Phát triển ô tô điện: Đua sản lượng sẽ nhường chỗ cho đổi mới công nghệ

Volkswagen ID.3 là mẫu xe bán chạy nhất của hãng ô tô Đức. Ảnh: Volkswagen.

Mới nhất, Volkswagen AG thông báo chính thức bàn giao chiếc ô tô điện thứ 2 triệu đến tay khách hàng, đánh dấu thành tựu lớn trong hành trình chuyển đổi sang dòng xe không phát thải của hãng sau nhiều năm đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ pin và nền tảng thuần điện.

Cột mốc này được xem là bằng chứng cho thấy “ông lớn” ô tô Đức không chỉ giữ cam kết điện hóa mà còn tăng tốc đáng kể, khi chỉ mất khoảng 10 tháng để bán thêm 1 triệu xe điện sau mốc 1 triệu đầu tiên.

Tuy nhiên, mức này còn khá khiêm tốn với các đồng nghiệp Trung Quốc. BYD bán được hơn 2,2 triệu xe điện chỉ trong năm 2025, phản ánh tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ của hãng trong cả thị trường nội địa lẫn quốc tế. Trên thực tế, BYD không chỉ dẫn đầu trong doanh số xe thuần điện mà còn giữ vị thế số một toàn cầu nếu tính cả xe điện và xe hybrid sạc ngoài, với doanh số hơn 4,5 triệu xe năng lượng mới trong năm 2025, bỏ xa nhiều đối thủ truyền thống.

Sự bứt phá của Volkswagen và BYD nằm trong bối cảnh tổng doanh số ô tô điện trên thế giới đang tăng nhanh và dự kiến sẽ sớm đạt mốc 20 triệu chiếc mỗi năm, phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi mua sắm và xu hướng chuyển dịch sang phương tiện không khí thải. Nhiều quốc gia đã công bố các chính sách hỗ trợ người mua xe điện, mở rộng hạ tầng sạc và đặt mục tiêu giảm phát thải, góp phần kéo theo tăng trưởng doanh số xe điện toàn cầu.

Tuy nhiên, bước tiến nhanh của ngành đang đối mặt nhiều thử thách mới.

Mẫu ô tô điện mới của Xpeng. Ảnh: CnEVPost.

Một trong những vấn đề lớn hiện nay là mức độ tăng trưởng doanh số xe điện bắt đầu chậm lại, đặc biệt tại Trung Quốc - nơi từng là “đầu tàu” của xe điện toàn cầu. Tại nền kinh tế số 1 châu Á, lượng xe BYD bán ra trong tháng 2-2026 sụt giảm tới 41% so với cùng kỳ năm trước, là tháng giảm thứ 6 liên tiếp. Tình trạng tương tự cũng xảy ra các nhà sản xuất lớn khác của Trung Quốc như Xpeng hay Li Auto, hay thậm chí là Tesla của Mỹ, báo hiệu nhu cầu nội địa đang chững lại sau giai đoạn tăng trưởng nóng.

Sự suy giảm hiển nhiên buộc phải có những điều chỉnh chiến lược, để tránh tình trạng cung vượt cầu tạo áp lực lên dòng tiền, khiến các hãng xe dễ bị loại khỏi cuộc chơi, còn toàn ngành mất nguồn lực tái đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D).

Để giải quyết nút thắt, Chính phủ Trung Quốc tìm cách kiểm soát cuộc chiến giá và sản lượng xe. Các cơ quan quản lý nước này đã ban hành hướng dẫn nhằm ngăn chặn các hãng và đại lý giảm giá quá mức, cũng như cấm bán xe với giá thấp hơn chi phí sản xuất nhằm tránh phá giá thị trường. Việc này có thể giới hạn tốc độ sản xuất và bán hàng của các thương hiệu nội địa nhưng giúp hạn chế cạnh tranh không lành mạnh và bảo vệ lợi ích dài hạn của ngành.

Theo SCMP, cơ quan quản lý Trung Quốc trong tuần này cũng sẽ thảo luận với những nhà sản xuất xe điện lớn như Geely Auto, Chery Automobile...; đồng thời xem xét kế hoạch kiểm soát sản lượng các nhà sản xuất xe điện, khuyến khích họ ưu tiên đổi mới công nghệ.

Tại Mỹ, doanh số xe điện có dấu hiệu suy giảm vào đầu năm 2026 sau khi các khoản tín dụng thuế liên bang dành cho xe điện hết hiệu lực vào tháng 9-2025, khiến chi phí sở hữu xe điện tăng. Tuy nhiên, các hãng xe vẫn tiếp tục giới thiệu các mẫu xe điện mới, ví dụ như thế hệ thứ hai của Chevrolet Bolt dự kiến bán vào 2026, trong nỗ lực bù đắp sự chững lại bằng sản phẩm mới hấp dẫn hơn.

Biến động chính sách cùng những thay đổi trong xu hướng tiêu dùng đặt ra những thách thức trong đổi mới công nghệ ô tô điện. Ảnh: Hoàng Linh

Nhìn tổng thể, những cột mốc sản lượng và doanh số xe điện mới cho thấy ngành công nghiệp ô tô tiếp tục chuyển mình theo hướng điện hóa. Tuy nhiên, lĩnh vực xe điện toàn cầu đang ở bước ngoặt quan trọng - khi không còn là sân chơi đơn thuần của sản lượng nữa, mà đòi hỏi chiến lược mới cân bằng giữa sản xuất, giá cả, công nghệ pin và hạ tầng hỗ trợ.

Do đó, đây chính là thời điểm mà các nhà sản xuất cần không chỉ chú trọng sản lượng mà còn tăng cường nghiên cứu công nghệ, thích ứng với chính sách mới và mở rộng thị phần toàn cầu để duy trì lợi thế cạnh tranh trong cuộc đua đang ngày càng quyết liệt.

(theo Barron's, CnEVPost)

Nguyễn Thúc Hoàng Linh