AI và thương mại điện tử mở đường cho doanh nghiệp tăng trưởng hai con số

Quang cảnh diễn đàn

Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026, trí tuệ nhân tạo (AI) và thương mại điện tử được xác định là hai động lực mới giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng suất, tối ưu chi phí, mở rộng thị trường và tạo nền tảng tăng trưởng bền vững. Tuy nhiên, để công nghệ thực sự phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy quản trị, chủ động chuyển đổi số và kết nối sâu hơn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

AI và thương mại điện tử trở thành động lực tăng trưởng mới

Chiều ngày 31/7/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) tổ chức Diễn đàn Kinh tế Thủ đô 2026 với chủ đề "Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số".

Theo các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, AI và thương mại điện tử không còn là xu hướng mà đã trở thành điều kiện quan trọng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Chia sẻ với phóng viên Thời báo Ngân hàng, ông Nguyễn Văn Năng, CEO Công ty Du học và Du lịch Nhật Bản cho rằng, sai lầm phổ biến của nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa là chưa đánh giá đúng vai trò của thương mại điện tử.

Theo ông Năng, không ít doanh nghiệp vẫn xem việc đưa sản phẩm lên sàn chỉ là mở thêm một kênh bán hàng, trong khi giá trị lớn nhất của thương mại điện tử nằm ở khả năng kết nối trực tiếp với khách hàng và thu thập dữ liệu theo thời gian thực.

"Thông qua các đánh giá, bình luận và hành vi mua sắm, doanh nghiệp có thể nhanh chóng nắm bắt nhu cầu thị trường để điều chỉnh sản phẩm, dịch vụ phù hợp hơn. Đây là lợi thế mà các phương thức kinh doanh truyền thống rất khó có được", ông Năng nói.

Đánh giá về AI, ông Năng cho rằng đây là xu hướng tất yếu, nhưng hiệu quả chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp biết ứng dụng đúng cách. AI có thể hỗ trợ sáng tạo nội dung, xây dựng chiến lược truyền thông, tối ưu quảng cáo và nâng cao hiệu quả bán hàng, song doanh nghiệp phải hiểu công nghệ và tích hợp AI vào quy trình vận hành.

Theo ông Năng, để nâng cao hiệu quả kinh doanh trên môi trường số, doanh nghiệp cần chủ động đầu tư các nền tảng quản trị và phần mềm chuyên nghiệp từ những nhà cung cấp uy tín nhằm chuẩn hóa quy trình, tăng khả năng kết nối và tối ưu hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, bà Đinh Thị Thúy, Phó Chủ tịch Tập đoàn MISA cho biết, AI đang trở thành động lực tăng trưởng mới khi giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và gia tăng doanh thu.

Theo bà Thúy, AI hiện không còn dừng ở vai trò trợ lý mà đang phát triển thành mô hình AI Agent (nhân sự số), có khả năng trực tiếp tham gia bán hàng, chăm sóc khách hàng và vận hành doanh nghiệp 24/7.

MISA hiện phát triển mô hình AI Enterprise, kết hợp con người với nhân sự số nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Với khoảng 500.000 khách hàng, doanh nghiệp đã ứng dụng AI để cải thiện năng suất, nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Tuy nhiên, theo bà Thúy, rào cản lớn nhất không nằm ở công nghệ mà ở quyết tâm của người đứng đầu doanh nghiệp.

"AI chỉ phát huy hiệu quả khi lãnh đạo trực tiếp thay đổi quy trình, mô hình quản trị và xây dựng cơ chế phối hợp giữa con người với AI trong vận hành doanh nghiệp", bà Thúy nhấn mạnh.

Một thách thức khác là doanh nghiệp đang đứng trước "ma trận" giải pháp công nghệ. Nếu lựa chọn sai nền tảng sẽ làm tăng chi phí, kéo dài thời gian triển khai và hình thành các hệ thống dữ liệu rời rạc. Trong khi đó, AI chỉ có thể đưa ra quyết định chính xác khi được vận hành trên nguồn dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống".

