Phát triển công nghiệp văn hóa bền vững

Tốc độ phát:1x

00:00

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Đà Nẵng tiếp cận công nghiệp văn hóa như một nguồn lực phát triển quan trọng, vượt ra ngoài khuôn khổ các hoạt động văn hóa - nghệ thuật truyền thống.

Giai đoạn 2017 - 2023, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp bình quân khoảng 4,71% GRDP, cho thấy văn hóa không chỉ nâng cao đời sống tinh thần, mà còn trực tiếp tham gia vào tăng trưởng kinh tế.

Lợi thế căn bản của Đà Nẵng trong phát triển công nghiệp văn hóa là sự hội tụ của nhiều yếu tố thuận lợi: hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đa dạng, đời sống văn hóa cộng đồng phong phú, cùng môi trường đô thị hiện đại, năng động.

Đây là nền tảng quan trọng để các giá trị văn hóa được tổ chức, khai thác và từng bước chuyển hóa thành các sản phẩm, dịch vụ có khả năng tham gia thị trường, gắn với phát triển du lịch và dịch vụ.

ThS. Phạm Minh Hồng, Quản lý các chương trình nghệ thuật và công nghiệp sáng tạo (Hội đồng Anh Việt Nam), cho rằng sau sáp nhập, Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới khi quy mô lãnh thổ, dân số, tài nguyên văn hóa và hệ sinh thái du lịch - dịch vụ được mở rộng đáng kể.

Không gian phát triển mới hình thành vùng hội tụ ba lớp tài nguyên đặc thù: đô thị - biển - di sản, tạo lợi thế không nhiều đô thị trong khu vực châu Á có được, đặc biệt trong bối cảnh Hội An đã là thành viên Mạng lưới thành phố sáng tạo UNESCO.

Trong khi đó, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Phương, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, cho rằng sự thay đổi không gian sau sáp nhập đưa Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển hoàn toàn mới: từ một đô thị trẻ năng động trở thành đô thị sáng tạo đa trung tâm, có sự kết nối giữa bản sắc của đô thị di sản và năng lực sáng tạo hiện đại cùng tồn tại và bổ trợ cho nhau.

Thành phố không chỉ mở rộng địa giới, quan trọng hơn, mở rộng cả nền tảng phát triển: từ công nghệ - sự kiện - nội dung số, đến các giá trị văn hóa - nghề truyền thống - kiến trúc di sản. Đây là điều kiện cốt lõi để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.

Nếu tận dụng đúng cơ hội của cấu trúc đô thị mới, Đà Nẵng không chỉ giữ vững vai trò trung tâm kinh tế - du lịch, mà có thể định danh đô thị sáng tạo dẫn dắt miền Trung, nơi bản sắc và đổi mới kết hợp để tạo ra động lực phát triển bền vững trong kỷ nguyên công nghiệp văn hóa.

Vai trò của công nghiệp văn hóa đối với phát triển bền vững được Đảng và Nhà nước xác định rõ trong nhiều chủ trương, định hướng lớn. Với Đà Nẵng, càng thuận lợi hơn khi thành phố mở rộng không gian phát triển, tái kết nối tự nhiên với vùng đất Quảng Nam giàu truyền thống lịch sử và văn hóa.

Sự kết hợp giữa hạ tầng đô thị hiện đại với hệ thống di sản phong phú tạo nền tảng quan trọng để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, nhất là du lịch văn hóa - di sản và các sản phẩm sáng tạo mang bản sắc địa phương.

Theo các chuyên gia, công nghiệp văn hóa Đà Nẵng sở hữu lợi thế lớn, có khả năng lan tỏa mạnh sang các lĩnh vực kinh tế khác, đặc biệt là du lịch và dịch vụ.

ThS. Nguyễn Minh Hà, Tập đoàn Sun Group, nhận định các hoạt động văn hóa - nghệ thuật, lễ hội và sự kiện được tổ chức trong thời gian qua không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần, mà còn góp phần hình thành hình ảnh một đô thị năng động, giàu bản sắc, tạo sức hút mạnh mẽ với du khách và nhà đầu tư.

Bên cạnh những lợi thế, các chuyên gia, nhà nghiên cứu cũng chỉ ra một số điểm nghẽn mang tính cấu trúc trong phát triển công nghiệp văn hóa.

