Giải pháp hạn chế lao động xuất cảnh trái phép

Đào tạo nghề cho lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Gia đình Bà Nguyễn Thị Hằng ở phường Đông Sơn có hai người con trai đi XKLĐ tại Hàn Quốc năm 2025. Trước khi các con đi XKLĐ, gia đình bà đã nhận được không ít lời mời chào và lời hứa có cánh của một số người đưa lao động đi xuất cảnh theo các kênh không chính thống. Do tìm hiểu kỹ các thông tin và được cơ quan chức năng tuyên truyền, cảnh báo về các phương thức, thủ đoạn lừa đảo cùng các rủi ro khi xuất cảnh, lao động bất hợp pháp ở nước ngoài nên gia đình bà đã nhờ chính quyền địa phương tư vấn, giới thiệu ký hợp đồng đi làm việc với đơn vị có uy tín. Đến nay, các con của bà có việc làm việc ổn định ở Hàn Quốc, mỗi tháng gửi về gia đình từ 70 triệu đến 100 triệu đồng.

Năm 2025, Thanh Hóa ghi dấu ấn nổi bật trong công tác XKLĐ khi đưa hơn 11.000 lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, vượt 183,3% kế hoạch năm. Kết quả trên cho thấy hiệu quả từ việc duy trì ổn định các thị trường truyền thống, đồng thời chủ động mở rộng thị trường mới, cùng sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và các chính sách hỗ trợ kịp thời dành cho người lao động. Năm 2025, các đơn vị cung ứng đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ người lao động trong việc tìm kiếm thông tin và kết nối thị trường lao động, hỗ trợ chi phí đi lại, ăn ở trong quá trình đào tạo, hỗ trợ người lao động sau xuất cảnh... Các địa phương ngày càng làm tốt hơn việc lựa chọn doanh nghiệp uy tín để Nhân dân trên địa bàn có nhiều cơ hội việc làm. Đặc biệt, hàng loạt chính sách hỗ trợ của Nhà nước dành cho lao động thuộc diện hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số có nhu cầu đi làm việc tại nước ngoài có hiệu lực, mở ra cơ hội và khuyến khích lao động tham gia các chương trình XKLĐ.

Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư Thuận An DMC Lê Đình Toàn chia sẻ: "Năm 2026 sẽ có nhiều cơ hội việc làm, nhiều đơn hàng để người lao động có thể tham gia. Ngay từ cuối năm 2025, công ty đã tìm kiếm với các đối tác ở châu Âu và các thị trường có thu nhập cao và chúng tôi sẽ hỗ trợ hết mức để đáp ứng được nhu cầu của người lao động về việc làm".

Hiện nay, phần lớn người lao động có mong muốn ra nước ngoài làm việc vì thu nhập cao hơn so với trong nước. Tuy nhiên, không ít người thiếu thông tin về thị trường lao động, quy trình tuyển chọn, chi phí và điều kiện làm việc. Một số đối tượng môi giới bất hợp pháp đã lợi dụng tâm lý nóng vội, nhẹ dạ để dụ dỗ, hứa hẹn việc nhẹ lương cao, dẫn đến nhiều trường hợp bị lừa đảo, bóc lột hoặc rơi vào tình trạng cư trú bất hợp pháp. Bên cạnh đó, một bộ phận người dân còn hạn chế về trình độ tay nghề, ngoại ngữ, khó đáp ứng yêu cầu của các thị trường lao động chất lượng cao nên tìm đến con đường trái phép. Trong năm 2025, lực lượng chức năng đã phát hiện, ngăn chặn 20 vụ với 39 công dân chuẩn bị xuất cảnh trái phép; xử lý 8 vụ với 15 người nước ngoài nhập cảnh trái phép; tiếp nhận 305 công dân bị nước ngoài bắt, trao trả. Theo đánh giá của cơ quan chức năng, tình trạng xuất cảnh trái phép và đưa lao động ra nước ngoài làm việc bất hợp pháp đã giảm so với những năm trước nhưng vẫn có những diễn biến phức tạp.

Để ngăn chặn hoạt động xuất, nhập cảnh trái phép, nhất là thời điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ngày 30/1/2026 Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành Văn bản số 2080/UBND-TDNC về việc tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp về phòng, chống xuất nhập cảnh trái phép. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường phối hợp với lực lượng công an thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật về xuất, nhập cảnh; chủ động phát hiện, tố giác các đường dây, đối tượng môi giới, tổ chức đưa người xuất, nhập cảnh trái phép. Công an tỉnh được giao tham mưu triển khai cao điểm phòng, chống xuất nhập cảnh trái phép trong dịp tết; tăng cường quản lý cư trú, quản lý người nước ngoài; siết chặt xét duyệt hồ sơ cấp hộ chiếu, giấy thông hành.

Bên cạnh việc chỉ đạo các lực lượng chức năng triển khai quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm, các cấp, các ngành, các địa phương trong tỉnh tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác XKLĐ theo hướng bền vững và minh bạch. Việc hợp tác với các quốc gia có nhu cầu tiếp nhận lao động ổn định, điều kiện làm việc rõ ràng sẽ tạo thêm nhiều lựa chọn cho người dân. Khi có nhiều kênh thông tin XKLĐ chính thức, minh bạch và thuận lợi, người lao động sẽ không bị cuốn vào con đường trái phép.

Trưởng Phòng Dự báo, Thông tin thị trường lao động, Trung tâm Dịch vụ việc làm Thanh Hóa Lê Văn Trường cho biết: "Năm 2025, trung tâm đã tổ chức khoảng 60 hoạt động kết nối khác nhau trên tinh thần tạo điều kiện để kết nối cung cầu lao động. Năm 2026 trung tâm sẽ tổ chức 80 hoạt động kết nối việc làm khác nhau tại các đơn vị, địa phương, tiếp tục góp phần nâng cao hiệu quả công tác XKLĐ trên địa bàn tỉnh".

Bài và ảnh: Lê Nụ