Theo đại diện MISA, các giải pháp AI cần đáp ứng ba tiêu chí: giải quyết bài toán cốt lõi trong quản trị; dễ sử dụng với mọi quy mô doanh nghiệp, kể cả hộ kinh doanh; đồng thời có chi phí hợp lý và mang lại hiệu quả rõ ràng về năng suất, doanh thu cũng như tối ưu chi phí.

Xây dựng hệ sinh thái số để doanh nghiệp bứt phá

Theo GS.TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội (HANOISME), muốn doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng trưởng hai con số cần tập trung vào bốn nhóm giải pháp trọng tâm.

Ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phát biểu tại diễn đàn

Trước hết, doanh nghiệp phải chuyển từ tư duy "thụ hưởng chính sách" sang chủ động tiếp cận và hấp thụ chính sách, biến các cơ chế hỗ trợ thành năng lực sản xuất, kinh doanh thực chất.

Thứ hai, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và AI phải trở thành công cụ nâng cao năng suất thay vì chỉ là phong trào. Các giải pháp cần phù hợp với quy mô doanh nghiệp, dễ triển khai, bảo đảm an toàn dữ liệu và có thể đo lường hiệu quả thông qua việc tiết kiệm chi phí, tăng doanh thu và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thứ ba, doanh nghiệp cần khai thác đa dạng nguồn lực, không chỉ từ tín dụng mà còn từ công nghệ, dữ liệu, nhân lực, các quỹ đầu tư và tập đoàn lớn. Tại diễn đàn, HANOISME đã tổ chức không gian kết nối B2B với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp như T&T, Sunhouse, Văn Phú Invest và Geleximco, góp phần mở rộng cơ hội hợp tác và tiêu thụ sản phẩm.

Cuối cùng, thị trường phải là đích đến của mọi hoạt động đổi mới. Theo GS.TS. Mạc Quốc Anh, công nghệ hiện đại hay sản phẩm chất lượng chỉ tạo ra giá trị khi gắn với đơn hàng và khách hàng. Vì vậy, cần thúc đẩy thương mại điện tử, logistics, xuất khẩu và hệ thống phân phối để mở rộng thị trường, tạo động lực tăng trưởng bền vững.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của Hà Nội tăng 8,22%, mức cao nhất trong nhiều năm; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 517.000 tỷ đồng, tăng 13,3%; gần 19.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 21% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, GRDP 6 tháng cuối năm của Thủ đô phải tăng tới 13,44%. Đồng thời, kinh tế số phải đóng góp 22% GRDP, trong khi sau nửa đầu năm mới đạt 16,7%, tăng từ mức 10,5% cùng kỳ năm 2025. Điều này đồng nghĩa 6 tháng cuối năm, tốc độ tăng của kinh tế số phải vượt 26%.

Theo ông Cù Ngọc Trang, mục tiêu này chỉ có thể đạt được khi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, AI và kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới của doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa - lực lượng chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội.

Ông Cù Ngọc Trang cho rằng, nguồn cung công nghệ hiện không còn là rào cản, vấn đề lớn nhất là tạo "nhịp nối" giữa nhu cầu thực tế của doanh nghiệp với các giải pháp công nghệ phù hợp.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, Hà Nội xác định 5 định hướng trọng tâm: lấy bài toán kinh doanh làm trung tâm khi ứng dụng công nghệ; thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và kết nối viện, trường với doanh nghiệp; xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa doanh nghiệp, đơn vị công nghệ, ngân hàng, quỹ đầu tư và hiệp hội; triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ theo Luật Thủ đô, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ tới 100% chi phí, riêng chuyển đổi số và thương mại điện tử được hỗ trợ tới 70%; đồng thời nâng cao hiệu quả tiếp nhận, xử lý kiến nghị doanh nghiệp thông qua nền tảng iHanoi.

Hà Sơn