Cụ thể, ở lĩnh vực di sản, nhà nghiên cứu Hồ Xuân Tịnh, Hội Di sản văn hóa Đà Nẵng, cho rằng việc khai thác di sản văn hóa trong du lịch còn mang tính riêng lẻ, chưa hình thành chuỗi sản phẩm du lịch văn hóa mang dấu ấn riêng; số lượng sản phẩm văn hóa - đồ lưu niệm, thiết kế lấy cảm hứng từ di tích còn hạn chế, mẫu mã chưa phong phú.

Nhiều giá trị văn hóa của thành phố hiện vẫn chủ yếu được tiếp cận theo hướng bảo tồn và tham quan. Phát huy giá trị di sản trong công nghiệp văn hóa đòi hỏi phải có chiến lược bảo tồn - phát huy - sáng tạo cân bằng.

Từ góc độ công nghệ, TS. Nguyễn Đức Hiển, Trưởng khoa Khoa học máy tính, Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Việt - Hàn (Đại học Đà Nẵng), nhận định các ngành sáng tạo nội dung số, phần mềm và trò chơi giải trí của thành phố tuy có nền tảng nhất định nhưng còn phát triển phân tán, thiếu liên kết trong tổng thể công nghiệp văn hóa.

Việc chưa gắn chặt hoạt động sáng tạo số với các giá trị văn hóa đặc trưng của Đà Nẵng khiến lĩnh vực này chưa tạo ra giá trị gia tăng tương xứng với tiềm năng.

Trong giai đoạn mới, công nghiệp văn hóa được xác định trở thành ngành kinh tế quan trọng trong cơ cấu GRDP của Đà Nẵng. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp trên 13% GRDP và tạo thêm nhiều việc làm cho xã hội.

Qua đó, khẳng định vai trò của văn hóa trong mô hình tăng trưởng mới, đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa trọng điểm của cả nước, cạnh tranh khu vực quốc tế.

[VIDEO] - Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chia sẻ về định hướng phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố Đà Nẵng:

Theo bà Trương Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, định hướng phát triển công nghiệp văn hóa giai đoạn 2026 - 2030 của thành phố tập trung vào việc lựa chọn đúng ngành, đúng không gian và đúng cách tiếp cận, bảo đảm vừa phát huy giá trị văn hóa, vừa tạo hiệu quả kinh tế.

Trong đó, thành phố ưu tiên phát triển những ngành có lợi thế so sánh rõ rệt, khả năng lan tỏa cao và phù hợp với điều kiện đô thị - du lịch của Đà Nẵng.

Điện ảnh được xác định là một trong những ngành mũi nhọn của công nghiệp văn hóa, nhờ lợi thế về cảnh quan, không gian đô thị và môi trường hợp tác cởi mở.

Khi gắn kết với du lịch và dịch vụ, ngành này không chỉ gia tăng giá trị kinh tế mà còn định hình hình ảnh Đà Nẵng năng động, giàu bản sắc. Nghệ thuật biểu diễn khai thác giá trị văn hóa bản địa kết hợp yếu tố đương đại, nâng cao đời sống tinh thần và tạo sản phẩm du lịch văn hóa.

Du lịch văn hóa giữ vai trò kết nối, lan tỏa các ngành công nghiệp văn hóa khác qua di sản, lễ hội và không gian đô thị. Nội dung số, phần mềm và trò chơi giải trí tận dụng hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực trẻ, mở rộng không gian sáng tạo và hình thành sản phẩm văn hóa mang dấu ấn Đà Nẵng.

Thủ công mỹ nghệ kết hợp bảo tồn truyền thống và sáng tạo đương đại, gắn với du lịch trải nghiệm, vừa gìn giữ bản sắc văn hóa, vừa tạo sinh kế và giá trị kinh tế cho cộng đồng.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa là xu thế tất yếu và là động lực nội sinh quan trọng để Đà Nẵng chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nhanh và bền vững.

Thành phố có đầy đủ tiềm năng, lợi thế về truyền thống văn hóa, cảnh quan thiên nhiên, vị trí địa lý và yếu tố con người để trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa của vùng và cả nước.

XUÂN SƠN - XUÂN DŨNG - THANH HUYỀN