Đối ngoại Việt Nam - Tiên phong theo tiếng gọi của kỷ nguyên mới

Diễn ra từ ngày 1-7/8 gồm 18 phiên họp và thảo luận sôi nổi, với sự tham dự, chỉ đạo trực tiếp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Hội nghị cho thấy quyết tâm của Bộ Ngoại giao trong việc đưa đối ngoại thực sự trở thành “cấu phần năng lực tổng hợp quốc gia”, mở đường và khơi thông mọi nguồn lực cho sự phát triển của đất nước.

Không chỉ tổng kết thực tiễn, Hội nghị còn xác lập những yêu cầu mới đối với công tác đối ngoại trong bối cảnh thế giới chuyển động nhanh, cạnh tranh chiến lược gia tăng và yêu cầu phát triển đất nước bước sang giai đoạn cao hơn.

Đặc biệt, lần đầu tiên, Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phối hợp tổ chức phiên họp giữa ba Bộ trong khuôn khổ Hội nghị; tập trung đánh giá tình hình thế giới và khu vực, những yêu cầu đặt ra đối với quốc phòng, an ninh, đối ngoại theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đánh giá kết quả phối hợp công tác giữa ba cơ quan kể từ khi ký Quy chế phối hợp tháng 12/2025; thảo luận phương hướng, biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả phối hợp để đáp ứng tốt hơn yêu cầu, nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” của quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Hơn hết, đứng trước yêu cầu cao về phát triển nhanh, bền vững đất nước và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, mạnh và sâu sắc, việc tăng cường phối hợp giữa ba Bộ Quốc phòng, Công an và Ngoại giao càng trở nên cấp thiết.

Kiến tạo sức mạnh quốc gia

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: “Giờ là lúc đối ngoại phải phát huy vai trò tiên phong: Thấy sớm, tham mưu đúng, hành động kịp thời”. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, ngành Ngoại giao không thể ngồi chờ thuận lợi đến, cũng không thể chỉ xử lý khi tình huống đã xảy ra. Tình hình càng phức tạp càng phải bình tĩnh, chủ động, tuyệt đối không co lại; tự tin nhưng không chủ quan, mạnh dạn nhưng không phiêu lưu, mềm dẻo mà vẫn giữ vững nguyên tắc. Mở rộng hợp tác đồng thời củng cố tự chủ chiến lược, nội lực và khả năng chống chịu.

Từ đó, người đứng đầu Đảng và Nhà nước cũng đưa ra một tiêu chí rất mới để đánh giá công tác đối ngoại: “Hiệu quả của quan hệ không nằm ở tần suất tiếp xúc hay tên gọi của khuôn khổ”. Thước đo của ngoại giao trong giai đoạn mới phải là môi trường hòa bình được củng cố, lợi ích đất nước được bảo vệ, thị trường được mở rộng, dự án được hình thành, công nghệ và nhân lực được nâng cao, nhân dân được hưởng lợi.

Bối cảnh quốc tế nhiều biến động đặt ra không ít thách thức, nhưng cũng mở ra những cơ hội mới cho Việt Nam. Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng lưu ý: “Cơ hội bên ngoài chỉ trở thành nguồn lực khi bên trong sẵn sàng”. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ các bộ, ngành, địa phương đến cộng đồng doanh nghiệp; đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa ba trụ cột đối ngoại và giữa đối ngoại với quốc phòng, an ninh, kinh tế, khoa học - công nghệ.

“Đối ngoại không chỉ là nhiệm vụ riêng của cơ quan đối ngoại, mà là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Và để đưa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV và các nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị toàn ngành Ngoại giao và các cơ quan làm công tác đối ngoại tập trung vào 6 nhiệm vụ trọng tâm: Thứ nhất, tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược; Thứ hai, làm sâu sắc và nâng cao hiệu quả các mối quan hệ đối ngoại; Thứ ba, đưa ngoại giao phục vụ phát triển đi vào chiều sâu, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo; Thứ tư, nâng tầm đối ngoại đa phương và triển khai hội nhập quốc tế toàn diện, đồng bộ, hiệu quả; Thứ năm, đổi mới mạnh mẽ cơ chế phối hợp, kiểm tra và tổ chức thực hiện; tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn đang làm chậm công việc; Thứ sáu, đặc biệt coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới, đúng như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”.

Tiếp thu ý kiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cũng một lần nữa nhấn mạnh phương châm xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại giao: “Định hướng đúng, kỷ luật nghiêm, chuyên môn giỏi”, đồng thời phát huy tinh thần “6 dám” theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo và dám đương đầu với khó khăn.

