Đại biểu Quốc hội Đoàn Cà Mau kiến nghị hoàn thiện cơ chế đầu tư các dự án hạ tầng trọng điểm

Tổ 8 gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau và Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh. Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQHtỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, điều hành phiên thảo luận.

Các ĐBQH Đoàn Cà Mau đã có nhiều ý kiến sâu sắc, bám sát thực tiễn, tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế đầu tư, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật và tạo nền tảng phát triển bền vững cho các công trình trọng điểm quốc gia.

Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, điều hành phiên thảo luận của Tổ 8.

Phát biểu về chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội và điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đại biểu Nguyễn Bình Tân, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, cho rằng, việc bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng đang là một trong những khó khăn lớn đối với các công trình trọng điểm quốc gia. Cùng với nhu cầu đầu tư ngày càng lớn, tình trạng thiếu hụt vật liệu san lấp đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai nhiều dự án.

Đại biểu Nguyễn Bình Tân, phát biểu tại phiên thảo luận.

Từ thực tiễn đó, đại biểu kiến nghị nghiên cứu giải pháp tận dụng đất, đá tại các khu vực có nguy cơ sạt lở taluy dương (phần sườn dốc tính từ mặt đường hoặc nền công trình hướng ngược lên phía trên đồi, vách núi hoặc đỉnh đất cao) để phục vụ san lấp. Đây là giải pháp mang tính lưỡng dụng, vừa góp phần xử lý nguy cơ sạt lở, bảo đảm an toàn cho người dân, vừa tạo thêm nguồn vật liệu xây dựng cho các công trình trọng điểm. Đại biểu đề nghị Bộ Xây dựng và Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì khảo sát, đánh giá đầy đủ điều kiện kỹ thuật, chất lượng vật liệu; đồng thời kiến nghị Chính phủ sớm nghiên cứu cơ chế đặc thù nhằm hỗ trợ việc khai thác, vận chuyển do chi phí thực hiện rất lớn.

Đối với khu vực phía Nam, đại biểu đề nghị đẩy nhanh việc đánh giá các dự án thí điểm sử dụng cát biển làm vật liệu xây dựng. Nếu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, đây sẽ là nguồn vật liệu thay thế quan trọng, góp phần giảm khai thác cát sông, hạn chế sạt lở, bảo vệ sản xuất và đời sống của người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Đặc biệt quan tâm đến hạ tầng giao thông vùng đồng bằng sông Cửu Long, theo đại biểu Nguyễn Bình Tân, mặc dù đây là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước nhưng tổng chiều dài đường cao tốc mới đạt khoảng 300 km, chiếm chưa tới 10% cả nước, trong khi nhu cầu vận chuyển hàng hóa, nhất là nông sản xuất khẩu, ngày càng tăng.

Theo đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ tiếp tục ưu tiên đầu tư các tuyến cao tốc kết nối Thành phố Hồ Chí Minh với đồng bằng sông Cửu Long và quan tâm nhiều hơn đến các giải pháp kỹ thuật đối với những tuyến đường có điều kiện địa chất đặc thù như tuyến Cần Thơ - Cà Mau, bảo đảm công trình phát huy hiệu quả lâu dài.

Đối với Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đại biểu đề nghị tiếp tục nghiên cứu phương án đầu tư phù hợp. Theo đại biểu, với sự phát triển của công nghệ quản lý, điều hành giao thông đường sắt hiện nay, cần cân nhắc kỹ phương án đầu tư đường đôi để sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư công nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu khai thác trong tương lai.

Đại biểu Nguyễn Phương Bắc phát biểu tại phiên thảo luận.

Quan tâm đến tính khả thi của Dự án đường Vành đai 5, đại biểu Nguyễn Phương Bắc, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, bày tỏ băn khoăn về phương án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư trên toàn tuyến theo quy mô quy hoạch trong khi nguồn vốn bố trí giai đoạn 2026-2030 mới khoảng 59.700 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với tổng mức đầu tư khoảng 228.000 tỷ đồng. Theo đại biểu, cần làm rõ cơ cấu nguồn vốn, trách nhiệm của Trung ương và địa phương đối với công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để Quốc hội có đầy đủ cơ sở xem xét, quyết định.

