Việt Nam, khẳng định quyết tâm của cơ quan lập pháp hai nước trong việc tiếp tục phát huy vai trò của ngoại giao nghị viện, góp phần triển khai hiệu quả các thỏa thuận của Lãnh đạo cấp cao và Thỏa thuận hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Hạ viện Thái Lan giai đoạn 2023-2028. Đây cũng là dịp để hai bên tăng cường trao đổi kinh nghiệm lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; thúc đẩy trao đổi đoàn các cấp; tiếp tục phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn nghị viện khu vực và quốc tế như Hội đồng Liên minh nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á (AIPA) và Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU).

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul, chiều 8/6/2026. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Chuyến thăm được kỳ vọng tạo thêm động lực để hai bên rà soát và thúc đẩy triển khai các thỏa thuận hợp tác đã đạt được, trao đổi các định hướng lớn nhằm mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, kết nối, giáo dục, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, giao lưu nhân dân và phối hợp chặt chẽ hơn trong các cơ chế khu vực, đặc biệt là ASEAN.

Trọng Đức (TTXVN )