Bổ sung tài sản mã hóa là đối tượng báo cáo trong phòng, chống rửa tiền

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành Phiên họp. Ảnh: VPQH

Hoàn thiện cơ chế tài chính phù hợp với tính chất hoạt động của ngân hàng

Báo cáo tại Phiên họp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Phạm Đức Ấn nêu rõ, Dự thảo Luật tập trung sửa đổi các nội dung để kịp thời thể chế hóa đường lối chủ trương của Đảng, đảm bảo phù hợp với quá trình sắp xếp bộ máy tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và của NHNN để xử lý các vấn đề cấp bách; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo cơ sở để khơi thông nguồn vốn, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Đồng thời, kịp thời xử lý những thiếu hụt về khuôn khổ pháp lý liên quan đến phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của Nhóm Châu Á - Thái Bình Dương về phòng, chống rửa tiền (APG) và Lực lượng đặc nhiệm tài chính về phòng, chống rửa tiền (FATF), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), cũng như phục vụ cho kỳ đánh giá công tác phòng, chống rửa tiền tiếp theo tại Việt Nam.

Theo đó, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Ngân hàng Nhà nước nhằm hoàn thiện cơ chế tài chính, bảo đảm phù hợp với tính chất hoạt động của ngân hàng trung ương và thực tiễn hoạt động của NHNN.

Dự thảo Luật thể chế hóa cơ chế NHNN thực hiện nguyên tắc lấy thu bù chi, không sử dụng ngân sách nhà nước; trong đó, các khoản chi bao gồm chi hoạt động và chi bộ máy quản lý theo quy định của Quốc hội tại về phân bổ ngân sách trung ương.

Đồng thời, chuyển thẩm quyền quyết định một số vấn đề liên quan đến chế độ tài chính của NHNN từ Thủ tướng Chính phủ sang Chính phủ, bảo đảm phù hợp với nguyên tắc Chính phủ thống nhất quản lý việc sử dụng ngân sách nhà nước theo Luật Tổ chức Chính phủ.

Dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép NHNN được áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với quy định chung đối với tổ chức tín dụng nhằm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro. Tuy nhiên, các tổ chức tín dụng được áp dụng cơ chế này vẫn phải xây dựng lộ trình để tuân thủ các tỷ lệ an toàn theo quy định.

Bên cạnh đó, Dự thảo luật sửa đổi các quy định phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; bãi bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước.

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, Dự thảo Luật bổ sung quy định về hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ, tạo cơ sở pháp lý để ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động vốn đã phát sinh trong thực tiễn.

Làm rõ khái niệm, phạm vi dịch vụ tài sản mã hóa

Liên quan đến Luật Phòng, chống rửa tiền, Thống đốc Phạm Đức Ấn nêu rõ, các nội dung sửa đổi nhằm khắc phục những thiếu hụt theo khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF) và Nhóm châu Á - Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG).

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn báo cáo tại Phiên họp. Ảnh: VPQH

Trong đó, Dự thảo sửa đổi khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi” để bao quát đầy đủ các trường hợp phát sinh trên thực tế; bổ sung “dịch vụ tài sản mã hóa” là đối tượng báo cáo và các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa, trách nhiệm phòng, chống rửa tiền, thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với lĩnh vực tài sản mã hóa. Theo đó, Dự thảo Luật quy định cụ thể 15 dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa.

Thẩm tra Dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật và cơ bản thống nhất với phạm vi sửa đổi, bổ sung do Chính phủ đề xuất.

Tại Phiên họp, UBTVQH cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật; đồng thời đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, phân định rõ những nội dung thực sự cấp bách cần sửa đổi ngay với những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để hoàn thiện trong quá trình rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, bảo đảm việc sửa đổi theo trình tự, thủ tục rút gọn đúng quy định.

Cụ thể, đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cần tiếp tục làm rõ căn cứ đề xuất bãi bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong kiểm tra quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước; rà soát cơ chế kiểm soát độc lập khi bỏ quy định kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền. Đồng thời, đánh giá kỹ tác động của việc áp dụng các tỷ lệ an toàn khác đối với tổ chức tín dụng, quy định rõ điều kiện, phạm vi, thời hạn áp dụng và cơ chế kiểm soát rủi ro để bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.

Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, UBTVQH yêu cầu làm rõ khái niệm, phạm vi dịch vụ tài sản mã hóa; phân định trách nhiệm giữa tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa với cơ quan phòng, chống rửa tiền và các cơ quan quản lý chuyên ngành. Cùng với đó, tăng cường kết nối, khai thác các cơ sở dữ liệu hiện có để hạn chế phát sinh chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, Chính phủ cần hoàn thiện quy định về điều kiện thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, xác định rõ phạm vi hoạt động, giới hạn trách nhiệm và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội tiếp tục thẩm tra chính thức Dự án Luật, xây dựng báo cáo trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, diễn ra vào tháng 8 tới.

Đ. KHOA