Thống nhất với báo cáo thẩm tra về yêu cầu đánh giá đầy đủ khả năng cân đối nguồn vốn trong bối cảnh nhiều công trình trọng điểm đang được triển khai đồng thời trên cả nước, theo đại biểu, cần tránh việc tập trung quá nhiều nguồn lực cho một dự án làm ảnh hưởng đến tiến độ các dự án khác, đồng thời cần có báo cáo cụ thể hơn về tác động đối với nợ công để bảo đảm việc đầu tư được tính toán toàn diện.

Liên quan đến quy định Quốc hội ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư trong thời gian Quốc hội không họp, đại biểu đề nghị, nghị quyết cần quy định rõ ngay từ đầu các nguyên tắc điều chỉnh, bảo đảm việc thực hiện thống nhất với ý chí của Quốc hội và tạo cơ sở pháp lý chặt chẽ trong quá trình triển khai.

Đại biểu Trần Hoài Nam góp ý hoàn thiện kỹ thuật lập pháp đối với các dự thảo nghị quyết.

Đối với dự thảo nghị quyết về việc thành lập thành phố Bắc Ninh và thành phố Quảng Ninh, đại biểu Trần Hoài Nam, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, tập trung góp ý về kỹ thuật lập pháp; đề nghị Ban soạn thảo rà soát, thống nhất cách sử dụng thuật ngữ tại khoản 4, Điều 3 khi cùng một nội dung nhưng sử dụng hai cụm từ khác nhau là "cơ quan, chức danh có thẩm quyền" và "cơ quan, người có thẩm quyền", nhằm bảo đảm tính đồng bộ và chặt chẽ của văn bản pháp luật.

Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung cụm từ “đối với tỉnh Bắc Ninh trước đây” tại khoản 5 Điều 3 để xác định rõ đối tượng tiếp tục được áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù sau khi thay đổi mô hình đơn vị hành chính, góp phần tạo thuận lợi trong quá trình tổ chức thực hiện và hạn chế cách hiểu khác nhau khi áp dụng pháp luật.

Đại biểu Lương Văn Anh phát biểu tại phiên thảo luận.

Về đầu tư hạ tầng, đại biểu Lương Văn Anh, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đánh giá, Dự án đường Vành đai 5 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tăng cường kết nối liên vùng, giảm áp lực giao thông và mở rộng không gian phát triển. Đại biểu cho rằng hồ sơ dự án đã tính toán khá toàn diện về phương án kết nối giữa các địa phương, tuy nhiên cần đặc biệt quan tâm đến công tác giải phóng mặt bằng.

Theo đại biểu, thực tế tại một số địa phương giáp ranh cho thấy vẫn tồn tại sự chênh lệch khá lớn về giá bồi thường, dễ dẫn đến tâm lý so sánh trong Nhân dân. Vì vậy, cần nghiên cứu cơ chế phù hợp để bảo đảm công bằng giữa các địa phương, đồng thời tính toán chính xác ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư nhằm hạn chế việc điều chỉnh tổng mức đầu tư trong quá trình thực hiện.

Đối với Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung thêm các căn cứ khoa học và thực tiễn, giải trình rõ lý do điều chỉnh quy mô, tăng tuyến và tăng tổng mức đầu tư, qua đó tạo sự đồng thuận của Quốc hội và cử tri cả nước đối với chủ trương đầu tư.

Qua phiên thảo luận, các ý kiến của ĐBQH Đoàn Cà Mau đều hướng đến mục tiêu hoàn thiện các chủ trương, chính sách trước khi Quốc hội xem xét, quyết định; đồng thời phản ánh nhiều vấn đề thực tiễn mà cử tri quan tâm như bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng, phát triển hạ tầng giao thông vùng Đồng bằng sông Cửu Long, sử dụng hiệu quả vốn đầu tư công, kiểm soát nợ công, hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền và nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật.

Những kiến nghị này thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự nghiên cứu kỹ lưỡng của các đại biểu, góp phần nâng cao chất lượng các quyết sách của Quốc hội, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới./.

Lê Hằng