Khơi thông nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng

Đến dự Phiên toàn thể về Ngoại giao phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã ghi nhận những nỗ lực của ngành Ngoại giao trong việc phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam, luôn có mặt trên “tuyến đầu trong mọi thời khắc then chốt”, xứng đáng với niềm tin mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.

Giai đoạn phát triển mới đang đặt ra những yêu cầu mới, sứ mệnh mới cao hơn rất nhiều. Ngoại giao không chỉ cần bản lĩnh trong việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và chủ quyền quốc gia, mà còn cần năng lực chuyển hóa vị thế đối ngoại thành nguồn lực phục vụ phát triển đất nước.

Trên thực tế, theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, ngành Ngoại giao đã tiếp tục mở rộng không gian và thị trường, huy động được nguồn lực rất lớn cho phát triển thông qua nỗ lực thu hút nguồn lực tài chính, nguồn nhân lực và công nghệ, phục vụ chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới mô hình phát triển.

Các số liệu cũng phản ánh rõ hiệu quả của công tác đối ngoại. Từ sau Đại hội XIV của Đảng, Việt Nam đã ký gần 1.400 thỏa thuận quốc tế; riêng từ đầu năm 2026 đã có hơn 300 thỏa thuận mới được thiết lập và hơn 1.100 văn kiện được cập nhật trên hệ thống theo dõi của Bộ Ngoại giao. Thủ tướng Chính phủ đánh giá đây là những kết quả rất đáng khích lệ, cho thấy đối ngoại đang ngày càng đóng góp thiết thực vào sự phát triển của đất nước.

“Tiền đồn” tin cậy

Đặc biệt, trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao 33, phiên họp chuyên đề về “Tăng cường lãnh đạo, quản lý và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Cơ quan đại diện” đã trở thành tâm điểm với những chỉ đạo sâu sắc của Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung.

Bộ trưởng khẳng định, hệ thống các Cơ quan đại diện (CQĐD) Việt Nam ở nước ngoài chính là lực lượng nòng cốt của nền ngoại giao Việt Nam, giữ vai trò quyết định đối với hiệu quả triển khai đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Cùng với sự lớn mạnh về vị thế và tiềm lực của đất nước, hệ thống CQĐD cũng ngày càng được mở rộng, phản ánh sự phát triển của quan hệ đối ngoại cũng như khả năng đóng góp ngày càng lớn vào các mục tiêu phát triển và hội nhập quốc tế. Chính vì vậy, việc nâng cao chất lượng hoạt động của các CQĐD là một trong những nội dung trọng tâm trong quá trình tham mưu hoàn thiện các chủ trương, định hướng đối ngoại trong nhiệm kỳ mới.

Đặc biệt, theo Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và những biến động của kinh tế thế giới, các CQĐD cần tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược, đồng thời phát huy vai trò tiên phong của ngoại giao kinh tế trong việc phục vụ sự phát triển của đất nước. Hoạt động của CQĐD cần chuyển mạnh từ việc phản ánh tình hình sang dự báo xu hướng, kiến tạo chính sách và chủ động mở ra các cơ hội hợp tác mới.

“Với truyền thống vẻ vang của 81 năm ngoại giao cách mạng Việt Nam, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, Nhà nước, sự chỉ đạo sâu sát của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự phối hợp của các ban, bộ, ngành, địa phương, các đối tác, bạn bè quốc tế và sự nỗ lực của toàn ngành, Ngoại giao Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp để đối ngoại và hội nhập quốc tế giữ được vai trò tiên phong, thực hiện thành công nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung.

Có thể nói, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 mở ra một chặng đường mới cho ngành đối ngoại với tinh thần đổi mới và quyết tâm hành động mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Điều quan trọng nhất mà Hội nghị để lại không chỉ là những định hướng lớn, mà còn là sự thống nhất về tư duy và hành động trong toàn hệ thống đối ngoại: lấy lợi ích quốc gia - dân tộc làm mục tiêu cao nhất; lấy hiệu quả thực chất làm thước đo; lấy đổi mới, sáng tạo và hành động làm động lực để thực hiện thắng lợi đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, Ngoại giao Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, huy động nguồn lực bên ngoài và nâng cao vị thế của đất nước.

Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, mỗi bước chân của nhà ngoại giao và mỗi cam kết quốc tế sẽ là những viên gạch vững chắc, góp phần xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, sánh vai cùng các cường quốc năm châu vào năm 2030 và 2045.

Ngọc Anh