Bài 1- Phát triển công nghiệp văn hóa trong bối cảnh mới

Năm 2023, Hội An trở thành thành viên mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO (UCCN) ở lĩnh vực Thủ công và Nghệ thuật dân gian, trở thành đô thị tiêu biểu trong việc ứng dụng các giải pháp sáng tạo trong việc gắn bảo tồn với phát triển bền vững.

Sau sáp nhập hành chính, Hội An vận hành trong không gian TP. Đà Nẵng mở rộng theo mô hình hai cấp. Cấu trúc mới mở ra cơ hội tiếp cận hạ tầng, truyền thông và thị trường du lịch quốc tế của Đà Nẵng, đồng thời đặt ra thách thức giữ vững tư cách pháp nhân văn hóa và tiếng nói cộng đồng Hội An trong quy hoạch tổng thể.

Di sản là cảm hứng phát triển công nghiệp văn hóa

Bối cảnh mới đặt ra cho Hội An yêu cầu chuyển từ tư duy “bảo tồn tĩnh” sang “bảo tồn động” thông qua các thực hành sáng tạo đương đại, kết nối thị trường và công nghệ, song không đánh đổi bản sắc.

Đồng thời đặt ra yêu cầu phải có sự kết nối giữa Hội An với tư cách là di sản văn hóa thế giới (DSVHTG), là thành viên UCCN và Đà Nẵng với tư cách là động lực phát triển công nghiệp văn hóa (CNVH) theo định hướng trở thành trung tâm CNVH trọng điểm của cả nước.

Phố cổ Hội An về đêm

PGS.TS. Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia nhấn mạnh: Phải khẳng định, sự sáp nhập là động lực để khu vực Đà Nẵng - Hội An cùng nhau kiến tạo một mô hình phát triển độc đáo: Di sản là cốt lõi sáng tạo, là động lực và bảo tồn bền vững DSVH là mục tiêu cuối cùng.

Với tài nguyên văn hóa phong phú, bản sắc, vốn văn hóa và cốt lõi sáng tạo của Hội An là nguồn cảm hứng, nguyên liệu thô nhưng có tính chân xác cho phát triển công nghiệp văn hóa, Hội An cung cấp nguồn nguyên liệu không thể thay thế cho phát triển các ngành CNVH của Đà Nẵng.

Khả năng đóng góp của Hội An cho phát triển CNVH Đà Nẵng rất lớn và mang tính chiến lược, tập trung vào việc cung cấp nền tảng bản sắc, nguồn cảm hứng sáng tạo và thị trường tiêu thụ văn hóa chất lượng cao. Hội An cần phải hoạt động như một “phòng thí nghiệm sống” và “kho tàng dữ liệu” lớn cho sự phát triển công nghiệp văn hóa của toàn vùng.

Du khách hào hứng tham gia lễ hội xuống đồng năm 2026 tổ chức tại phường Hội An Đông, TP. Đà Nẵng

Theo PGS.TS. Đặng Văn Bài, với tư cách là “bảo tàng sống” về di sản của thế giới còn giữ được gần như nguyên vẹn hình thái đô thị thương cảng châu Á truyền thống, Hội An là bối cảnh lý tưởng cho phim ảnh, nghệ thuật sắp đặt và du lịch di sản.

Với tư cách một quần thể kiến trúc đô thị mang dấu ấn giao lưu văn hóa giữa Việt, Hoa, Nhật và phương Tây, Hội An tạo nên sự khác biệt, là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho các ngành thiết kế (thời trang, nội thất) và truyền thống.

Với tư cách là thành viên UCCN, Hội An đã là một thương hiệu toàn cầu, thu hút hàng triệu du khách trong nước và quốc tế, tạo ra một thị trường tiêu thụ trực tiếp lớn cho các sản phẩm công nghiệp văn hóa chất lượng cao của Đà Nẵng.

Bệ phóng từ nền tảng Đà Nẵng

Đà Nẵng được định hướng trở thành một đô thị lớn, hiện đại và là trung tâm kinh tế, khoa học của khu vực miền Trung, đồng thời còn là trung tâm CNVH trọng điểm của cả nước.

Với lợi thế về hạ tầng du lịch, công nghệ, truyền thông và khả năng tổ chức các sự kiện quy mô lớn, Đà Nẵng là nền tảng công nghệ và hạ tầng thị trường vững chắc để chuyển đổi di sản đô thị Hội An thành các sản phẩm văn hóa và du lịch.

Thế mạnh của Đà Nẵng là sự “hiện đại hóa” và “thương mại hóa” các giá trị văn hóa, sẽ tạo ra hệ thống vận hành hoàn chỉnh để biến “vốn văn hóa” từ Hội An và các di tích lịch sử và văn hóa thành “sản phẩm kinh tế” có giá trị cao.

Du khách tham quan chùa Linh Ứng, Đà Nẵng

Là thành phố đi đầu về công nghệ thông tin và chuyển đổi số, Đà Nẵng sở hữu thế mạnh quan trọng cho phát triển CNVH hiện đại như: Là nơi tập trung các công ty công nghệ thông tin, lập trình viên và start up sáng tạo, giúp chuyển đổi nội dung văn hóa, giá trị DSVH thành sản phẩm thương mại.

Hạ tầng mạng lưới và trung tâm dữ liệu phát triển giúp các doanh nghiệp CNVH dễ dàng khai thác thị trường nội dung số và kết nối với chuỗi giá trị văn hóa toàn cầu.

Đà Nẵng dự kiến sẽ xây dựng các trung tâm thiết kế, thu hút các chuyên gia trong lĩnh vực thiết kế đồ họa, thiết kế công nghiệp và kiến trúc. Đây sẽ là một trong những động lực quan trọng cho CNVH thiết kế.

Bên cạnh đó, Đà Nẵng là một thị trường lớn và năng động có khả năng thương mại hóa cao, sở hữu nguồn nhân lực chất lượng cao, đa ngành nghề và khả năng kết nối mạnh mẽ trong phát triển CNVH.

Phải khẳng định, việc sáp nhập đơn vị hành chính tạo ra cơ hội lịch sử để khu vực Đà Nẵng - Hội An chuyển mình thành một cực phát triển mới, nơi DSVH trở thành động lực phát triển công nghiệp văn hóa. Theo đó, Đà Nẵng sẽ đóng vai trò là “bệ phóng” để thương mại hóa và mở rộng phạm vi ảnh hưởng của các giá trị văn hóa, sáng tạo đang tích hợp trong lòng phố cổ Hội An.

(Còn tiếp)

THU HOÀI