Bản lĩnh nhà báo trong kỷ nguyên số

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Thách thức trước tiên đó là sự cạnh tranh chưa từng có về thông tin. Nếu trước đây báo chí là nguồn cung cấp thông tin chủ yếu thì nay công chúng có thể tiếp cận tin tức từ hàng nghìn nguồn khác nhau. Áp lực về tốc độ khiến không ít cơ quan báo chí và nhà báo đứng trước lựa chọn khó khăn giữa “đưa tin nhanh” và “đưa tin đúng”. Chỉ một phút thiếu thận trọng, thông tin chưa được kiểm chứng có thể gây ra những hệ lụy lớn, ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan báo chí và niềm tin của công chúng.

Cùng với đó là nguy cơ đạo văn, sao chép nội dung ngày càng tinh vi. Khi kho dữ liệu khổng lồ trên internet luôn sẵn có, việc tiếp cận và sử dụng thông tin trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhưng càng thuận lợi thì yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp càng phải được đặt lên hàng đầu. Một tác phẩm báo chí có giá trị không nằm ở việc tổng hợp thông tin, mà ở tư duy độc lập, phát hiện vấn đề và lao động sáng tạo của người cầm bút.

Sự phát triển của AI cũng đặt ra những vấn đề mới. AI có thể hỗ trợ tìm kiếm dữ liệu, xử lý thông tin, thậm chí tạo ra các sản phẩm gần giống tác phẩm báo chí. Tuy nhiên, AI không thể thay thế trách nhiệm xã hội, bản lĩnh chính trị và cảm xúc của con người. Nếu lạm dụng công nghệ, phó mặc tư duy cho AI, người làm báo rất dễ đánh mất bản sắc nghề nghiệp và khả năng phản ánh chân thực hơi thở cuộc sống.

Nguy hiểm hơn cả là nguy cơ bẻ cong ngòi bút trước những cám dỗ vật chất và lợi ích cá nhân. Trong môi trường thông tin đa chiều, áp lực về lượt xem, tương tác và doanh thu có thể khiến một số người chạy theo thị hiếu tầm thường, giật gân, câu khách, thậm chí xa rời tôn chỉ, mục đích của báo chí cách mạng. Khi ngòi bút không còn phụng sự lợi ích của đất nước, của Nhân dân thì người làm báo cũng đánh mất giá trị cốt lõi của nghề nghiệp.

Trước những thách thức đó, điều người làm báo cần nhất chính là giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm xã hội. Công nghệ có thể thay đổi phương thức tác nghiệp nhưng không thể thay thế những giá trị nền tảng của báo chí cách mạng, đó là: trung thực, khách quan, nhân văn và phụng sự lợi ích chung.

Nhà báo phải nhanh hơn nhưng trước hết phải đúng hơn. Phải khai thác sức mạnh của công nghệ nhưng không lệ thuộc vào công nghệ. Phải sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, không phải là người thay thế tư duy, trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp. Càng trong môi trường thông tin hỗn độn, người làm báo càng phải kiên trì với nguyên tắc kiểm chứng, tôn trọng sự thật và bảo vệ sự thật.

Đối với những người làm báo Thanh Hóa, yêu cầu ấy càng trở nên cấp thiết khi quê hương đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng sớm trở thành cực tăng trưởng ở phía Bắc của Tổ quốc. Mỗi tác phẩm báo chí không chỉ phản ánh hiện thực mà còn góp phần tạo dựng niềm tin, khơi dậy khát vọng phát triển và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong xã hội.

Phát huy truyền thống 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, mỗi người làm báo Thanh Hóa cần nhận diện rõ những thách thức, giữ vững bản lĩnh chính trị, tiếp tục bám sát thực tiễn cuộc sống, đồng hành cùng sự phát triển của tỉnh. Đó là trách nhiệm tuyên truyền hiệu quả đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, phát hiện và cổ vũ những nhân tố mới, mô hình hay; đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực, trì trệ; góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển của tỉnh trong kỷ nguyên mới.

Thanh Hóa