Chính phủ đặt mục tiêu sớm nâng hạng tín nhiệm quốc gia lên mức 'đầu tư'

Tại Nghị quyết số 109/NQ-CP vừa ban hành, Chính phủ đặt mục tiêu phấn đấu đưa Việt Nam sớm trở thành quốc gia có xếp hạng tín nhiệm đầu tư. Đây là một phần trong nhiệm vụ, giải pháp về tài chính quốc gia.

Phấn đấu nâng hạng tín nhiệm lên mức "đầu tư"

Theo đó, Chính phủ yêu cầu triển khai áp dụng hiệu quả Luật Quản lý nợ công, tăng cường quản lý rủi ro nợ công, nâng cao minh bạch trong huy động, sử dụng và báo cáo thông tin nợ công, phấn đấu đưa Việt Nam sớm trở thành quốc gia có xếp hạng tín nhiệm đầu tư.

Cũng như, Chính phủ chủ động điều hành linh hoạt về công cụ, hình thức vay, kỳ hạn vay, thời điểm vay và khối lượng vay trong năm, gắn với công tác quản lý ngân quỹ, góp phần giảm chi phí, giảm áp lực huy động vốn cho ngân sách nhà nước, đáp ứng nhu cầu huy động và dự phòng trong thời điểm thị trường không thuận lợi, bảo đảm an toàn nợ công, thanh khoản của thị trường trái phiếu Chính phủ.

Trước đó, Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu đạt xếp hạng tín nhiệm quốc gia mức Đầu tư (investment grade) vào năm 2030. Tuy nhiên, theo nhiều tổ chức quốc tế, Việt Nam có thể đạt được mục tiêu này sớm hơn.

Theo báo cáo “Lộ trình hướng tới xếp hạng tín nhiệm đầu tư của Việt Nam” do VinaCapital công bố ngày 2/2, Việt Nam hiện chỉ còn cách mức “Đầu tư” một bậc xếp hạng, đồng nghĩa với việc đang đứng trước “ngưỡng cửa” nâng hạng sau nhiều năm cải thiện nền tảng kinh tế vĩ mô và thể chế.

Theo VinaCapital, Việt Nam hiện đã đáp ứng phần lớn các tiêu chí định lượng cần thiết cho việc nâng hạng (ví dụ như tỷ lệ nợ trên GDP) và các tiêu chí cần cải thiện chủ yếu nằm ở mức độ định tính (ví dụ khả năng dự đoán của chính sách).

Việc đạt xếp hạng tín nhiệm mức "đầu tư" được đánh giá sẽ mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho nền kinh tế, bao gồm giảm chi phí huy động vốn, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn tài trợ dài hạn cho các dự án hạ tầng quy mô lớn và hỗ trợ thị trường chứng khoán thông qua việc thu hút dòng vốn từ các nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Đầu năm nay, Fitch Ratings cũng đã nâng xếp hạng tín nhiệm đối với công cụ nợ dài hạn có bảo đảm của Việt Nam lên mức BBB-, đánh dấu lần đầu tiên một công cụ nợ liên quan đến quốc gia của Việt Nam đạt mức "Đầu tư".

Tiết kiệm chi thường xuyên, hội nghị, hội thảo

Bên cạnh việc phấn đấu nâng hạng để thu hút thêm nguồn vốn mới, Chính phủ nhiệm kỳ mới cũng đạt mục tiêu triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, đặc biệt là chi hội nghị, hội thảo, đi công tác trong và ngoài nước.

Theo đó, quản lý, điều hành ngân sách nhà nước hiệu lực, hiệu quả, bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, nâng cao chất lượng nguồn thu, mở rộng cơ sở thu, tăng tính bền vững của nền tài chính quốc gia.

Chính phủ yêu cầu triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, đặc biệt là chi hội nghị, hội thảo, đi công tác trong và ngoài nước và xây dựng mức bội chi ngân sách nhà nước hằng năm bảo đảm trong phạm vi mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 và theo nhu cầu, tiến độ giải ngân các nhiệm vụ đầu tư phát triển.

Đồng thời, thực hiện đánh giá hằng năm và giữa kỳ, kịp thời kiến nghị điều chỉnh mục tiêu khi có biến động lớn, bảo đảm khả thi và đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Ngoài ra, cần xây dựng hệ thống thuế hiện đại, minh bạch, vừa thúc đẩy tăng trưởng vừa bảo đảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước, hạn chế tối đa việc lồng ghép chính sách xã hội trong chính sách thuế, bảo đảm tính trung lập của hệ thống thuế.

"Quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lợi nhuận sau thuế của khu vực doanh nghiệp nhà nước, vừa thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế nhà nước, vừa không ảnh hưởng lớn tới nguồn thu của ngân sách nhà nước", Nghị quyết nêu rõ.

Đối với chính sách đặc thù tài chính - ngân sách nhà nước của địa phương, tập trung khai thác các nguồn thu mới; không ban hành các cơ chế, chính sách, quy định đặc thù về miễn, giảm, ưu đãi thuế cao hơn quy định của pháp luật về thuế, pháp luật khác về thu ngân sách nhà nước.

Từ năm 2027, cân đối vào ngân sách nhà nước một số nhiệm vụ an ninh, quốc phòng đã được Bộ Chính trị phê duyệt, trước đây sử dụng từ nguồn hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước.

Trong điều kiện ngân sách còn khó khăn, tận dụng tối đa công năng sử dụng các trụ sở làm việc hiện có; hạn chế tối đa việc xây dựng trụ sở, trung tâm hành chính mới tại các tỉnh, thành phố; các bộ, ngành, cơ quan, địa phương chịu trách nhiệm về sự cần thiết khi quyết định, bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, không để ảnh hưởng đến các mục tiêu quan trọng khác, chống lãng phí, tiêu cực.

Rà soát các vướng mắc trong đầu tư công, sớm tổng kết và đánh giá nguồn lực đầu tư công, trên cơ sở đó nghiên cứu hợp nhất Luật Đầu tư công với Luật ngân sách nhà nước.

Hạ An